برخی پژوهشگران حضور گل نیلوفر آبی (لوتوس) را در نگارههای تختجمشید، چه به عنوان َبرسَم (نماد تمامی درختان، گیاهان و رستنیها) دست داریوش و چه به عنوان آرایههای پیرامون گردن حیوانات بسیار پررنگ کردهاند.
این در حالی است که گل لوتوس گذشته از شرایط کشت ویژه و مشکلی که از نظر زیست بومی در سرزمین پارسه داشته (محیطی کم باران و خشک) در برابر تغییرات نور و رطوبت بسیار حساس بوده و واکنش نشان میدهد.
نیلوفر آبی گلی است که در تالابها میروید ، با پایین رفتن سطح تراز آب ایستایی خود را از دست میدهد و با کمرنگ شدن نور آفتاب بسته میشود از این رو تشبیه آنچه که در دست شاه است چه از چهره (برای نمونه، نوک تیز بودن غنچهها و انحنای رو به داخل گلبرگها) و چه از ماهیت با این گل آسیبپذیر و ناماندگار کمی سهلانگارانه مینمایاند.
از سویی دیگر زمان طولانی مراسم (از زمان دعا خواندن به َبرسَم تا آخر مراسم جشن) گل پر دوامی را میخواسته که با ویژگیهای نیلوفر آبی همخوانی ندارد، نگاره ی 14.

نگارهی 14- گل نیلوفر (لوتوس) و شرایط زیست محیطی طبیعی آن (آبزی).

نگارهی 15 شباهت بسیار زیاد ِگیاهی را که به عنوان َبرسَم در دست داریوش است با گل انار نشان میدهد. گل انار گذشته از سپنتایی (تقدس) و زیبایی با شرایط اقلیمی منطقه سازگار بوده و از لحاظ ساختاری ( فیزیولوژیک) دارای مقاومت بیشتری در مقایسه با گلهای آبدوست میباشد و گذشت زمان در تشریفات جشن آیینی روی آن تأثیری ندارد.
نگارهی 15- همانندی َبرسَم دست داریوش (راست) با گل انار (چپ).
در اوستا آمده: " َبرَسم را می گویند ایزد "سروش" میگستراند سه تا، پنج تا، هفت تا، نه تا و نیایش را پیشکش اهورامزدا میکند".
و در یسنه – هات 43 – بند 12 – اهنودگات نیز چنین آمده:
" بدان هنگام که مرا فرمان دادی (( به سوی اَشَه روی آور و آن را فرا شناس)) سخنی هرگز ناشنیده به من گفتی : بکوش تا سروش در اندرون تو راه یابد و پرتو دهش ایزدی را دریابی که به هر دو گروه پاداش و پادافره میبخشد."
سروش از ایزدانی است که در مبارزه و پیکار بر ضد دیوان وظائفی خاص به عهده دارد. در بندهش آمده: سروش نگهبانی کردن را از اورمزد دارد، همان گونه که اورمزد به مینو و جهان سردار است، سروش به جهان سردار است و چنین گویند اورمزد مینویی است روانپناه و سروش گیتیپناه، زیرا چون آفریدگان آفریده شدند، برای نگهبانی آفریدگان خوش نخفته است. به گفتهی ابوریحان، سروش ایزدی است که از شب مراقبت میکند و برخی گفتند او جبرئیل است. روان درگذشتگان در پناه سروش به پل چینود رسد.
سروش پارسای دلیر، تن به فرمان شگفت زین خدای را میستایم: او را دلیری اینکه چون گرز را به خراسان (خاور) بزند، بیم و هراس فرونشیند، تا آنکه آن را به باختران باز زند. او را تن فرمان اینکه: تن به فرمان یزدان دارد.
و او را شگفتی زینکه: دیوان از زنش (ضربت) او راهیی یابند. او را خدایی اینکه: به ارزه (= کشور خاور) و سوه (=کشور باختر) فرمانرواست. (زند آکاسیه 220، اساطیر و فرهنگ ایران در نوشتههای پهلوی، دکتر رحیم عفیقی)
ازاین رو وجود َبرسَم در دستان شاه و هر کس دیگر به عنوان یک فرد زرتشتی نشانهی توجه دائم به حضور ایزد سروش است.
نتیجه گیری:
همانگونه که در بخشهای پیشین اشاره شد باورهای دینی و آیینی زرتشتی آنگونه با زندگی روزانه ایرانیان باستان درآمیخته بوده است که ردپای آنرا میتوان در همه ارکان زندگی از جمله معماری آن زمان پیگیری کرد.
به تصویر کشیدن نبرد نیکی و بدی و حضور معنوی امشاسپند در قامت شاه در نگارههای تخت جمشید و همچنین نمایش نمادین در بند کردن دیوان به صورت قراردادن آنها به عنوان سرستون ها همگی نشان از این آمیختگی دارد. از سویی دیگر میدانیم که یکی از کاربردهای بنای تخت جمشید اجرای مراسم آیینی دینی هخامنشیان بوده است و این امر به گونهای صورت گرفته تا رمزهای آن در درجه اول به صورت نمادهای اساطیری ایزدان نشان داده شود،
عمل بخردانه و زیرکانهی هخامنشیان در به نمایش درآوردن باورهای بنیادین مذهبی خود در برابر اقوام مختلف با باورهای مذهبی گوناگون تحت حکومت امپراطوری بزرگ ایران، که در مراسم مختلف در کاخ حضور می یافتهاند نمایشی از التزام تلقی این شاهان با آزادی رفتارهای دینی و فرهنگی اقوام در کل امپراطوری بوده است.
در تمام نگارههایی که نشان از تقدس دارند ایزدان "خرداد" و "امرداد" به صورت گل زنبق حضور بسیار پررنگی دارند. همچنین انتساب گلی ویژه به هر امشاسپند بیانگر ارتباط تنگاتنگ باورهای آیینی هخامنشیان با محیط طبیعی و شرایط اقلیمی منطقه میباشد که در این ارتباط گل لوتوس فاقد جایگاهی منطقی و عقلانی است.
تجزیه و تحلیل فوق ، کوششی بوده در ارتباط با ایرانی بودن نگارههای تخت جمشید با توجه به باورهای دینی آن زمان و ردّ انتساب تشابه نگارهها با تمدنهای غیر ایرانی. تنگاتنگی باورهای مذهبی و تجلی آن در نگارههای تخت جمشید دیدگاهی نوین است که رمزگشایی آن بررسیهای گسترده ای را طلب میکند. امید است که در آینده با انجام پژوهشهای بیشتر قادر به رمز گشایی گوشهای از این اسرار باشیم.
بنای تخت جمشید بنا بر شواهد و اظهار نظر باستان شناسان، "تجسم باور مذهبی هخامنشیان" میباشد، بنابراین با نگرشی نو در سنگ نگارهها میتوان پیروی از آموزهی زردشت را به صورت تصویری مشاهده نمود و این خود کمک بسیار بزرگی در رمزگشایی جزییات سنگ نگارهها میکند، بنابراین با تأکید دوباره بر نگارههای یادشده، همانندی دیوها در سنگنگارهها و نقشبرجستههای ستیز شاه و مجسمهی نیم تنهی سر دیوان در استفاده برای سرستونها همانگونه که قبلا توضیح داده شده نشانگر تصویری ستیز معنوی شاه و به بند کشیدن آنها برای رستگاری میباشد.
منابع:
علیرضا شاپورشهبازی، " راهنمای مستند تخت جمشید" ، (بنیاد پژوهشی پارسه - پاسارگاد، تهران فروردین 1389)
"اطلس جامع گیتاشناسی"، ص: 10
رکس وارنر، ترجمه :ابوالقاسم اسماعیل پور، " دانشنامهی اساطیر جهان" ،(اسطوره ، چاپ دوم ، تهران 1387 ).
ایلیا گرشویچ، ترجمهی مرتضی ثاقب فر، "از مجموعه تاریخ کمبریج – تاریخ ایران – دورهی هخامنشیان" ، 1387 ، دفتر دوم از جلد دوم.
معاونت پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش ، همایش علمی – ملی تربیت برگزار می کند
به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش پانا، اولین همایش علمی – ملی تربیت توسط معاونت پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش با همکاری اداره کل آموزش و پرورش استان قم در دی ماه سال جاری برگزار می شود .
.
رییس مرکز امور بین الملل و مدارس خارجی اظهار داشت: با توجه به اینکه هنوز تعداد بالایی از معلمان پذیرفته شده برای اعزام به مدارس ایران در خارج از کشور در نوبت اعزام هستند، امسال آزمون اعزام برگزار نمی شود.
به نقل از پانا:خلیل الله بابالو درخصوص احتمال برگزاری آزمون اعزام معلمان در سال 94 گفت: امسال 298 نفر برای اعزام به مدارس خارج کشور سازماندهی شدند و چنانچه کل افراد سازماندهی شده به حوزه های محل ماموریت خود اعزام شوند، هنوز 521 نفر از پذیرفته شدگان آزمون های پیشین در نوبت اعزام می مانند، بنابراین احتمال برگزاری آزمون اعزام در سال 94 صفر است.
وی افزود: با توجه به اینکه از این 298 نفر 130 نفر مربوط به سه کشور امارات عربی متحده، قطر و کویت هستند که ما درخصوص اخذ ویزا از این کشورها با مشکلاتی مواجه خواهیم بود، بنابراین احتمال این هست که تعدادی از این همکاران از اعزام بازبمانند، پس ما به طور قطع و یقین در سال 1394 آزمونی نخواهیم داشت.
برگزاری دوره های ضمن خدمت
قائم مقام وزیر آموزش و پرورش در امور بین الملل با اشاره به بحث کیفیت بخشی و جذب حداکثری به عنوان مهم ترین اهدافی که در مدارس ایرانی خارج از کشور دنبال می شود اظهار داشت: طی جلسه ای که با حضور سرپرستان داشتیم، هر یک از سرپرستان شیوه های خاصی را که به منظور کیفیت بخشی و جذب حداکثری استفاده می کنند ارائه کردند، که با استناد به آنها یکی از شیوه های به کار رفته برگزاری دوره های ضمن خدمت معلمان است که به دو صورت اجرا می شود؛ یکی اینکه معلمان پیش از اعزام به کشورهای محل ماموریت خود در دوره های ضمن خدمت شرکت می کنند و دوم مدرسانی از هریک از سرپرستی ها انتخاب می شوند که به ایران می آیند، دوره ها را می بینند و سپس در بازگشت به کشورهای مورد نظر دوره های ضمن خدمت برگزار می کنند.
ارتباطات الکترونیک
بابالو در ادامه شیوه های به کاررفته به منظور کیفیت بخشی گفت: ما از طریق ارتباطات الکترونیک که در همه سرپرستی ها راه اندازی کردیم، دوره های آموزشی برای معلمین برگزار می کنیم؛ خصوصا با توجه به اینکه بعضی از معلمان به دلیل پایین بودن تعداد دانش آموزان ناچارند عهده دار تدریس چند درس باشند، نیاز به تقویت علمی آنها بیشتر احساس می شود.
وی افزود: از این طریق معلمان تخصصی هر رشته علاوه بر اینکه با دیگر معلمان حوزه خودشان در ارتباط هستند در بعضی موارد با دانش آموزان هم به منظور رفع مشکلات درسی و پاسخگویی به سوالات در تماس اند.
معلمان شناور
رییس مرکز امور بین الملل و مدارس خارج از کشور در ادامه بحث کیفیت بخشی به موضوع معلمان شناور اشاره کرد و گفت: مثلا در حوزه اروپا معلم هایی داریم که مولف کتاب درسی و جزو بهترین دبیران رشته خودشان هستند و با توجه به اینکه ویزای مورد استفاده ویزای شینگن است و مشکلی به لحاظ تردد وجود ندارد، از این دبیر در چند کشور استفاده می کنیم.
رییس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی از پیشنهاد جدید در خصوص تغییر ساعات آموزش زبان انگلیسی در مدارس خبر داد و گفت: در حال حاضر پیشنهادی مطرح است که ما ساعات آموزشی زبان انگلیسی که ۶ سال و در هر هفته ۲ ساعت است، تجمیع کنیم و در هفته به ۴ تا ۶ ساعت، در سه سال برسیم تا دانشآموزان آموزشهای لازم را به صورت فشرده ببینند.
به نقل از ایلنا:حجتالاسلام محیالدین بهرام محمدیان رییس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی از بکارگیری روشهای اصلاحی برای آموزشهای زبان انگلیسی و عربی به دانش آموزان در مدارس خبر داد و گفت: اهداف آموزش زبان عربی کمک به زبان فارسی و فهم متون دینی است و هدف مکالمه، هدف ثانوی در آموزش زبان عربی است؛ با این هدف اصلاحاتی اتفاق افتاده و در حال حاضر تولید محتوا پایه هفتم و هشتم و نهم بر همین اساس است.
وی افزود: اما در مورد آموزش زبان انگلیسی که با هدف مهارتهای زبانآموزی یعنی گفتن، شنیدن، خواندن، نوشتن و فهم مطلب تدریس می شود، برای این کار نیز اصلاحاتی انجام شده و فعلا در برنامه درسی در دوره اول متوسطه دو ساعت در هفته پیشبینی کردیم، اما موضوع باز هم در دست بررسی کارشناسانه است.
رییس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی از پیشنهاد جدید در خصوص تغییر ساعات آموزش زبان انگلیسی در مدارس خبر داد و گفت: در حال حاضر پیشنهادی مطرح است که ما ساعتهای آموزشی زبان انگلیسی که ۶ سال و در هر هفته ۲ ساعت است، تجمیع کنیم و در هفته به ۴ تا ۶ ساعت، در سه سال برسیم تا دانش آموزان آموزشهای لازم را به صورت فشرده ببینند.
محمدیان اضافه کرد: یکی از تئوریها این است که استمرار و فاصله کوتاه در آموزش زبان موثرتر از این است که آموزش در ساعت محدود و بازه زمانی طولانی انجام شود.
وی اضافه کرد: در حال حاضر تیم کارشناسی سازمان در حال بحث بر روی این پیشنهاد هستند و اگر در نهایت تیم کارشناسی این مطلب را تایید کند، باید به صورت یک طرح به شورای عالی آموزش و پرورش ارائه شود و بعد از تصویب آن را اجرایی کنیم.
وی در پاسخ به این سوال که این پیشنهاد از چه زمانی عملی میشود، گفت: تا پایان سال که ما برنامه درسی پایههای دهم، یازدهم و دورازدهم را طراحی میکنیم و یک به یک بازنگری در عناوین دروس خواهیم داشت، در آن زمان این پیشنهاد تصویب شود.
معاون وزیر آموزش و پرورش همچنین از احتمال آموزش زبان انگلیسی در مقطع پایینتر از دوره اول متوسطه خبر داد و اظهار داشت: اگر قوانین و نظرات کارشناسی اجازه دهد، بنا داریم؛ زبان انگلیسی را در مقاطع قبل از دوره اول متوسطه آموزش دهیم و از سنین پایینتر این آموزشها را ساماندهی کنیم.
محمدیان در ادامه اذعان داشت: در حال حاضر دانشآموزانی که پایه هفتم و هشتم را گذراندند، تقریبا در مکالمه به اندازه 5 دقیقه که خود را معرفی کنند و متن کوتاه بنویسند؛ موفق هستند، اما کفایت نمیکند.
وی در پاسخ به این سوال که این باور وجود دارد که آموزش زبان در مدارس در حد ویترین و به گونهای است که دانش آموزان پس از فراغت از تحصیل قادر به مکالمه حتی در حد مقدماتی نیستند، گفت: این نگاه تقریبا ناظر به سه سال پیش است؛ از آن زمان به بعد کتب پایه هفتم و هشتم جدید تالیف شد و نگاه ما مبتنی بر آموزش مهارتهای زبانآموزی یعنی گفتن، شنیندن، نوشتن و خواندن بوده است؛ یعنی تنها صرف تاکید بر گرامر نبوده است. در حال حاضر تغییراتی ایجاد شده و موفقیتهای نسبی به دست آمده که البته کفایت نمیکند و نیازمند تغییرات دیگری هستیم.
مدیرعامل بانک سرمایه با اشاره به تفاهمنامه صورت گرفته میان بانک سرمایه و آموزش و پرورش تصریحکرد: طی روزهای آتی یکی از محصولات خدماتی جدید بانک سرمایه، تحت عنوان تک کارت چند منظوره برای فرهنگیان صادر میشود.
به نقل از ایسنا:خیرالله بیرانوند در گردهمایی معاونان تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش افزود: با صدور "تک کارت" علاوه بر خدمات متعدد بانکی، صاحبان کارت، عضو باشگاه بزرگ مشتریان سرمایه ایرانیان میشوند که با عضویت در آن میتوانند از مزایای باشگاه از جمله برخورداری از تخفیفهای ویژه فروشگاههای عضو بهرهمند شوند. همچنین در ادامه همکاریهای چند جانبه، در مرحله بعدی نشاط کارت با همان امکانات و کیفیت تک کارت برای 13 میلیون دانشآموز صادر میشود.
بیرانوند گفت: بانک سرمایه در کنار فعالیتهای اقتصادی، رسالت اجتماعی خود را مشارکت در زمینه رشد و توسعه فرهنگ و سلامت جوانان جامعه قرار داده است.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور گفت: از اول مهر ماه به جای کتب درشت خط به دانشآموزان کمبینا، تبلت رایگان اهدا میشود.
به نقل از فارس:مجید قدمی رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور با اشاره به نیاز دانشآموزان کمبینا به کتب درشت خط، اظهار داشت: برای دانشآموزان کمبینا باید کتاب درشت خط تهیه میکردیم که امسال به جای این کتب، تبلت را جایگزین کردیم.
وی افزود: از اول مهر ماه به تمام دانشآموزان نیمهبینای استثنایی کشور، تبلت رایگان داده میشود و اطلاعات کتابها را داخل این تبلتها قرار میدهیم و امکان درشت کردن خطوط هم فراهم است.
قدمی با اشاره به تعداد دانشآموزان کمبینا در آموزش و پرورش استثنایی، گفت: در سال گذشته دانشآموزان نیمه بینا را حدود 800 نفر پیش بینی کردیم که امسال هم همین تعداد دانشآموز خواهیم داشت.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور تصریح کرد: تاکنون بابت تهیه تبلت برای این دسته از دانشآموزان استثنایی 500 میلیون تومان هزینه کردیم و اگر مجدداً اول مهر تعدادی اضافه شود باز هم به تعداد تبلتها اضافه میکنیم و این موضوع در اصل یک سرمایهگذاری محسوب میشود.
به گفته معاون فرهنگی کمیته امداد امام خمینی (ره)، سالانه حدود 10 درصد از ازدواجهای کل کشور در کمیته امداد و در بین دختران تحت پوشش این نهاد صورت میگیرد.

به گزارش خبرنگار «اجتماعی» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اکبر میرشکار در نشست خبری امروز خود ضمن اشاره به بند هفت و هشت اساسنامه این نهاد و همچنین تاکیدات مقام معظم رهبری، گفت: ارائه خدمات فرهنگی و آموزشی به خانوادههای تحت پوشش امداد مورد تاکید ویژه این نهاد است.
وی تصریح کرد: توانمندسازی از طریق خدمات و حمایتهای تحصیلی از مهمترین اقدامات فرهنگی این نهاد است که در حال حاضر 321 هزار نفر از دانش آموزان در مقاطع ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان تحت پوشش امداد هستند.
معاون فرهنگی کمیته امداد امام خمینی (ره) ادامه داد: همچنین 93 هزار نفر دانشجو و حدود 3800 نفر از طلاب علوم دینی نیز تحت پوشش امداد بوده و از خدمات این نهاد بهره مند میشوند.
میرشکار در ادامه ضمن اشاره به اینکه طی 24 سال گذشته خدمات دانشجویی به خانوادههای تحت پوشش کمیته امداد ارائه شده است اظهار کرد: تا کنون 370 هزار نفر فارغ التحصیل در مقاطع تحصیلات عالیه داشتیم که بسیاری از این افراد با توجه به بررسیهای صورت گرفته در حال خدمت به نظام و در بدنه ساختاری و اداری و انتظامی کشور حضور دارند.
وی در ادامه به آماری از دانش آموزان و دانشجویان نخبه و استعداد درخشان تحت پوشش این نهاد اشاره کرد و گفت: 2700 دانشجو و دانش آموز استعداد درخشان و نخبه در مجموعه امداد شناسایی شدهاند که حدود 600 نفر از آنها در مدارس تیزهوشان در حال تحصیل هستند.
معاون فرهنگی کمیته امداد ادامه داد: 65 نفر از این افراد نیز دارای اختراعات ثبت شده بوده و بقیه آنها نیز در حوزههای علمی و ورزشی صاحب مقام و مدالهای ملی و بین المللی هستند.
میرشکار افزود: در میان این افراد حدود 10 هزار نفر طی برنامه ریزیهای سه ساله و سرمایه گذاریهای ویژه صورت گرفته شناسایی شدهاند تا حافظان قرآن بشوند و تا کنون نیز حدود 3600 نفر از آنها موفق به حفظ قرآن شدهاند.
وی در ادامه با بیان اینکه در حوزه تحصیلی، کمیته امداد اقدامات خوبی ارائه کرده است افزود: هدایت تحصیلی و شغلی دانش آموزان یکی از اقدامات شایسته امداد در این حوزه است به طوری که 33 هزار نفر از دانش آموزان دبیرستانی اکنون به مدارس کاردانش هدایت شده تا پس از طی دوران تحصیل و حرفه آموزی و در نهایت فارغ التحصیل شدن از دانشگاهها صاحب اشتغال باشند؛ همچنین آنکه حوزه اشتغال، کمیته امداد نیز خدمات و تسهیلاتی را به آنها ارائه میدهد.
میرشکار ادامه داد: از ابتدای سال جاری هدایت و حمایت دانش آموزان را برای ورود به مدارس علوم دینی و حوزه علمیه آغاز کردیم و تا کنون موفق به هدایت 1500 دانش آموز به حوزههای علمیه شدهایم.
افزایش سرانه کمک هزینه تحصیلی مددجویان
اعتراض دانشجویان تحت پوشش کمیته امداد از عدم پرداخت 100 درصدی شهریه دانشگاهشان
وی همچنین عنوان کرد: در مجموعه کمیته امداد امام خمینی (ره) علاوه بر کمک هزینههای تحصیلی سرانهای را هر ساله جهت تهیه پوشاک، لوازم التحریر و غیره پرداخت میکند که حداقل 10 هزار تومان و حداکثر 40 هزار تومان است.
وی تصریح کرد: در سال جاری با تاکید ویژه ریاست کمیته امداد بنا داریم تا از ابتدای سال تحصیلی این سرانه را افزایش دهیم تا بتوانیم خدمات بهتری را به دانش آموزان ارائه کنیم.
وی در این خصوص ادامه داد: برای این کار و همچنین ارائه حداقل کمک به دانش آموزان بابت تهیه روپوش، لباس و غیره و افزایش سرانه آنها به 42 میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم و تلاش میکنیم تا این اعتبارها را از دولت دریافت کنیم. هرچند بخشی از آن از طریق جشن عاطفهها تامین خواهد شد.
وی در خصوص دانشجویان دانشگاههای سراسری تحت پوشش کمیته امداد نیز عنوان کرد: در حال حاضر حدود 27 هزار نفر دانشجوی دانشگاههای سراسری تحت پوشش این نهاد هستند که ماهیانه 50 تا 100 هزار تومان دریافت میکنند که با در نظر گرفتن کمکهای موردی که در طی سال به این افراد ارائه میشود میتوان گفت به طور سالیانه حدود یک تا یک میلیون و 200 هزار تومان از طریق امداد به دانشجویان دانشگاههای سراسری پرداخت میشود.
وی همچنین در خصوص آمار دانشجویان دانشگاههای پیام نور و دانشگاه آزاد اسلامی نیز تشریح کرد: 72 هزار نفر از دانشجویان دانشگاههای آزاد و پیام نور تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) هستند که با توجه به ماده 20 بند «ک» قانون برنامه پنجم توسعه باید شهریه این افراد رایگان شود.
وی ادامه داد: بدین منظور دولت هر ساله اعتباری را به امداد اختصاص میدهد و امداد نیز مطابق بخشنامه ابلاغی به استانها و اعلام محدودیتهای موجود این اعتبار را میان آنها توزیع میکند.
وی ادامه داد: اعتبار مورد نیاز برای پرداخت هزینه کل دانشجویان دانشگاههای آزاد و پیام نور بالغ بر 120 میلیارد تومان است اما با توجه به محدودیت منابع دولتی اکنون تنها 51 میلیارد تومان (کمتر از 50 درصد) دریافتی داشتهایم و به همین دلیل پرداختیهای ما نیز کمتر از 50 درصد از کل هزینه دانشجویان را شامل میشود که خود این مسئله اعتراضاتی را به همراه داشته است زیرا دانشجویان خواستار پرداخت صد در صدی شهریه خودهستند.
وی ادامه داد: مسئله مهمی که اکنون در ارتباط با خانوادههای تحت پوشش امداد وجود دارد آن است که در حال حاضر 14 هزار نفر از فرزندان این خانوادهها در مرحله پیش دبستانی قرار دارند اما به علت آنکه هزینه دریافتی مهدکودک و پیش دبستانیها بسیار بالاست قادر به پرداخت آن نبوده و از دریافت این خدمات محروم میشوند.
وی تصریح کرد: خواستار آن هستیم که سیستم آموزش و پرورش و دستگاههای متولی این امر بتوانند بندی را برای کودکان تحت پوشش امداد لحاظ کنند تا این کودکان از دریافت خدمات این مقطع تحصیلی اگرچه رسمی نیست اما به دلیل اهمیت زیاد آن بهره مند شوند.
معاون فرهنگی کمیته امداد امام خمینی(ره) در ادامه به ارائه آمار عملکرد تحت پوششان امداد در کنکور سراسری پرداخت و گفت: در سال جاری 262 نفر در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری کمتر از رتبه 60 تحت پوشش این نهاد بودهاند همچنین آنکه در سال 93 نیز 115 نفر رتبه زیر هزار کنکور کارشناسی نیز متعلق به تحت پوششان کمیته امداد بوده است که اکنون در دانشگاههای تراز اول کشور مشغول تحصیل هستند.
وی افزود: آمار قبولیهای سال 94 نیز پس از جمع بندیهای نهایی اعلام خواهد شد.
میرشکار در ادامه به راهبردهای اساسی کمیته امداد امام خمینی (ره) در حوزه فرهنگی اشاره کرد و گفت: بر اساس دستورات مقام معظم رهبری در این حوزه سعی کردیم انحرافی از هدایتهای ایشان نداشته باشیم و تمام فعالیتهای خود را هدفمند و نظام مند به انجام برسانیم.
معاون فرهنگی کمیته امداد تصریح کرد: با توجه به آنکه تعداد زیادی از دانش آموزان و دانشجویان تحت پوشش این نهاد در مناطق محروم سکونت دارند تلاش میکنیم تا خدمات فرهنگی را به طور عادلانه در سراسر کشور توزیع کنیم به طوری که سرانه خدمات فرهنگی در کشور افزایش یابد.
وی در ادامه با تاکید بر آنکه خانواده محوری در دستور کار امداد است افزود: بسیاری از فعالیتهای ما خصوصا برگزاری اردوها که به نوعی ابتکار کمیته امداد است با نگاه خانواده محوری و همچنین دین محوری و تعمیق باورهای دینی این خانوادهها برگزار شده است.
پرداخت 430 هزار تومان از طرف سازمان نهضت سواد آموزی به مددجویانی که باسواد شدند
وی همچنین عنوان کرد: کمیته امداد امام خمینی (ره) اولین دستگاهی است که شیوههای آموزشی خود را بر اساس نوع فرهنگ خانوادگی، طراحی و بومی سازی کرده است. همچنین آنکه این نهاد به عنوان اولین دستگاهی است که توانسته است پس از دستور مقام معظم رهبری نظام نامه پیوست فرهنگی خدمات امداد را طراحی و در بخشی از استانهای کشور سه محور اشتغال، اکرام و مسکن را اجرایی کند.
وی همچنین در خصوص بیسوادان تحت پوشش امداد نیز اظهار کرد: تعداد بی سوادان کمتر از 50 سال تحت پوشش امداد حدود 45 هزار نفر تخمین زده شده است که با همکاری نهضت سواد آموزی 38 هزار نفر از آنها موفق به سوادآموزی شده و در ازای باسواد شدن هر یک از آنها 430 هزار تومان از طرف سازمان نهضت سواد آموزی به این افراد پرداخت شده است.
وی ادامه داد: حدود هفت هزار نفر از آنها نیز تا کنون موفق به کسب دانش نشدهاند که امیدواریم تا پایان سال جاری و سال آینده بتوانیم این افراد را نیز وارد چرخه تحصیلی کنیم.
وی همچنین به تاکید امداد بر ارایه آموزشهای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی اشاره کرد و گفت: با توجه به افزایش آسیبها و موقعیت حساس خانوادههای تحت پوشش این نهاد نیازمند آن هستیم که به مسئله آسیبها اهمیت بیشتری داده و از طریق ارتباط خوبی که با ستاد مبارزه با مواد مخدر داریم بتوانیم فعالیتهای خوبی را در حوزه آسیبها، اعم از اعتیاد و غیره ارائه دهیم.
میرشکار همچنین عنوان کرد: در برخی خانوادهها تحت پوشش امداد شاهد آن هستیم که آثار آلودگی به اعتیاد وجود دارد که باید از ورود فرزندان آنها به این چرخه جلوگیری شود.
سالانه حدود 10 درصد از ازدواجهای کل کشور در کمیته امداد صورت میگیرد
به گزارش ایسنا، معاون فرهنگی کمیته امداد امام خمینی (ره) ضمن اشاره به آنکه سالانه حدود 10 درصد از ازدواجهای کل کشور در کمیته امداد صورت میگیرد اظهار کرد: امداد در کنار کمک هزینههایی که برای ازدواج این افراد پرداخت میکند قبل از پرداخت این کمک هزینهها، آموزشهای تخصصی نیز به آنها در جهت پایداری ازدواج ارائه میکند.
میرشکار در ادامه به مسئله ازدواج مجدد زنان سرپرست خانوار اعم از زنان مطلقه، بیوه و غیره اشاره کرد و گفت: مسئله ازدواج مجدد زنان سرپرست خانوار موضوع ویژهای است که اجرای آن را چندین سال است آغاز کردهایم و در این راستا تاکید ما فرهنگ سازی است.
وی تصریح کرد: به علت آنکه این افراد در ازدواج اول خود ناموفق بودهاند ورود به ازدواج دومشان نیز برایشان دغدغه و مسئله بوده که امداد با ارائه خدمات مشاورهای و فرهنگی این دغدغه را حل کرده است.
معاون فرهنگی کمیته امداد امام خمینی (ره) تصریح کرد: در سال گذشته توانستهایم 5 هزار و 630 نفر از زنان مطلقه را به ازدواج مجدد برسانیم.
میرشکار در خصوص خدمات مشاورهای امداد نیز تصریح کرد: با وجود بیش از 400 نفر مشاور متخصص در 400 نقطه کشور و بهره مندی از بیش از 200 کلینیک مشاوره سایر دستگاهها به این امر مهم توجه ویژهای داریم به طوری که در سال 93 بیش از 800 هزار نفر از تحت پوششان امداد از خدمات این نهاد بهره مند شدند و در شش ماهه امسال نیز پیش بینی میشود بیش از 350 هزار نفر از برنامههای مشاوره فردی و گروهی استفاده کنند.
وی همچنین در خصوص شبکه تبلیغی کمیته امداد امام خمینی (ره) تحت عنوان طرح «فلاح» گفت: در این شبکه با هدف بالا بردن منزلت اجتماعی خانوادههای تحت پوشش امداد تلاش میکنیم. اکنون بیش از 460 هزار نفر از مبلغان حوزههای علمیه در این راستا با امداد همکاری میکنند.
میرشکار در خصوص مسئله اوقات فراغت تحت پوششان امداد نیز تصریح کرد: در حال حاضر 107 کانون فرهنگی دائم که دارای ساختمانهای استاندارد آموزشی و مجهز هستند را دارا هستیم.
وی ادامه داد: 92 مرکز شبانه روزی نیز در اختیار امداد است که در مناطقی که در آنها دسترسی دانش آموزان به مدارس وجود ندارد مستقر شدهاند و در طول سال تحصیلی علاوه بر خدمات تحصیلی، خدمات تربیتی نیز به افراد ارائه میشود.
معاون فرهنگی کمیته امداد امام خمینی (ره) ادامه داد: در این خوابگاهها تا کنون بیش از 170 هزار نفر وجود داشتهاند که بسیاری از آنها اکنون به عنوان مسئولین نظام در حال خدمت به نظام و کشور هستند.
میرشکار در ادامه با تاکید بر آنکه کانونها و خوابگاههای کمیته امداد (ره) در طول سال فعالیت میکنند گفت: همچنین 21 اردوگاه نیز در مجموعه امداد وجود دارد که فعالیت آنها در تابستانهاست و با توجه به برنامه ریزیهایی که صورت گرفته توانستیم اردوهای کاملا هدفمند و تاثیرگذاری در این مراکز برپا کنیم.
وی ادامه داد: تنها ارگانی هستیم که اردوی خانوادگی را در کشور برگزار کرده به طوری که در 13 اردوگاه خانوادههایی را که متحمل برخی از آسیبهای اجتماعی بودهاند را وارد و آموزشهایی را به آنها ارائه دادهایم که نتایج بسیار مثبتی را به همراه داشته است.
وی تصریح کرد: حدود 11 هزار نفر از افراد تحت پوشش امداد، سه هزار نفر از دانشجویان تحت پوشش و 9 هزار نفر از دانش آموزان تحت پوشش در تابستان سال جاری از این اردوگاه استفاده کردهاند.
میرشکار در ادامه به اردوی مشهد کمیته امداد ویژه سالمندان و خانوادههای تحت پوشش اشاره کرد و گفت: بر اساس هدفگذاریهای صورت گرفته قصد داریم تا پایان سال جاری 100 هزار نفر از آنها را به مشهد مقدس اعزام کنیم. تا پایان مردادماه حدود 30 هزار نفر را اعزام و تا پایان شهریور نیز پیش بینی میشود حدود 40 هزار نفر اعزام شوند.
وی ادامه داد: عمده هزینههای زائرین مشهد توسط خیرین تامین میشود و به ازای هر نفر 300 هزار تومان از طریق خیرین به حسابهای امداد واریز میشود.
معاون فرهنگی کمیته امداد امام خمینی (ره) در خصوص برگزاری اردوی کربلا توسط کمیته امداد نیز تصریح کرد: در سال جاری برای اولین بار اردوی کربلا را در دستور کار خود قرار دادهایم که گروه اول آن دو هفته پیش اعزام و از هفته آینده نیز هر روز یک کاروان اعزام خواهند شد به طوری که بنا داریم در مرحله اول 1300 نفر از افراد را به کربلای معلی اعزام کرده و در صورت حمایت خیرین بتوانیم تا پایان سال 10 هزار نفر از مددجویان را اعزام کنیم.
وی در ادامه تاکید کرد: اکنون حدود 200 میلیون تومان برای اجرای طرح اعزام مددجویان به کربلای معلی توسط خیرین جمع آوری و به حسابهای امداد واریز شده است.
معاون فرهنگی کمیته امداد امام خمینی (ره) در ادامه ضمن اشاره به اینکه بسیاری از افراد در کشور حضور دارند که تا الان حتی یک بار هم به مشهد مقدس نرفته و آرزوی سفر به آنجا را دارند گفت: حدود 500 هزار نفر از خانوادههای مشتاق به زیارت حرم مطهر امام رضا (ع) را شناسایی کردهایم که چنانچه خیرین ما را همراهی کنند میتوانیم با کمک امداد آنها را به مشهد اعزام کنیم.
وی ادامه داد: در حوزه پیشگیری از اعتیاد و ارائه آموزشهای تحصیلی به افراد بی سواد، فرهنگسازی ازدواج، تحکیم بنیان خانواده، لوح ملی از وزیران کشور، رئیس سازمان نهضت سواد آموزی و وزیر ورزش و جوانان دریافت کردهایم.
میرشکار تصریح کرد: اکنون کمیته امداد امام خمینی (ره) در 22 استان کشور در حوزه فرهنگسازی ازدواج و تحکیم بنیان خانواده، در 21 استان در حوزه غنی سازی اوقات فراغت، در 21 استان در حوزه باسوادی بی سوادان به عنوان دستگاه برتر انتخاب شده است و تمامی این بررسیها نیز از طریق سازمانهای خارج از کمیته امداد صورت گرفته است.
میرشکار در ادامه با اشاره به آنکه در شش ماهه دوم سال جاری با توجه به تاکیدات رئیس جدید کمیته امداد چند موضوع مهم را در دستور کار خود قرار دادهایم گفت: بازنگری و فعالیتهای پیشین امداد و اولویت بندی فعالیتها حذف برخی فعالیتهای کم اثر و پرهزینه و جایگزینی برنامههای تاثیرگذار با هزینه کمتر از فعالیتهای امداد است.
وی ادامه داد: همچنین حضور علما و روحانیون و بهره مندی از نظرات آنها، ازدواج مجدد زنان سرپرست خانوار و دانشجویان مورد حمایت، برگزاری اردوهای زیارتی، حذف اردوهای کم تاثیر و جایگزینی اردوهای مشهد، شیراز،قم، جمکران در دستور کار امداد قرار گرفته است.
افزایش مستمری و شهریه دانشجویان دختر در صورت ازدواج
معاون فرهنگی کمیته امداد امام خمینی (ره) همچنین به فعالیت شبکه تسهیل گران ازدواج از دو سال گذشته در امداد اشاره کرد و گفت: در حال حاضر آمار قابل توجهی از دخترانی که در سن ازدواج هستند خصوصا در روستاها در دست داریم؛ با برگزاری اردوهای مادران و دختران و تشویقات امداد، افراد هم کفو را شناسایی و به ازدواج رساندهایم.
میرشکار ادامه داد: حتی در حال حاضر برخی از دانشجویان دختر نیز چنانچه در دوران دانشجویی خود ازدواج کنند نه تنها مستمری آنها حذف نمیشود بلکه پرداخت شهریه و مستمری آنها نیز افزایش مییابد همچنین اینکه کمک هزینه مسکن نیز به آنها پرداخت خواهیم کرد.
وی در ادامه ضمن بیان آنکه با شناساییهای صورت گرفته طلاق در خانوادههای تحت پوشش امداد کمتر از 2 درصد بوده است، گفت: در تلاش هستیم تا با رصدهای پیش و پس از ازدواج عوامل طلاقهای صورت گرفته در امداد را شناسایی کنیم.
وزیر آموزش و پرورش گفت: امسال ۱۰۰ میلیارد تومان برای تجهیز مدارس پیشبینی کردهایم که در تاریخ آموزش و پرورش بیسابقه است

به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش خبرگزاری فارس، همایش تحول بنیادین نظام تعلیم و تربیت در دولت تدبیر و امید امروز با حضور علیاصغر فانی وزیر آموزش و پرورش، صالحی امیری مشاور رئیسجمهور، چاووشی معاون استاندار تهران، اسفندیار چهاربند مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران و جمعی از مدیران آموزش و پرورش مناطق شهر تهران در تالار اندیشه حوزه هنری برگزار شد.
علیاصغر فانی وزیر آموزش و پرورش در سخنانی با تأکید بر رهبری آموزشی به جای مدیریت آموزشی، اظهار داشت: تعاریف مختلفی از رهبری در مدیریت ذکر شده است اما آنچه در همه تعاریف مشترک بوده، این است که رهبری یک سازمان قدرت نفوذ در اعضای سازمان دارد و صرفاً یک مدیر اداری نیست، بلکه شخصیتی است که در دانشآموزان، اولیاء و فرهنگیان قدرت نفوذ دارد و آن چیزی که در سازمان آموزش و پرورش کارساز است، قدرت نفوذ است.
وی ادامه داد: به عنوان مدیران آموزش و پرورش وقتی موفق هستیم که بتوانیم در دانشآموز، معلم، مربی، مدیر و معاونان اجرایی و در بین اولیای دانشآموزان نفوذ داشته باشیم و به نظرم برای اینکه از کارمان ارزیابی دقیق داشته باشیم باید ببینیم چقدر قدرت نفوذ داریم.
* دوران مدیریت آموزشی سپری شده است
فانی یادآور شد: دوران مدیریت آموزشی سپری شده است و باید وارد مرحله جدیدی تحت عنوان رهبری آموزشی شویم و در تعریفی که از تربیت داریم و تعاریف متعددی که از آن شده است، یک تعریف را همه پذیرفتهاند که میگوید تربیت، ایجاد رفتار مطلوب نسبتاً پایدار است.
وی اضافه کرد: به عنوان رهبران آموزشی تعدادی دانشآموز در مدرسه در اختیار داریم و حال سؤال اینجاست چه وقتی میتوانیم ادعا کنیم امر تربیت شکل گرفته است؟ لازمه ایجاد تغییر رفتار مطلوب نسبتاً پایدار قدرت نفوذ است و اگر نداشته باشیم، تربیت شکل نمیگیرد.
وزیر آموزش و پرورش گفت: لازمه قدرت نفوذ جلب اعتماد است که کار بسیار سختی است؛ مردم بر حسب ادراکاتشان با ما رفتار میکنند، نه بر حسب واقعیت و همیشه بین ادراک و واقعیت فاصله است و رهبر آموزشی باید این فاصله را به حداقل برساند.
* باید به سمت جلب اعتماد و نفوذ در دانشآموز و اولیا برویم
فانی با بیان اینکه به جای اینکه مدیران را درگیر پاسخگویی به بخشنامهها کنیم، باید به سمت جلب اعتماد و نفوذ در دانشآموز و اولیا برویم، افزود: اگر مردم احساس کنند مدرسه خدمات ویژهای ارائه میدهد، کمک میکنند و گرفتن پول از مردم به هر روشی پذیرفتنی نیست.
وی با اشاره به مدرسهمحوری گفت: جایی که تربیت در آن شکل میگیرد، مدرسه است، نه اداره، منطقه، استان و نه وزارتخانه و اگر به دنبال تحول در آموزش و پرورش هستیم باید محور کار را مدرسه قرار دهیم و برای همین است که مدرسهمحوری به معنی تمرکززدایی، تفویض اختیار، مشارکت پذیری، و مشارکتجویی با حاکمیت اخلاق و روابط انسانی است.
* محیط تعلیم و تربیت محیط دستوری نیست
وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه محیط تعلیم و تربیت محیط دستوری نیست، افزود: فرهنگیان باید عقاید و روشهای ما را قبول داشته باشند، نه اینکه به آنها دستور دهیم؛ در مدرسه نیز دانشآموز باید موضوع را بپذیرد و وقتی پذیرفت، آن را اجرا میکند؛ در حقیقت روشهای غیرمستقیم تربیت مؤثر است و باید به سمت مدرسهمحوری و افزایش اختیارات مدیران مدارس و توانمندسازی آنان برویم.
وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: لازمه تفویض اختیار در مدارس، توانمندسازی مدیران است و در رأس توانمندیها، افزایش تقوای الهی است و مدیران باید سنگ زیرین آسیاب باشند.
وی با اشاره به ویژگیهای مدرسه به عنوان کانون تحول آموزش و پرورش، گفت: وقتی مدرسه کانون اصلی تربیت میشود، دیگر نباید تابع اداره باشد، بلکه اداره باید تابع مدرسه باشد و این خطایی بوده است که سالها به آن دچار شدهایم.
فانی تصریح کرد: خیلی وقتها باید اعتراف کنیم که مخاطب خود را نمیشناسیم و مخاطبمحوری بحث جدی در تربیت است؛ مدرسه در تراز کانون تربیت باید پژوهشمحور باشد و امروز مسئولیتپذیری خلأیی است که در سبک زندگی دانشآموزان داریم.
وزیر آموزش و پرورش بیان داشت: بهعنوان رهبران آموزشی باید به همه ساحتهای تربیتی توجه داشته باشیم و اگر تعلیم و تربیت را سیستم بگوییم، ورودی، خروجی، فرآیند و بازخورد دارد و خیلی وقتها ما مدیران دروندادنگر هستیم، اما در نظامهای ارزشیابی و سازمانها 5 نظام وجود دارد که یکی از آنها توجه به دروندادهاست.
وی افزود: نتیجه و فرآیند کار در نظام تعلیم و تربیت بهتر جواب میدهد و تلاش کنیم شوراهای مدارس را فعال کنیم که این دست مدیران است و باید محتوابخشی کنند و باید مدارس ما کانون تربیتی محله شوند و از امکانات غیررسمی مانند شهرداریها و تخصص اولیا در تربیت دانشآموزان استفاده کنیم.
* احکام رتبهبندی معلمان تا آخر شهریور صادر میشود
فانی با اشاره به رتبهبندی معلمان گفت: احکام تا آخر شهریور صادر میشود و تبعیض بین حقوق معلم و بعضی سازمانها را ما قبول داریم و پیگیری هم بودهایم، اما بحثی نیست که در این 2 سال اخیر بهوجود آمده باشد، حتی قبل از انقلاب هم وجود داشته است، اما در دولت تدبیر و امید فضا برای اعتراض باز شده و این فضای باز را قدر بشناسید و دولت نیز تلاش خود را میکند.
وی با اشاره به بودجه این وزارتخانه تصریح کرد: در 2 سال این دولت بودجه آموزش و پرورش 50 درصد افزایش پیدا کرده است که در سال اول 26 درصد و در سال 94، 24 درصد افزایش داشته است؛ سال 84 که از وزارتخانه رفتیم سهم بودجه آموزش و پرورش از کل بودجه دولت حدود 15 درصد بوده است، یعنی قبل از دولت نهم و در دولت یازدهم سهم بودجه آموزش و پرورش از 15 درصد به 9.1 درصد رسید، در حقیقت در 8 ساله دولت نهم و دهم، این سهم کمتر شده بود که ما در دولت یازدهم این مقدار را به 11.2 درصد رساندیم.
وزیر آموزش و پرورش اضافه کرد: امسال 100 میلیارد تومان برای تجهیز مدارس گذاشتهایم که در تاریخ آموزش و پرورش بیسابقه بوده است و باید هنرستانها را نیز بازمهندسی کنیم.
وی خاطرنشان کرد: در توسعه مشارکتهای مردمی و غیرمردمی با 21 سازمان خارج از آموزش و پرورش تفاهمنامه امضا کردیم و در ارتقای مدیریت آموزشگاهی ابعاد کار ادامه دارد و در تمرکززدایی نیز کار شده است اما کافی نیست.
به گزارش فارس، در پایان مراسم از نفرات برتر المپیادهای زیستشناسی، ریاضی، رایانه و نجوم و رتبههای یک تا 10 کنکور سال 94 و مدیران برتر در طرح بالندگی مدارس تهران با اهدای لوح تقدیر تجلیل شد.
شتابزدگی در اجرای طرح رتبهبندی به منظور ترمیم حقوق و دستمزد فرهنگیان برای رهایی از فشار اعتراضات صنفی موجب تحمیل طرحهای ناقص و مُسکنگونهای همانند افزایش حق شغل در قالب قانون مدیریت خدمات کشوری میشود که بدلی از نظام رتبهبندی است.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، ابراهیم سحرخیز معاون سابق آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش یادداشتی را در خصوص طرح رتبهبندی معلمان در اختیار خبرگزاری تسنیم قرار داد که در این یادداشت به ضرورتهای اجرای نظام رتبهبندی، بررسی پیامدهای عدم اجرای نظام رتبهبندی معلمان بر استقرار سیاستها و راهبردهای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و طرحی که آموزشوپرورش قرار است از مهر تحت عنوان رتبهبندی معلمان اجرایی کند، اشاره شده است.
همزمان با نهایی شدن سند راهبردی تحول در آموزش و پرورش گامهای آغازین نیز برای اجرایی شدن آن، متناسب با عزم و اراده مسئولان در محدوده منابع و امکانات برداشته شد.
ترویج و نشر گفتمان تحول در آموزش و پرورش دربین نخبگان و صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت این سوال اساسی را در پی داشت که نگاه و رویکرد سند در قبال نقش و جایگاه معلمان به عنوان مهمترین مؤلفه تأثیرگذار بر تحول در نظام آموزشی چیست؟ بنابراین بحث نظام رتبهبندی معلمان در سپهر منظومه فکری حاکم بر سند به عنوان یک مطالبه مهم و جدی از سوی معلمان در فضای گفتمانی پیچید. موضوعی که برای سیاستگذاران، برنامهریزان، مجریان و معلمان، جذاب، شنیدنی و قابل تأمل بود.
نخستین بار در شهریور سال 1391در شهر مقدس مشهد در نشست سه جانبه دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، کمیسیون آموزش و تحقیقات و شورای معاونان وزارت آموزش و پرورش، وزارتخانه مکلف شد طرح پیشنهادی خود از نظام رتبهبندی را ارائه کند.
سرانجام طرحی تحت عنوان «نظام رتبهبندی حرفهای معلمان، جذب و تأمین منابع انسانی» به صورت پیشنویس ارائه شد که در آن معلمان متناظر با استادان دانشگاه در چهار گروه معلم مربی، استادیار معلم، دانشیار معلم و استاد معلم رتبهبندی میشدند.
با استقرار دولت جدید در ابتدا طرح به بوته فراموشی سپرده شد اما فشار تقاضا و مطالبه فرهنگیان کار را به جایی کشاند که معاون اول رئیسجمهور تهیه لایحه رتبهبندی معلمان را در سال 1393 رسانهای کرد اما سرانجام در اسفند 93 به یکباره بحث رتبهبندی در پوشش ظرفیت قانون مدیریت خدمات کشوری در حدی تنزل یافت که افزایش فوقالعاده شغل معلمان بر اساس دستورالعمل مسیر ارتقای شغلی به عنوان یک تکلیف جامانده که در احکام سایر کارکنان دولت اعمال شده بود به نام نظام رتبهبندی رونمایی شد.
بدون شک مواجهه روزمره و شتابزده با موضوعات اساسی و مبنایی سند، مانند رتبهبندی معلمان به مسلخ بردن و یا تحریف تحول است.
این مقاله با عنوان «بررسی پیامدهای عدم اجرای نظام رتبهبندی معلمان بر استقرار و اجرایی شدن دیگر سیاستهای سند تحول بنیادین» سعی دارد آثار نامطلوب اجرای ناقص رتبهبندی معلمان را بر دیگر زیر نظامها و راهبردها تبیین کند.
بیان مسئله، اهمیت و ضرورت بررسی آن
سند راهبردی آموزش وپرورش با الهام از اسناد بالادستی و بهرهگیری از ارزشهای بنیادین آنها ترسیمگر افقی روشن در چشمانداز تعلیم و تربیت کشور است که با عملیاتی شدن آن شاهد آموزش و پرورشی در طراز جمهوری اسلامی ایران خواهیم بود.
تمامی متخصصان و صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت در این باور هم عقیدهاند که با توجه به نقش محوری معلمان در آموزش وپرورش، تحول، نوآوری و بازسازی در نظام بدون در اختیار داشتن معلمان با انگیزه، کارآمد و شایسته با شکست روبهرو خواهد شد.
خوشبختانه در مفاد سند تحول بنیادین آموزش پرورش نیز ضمن نگاه یکپارچه و متوازن به تمامی مؤلفههای تأثیرگذار، ارتقای شایستگیها و صلاحیتهای عمومی، علمی وحرفهای معلمان و اعتلای منزلت اجتماعی آنها بارها مورد تأکید قرار گرفته است.
بدون شک عملیاتی شدن سیاستها و راهبردهای کلان پیشنهادی در گرو تدوین و اجرایی شدن زیر نظامهای اصلی آن به ویژه «نظام رتبه بندی معلمان» با هدف تأکید بر بهسازی و اعتلای منابع انسانی به عنوان موتور محرکه تحول در نظام آموزشی است.
به زعم بزرگان تعلیم و تربیت، استقرار نظام سنجش صلاحیتهای عمومی، تخصصی وحرفهای، تعیین ملاکهای ارزیابی و ارتقای مرتبه علمی و تربیتی معلمان یا همان رتبهبندی معلمان از چنان اهمیتی برخوردار است که اجرای ناقص و یا نادیده انگاشتن آن به منزله غلتیدن در ورطه روزمرگی است.
جهتگیریهای مطلوب سند در حوزه مأموریتهای معین شده متضمن جذب، نگهداشت و توانمندسازی معلمان، مربیان و مدیران خلاق، مستعد و کارآزمودهای است که به عنوان راهبران آموزشی قرار است زمینهساز رشد و تعالی متربیان باشند.
پیامدهای ناشی از عدم اجرای نظام رتبه بندی معلمان بر استقرار دیگر سیاستهای تحولی در سند ملی آموزش و پروش در حدی است که آن را از ماهیت و محتوا تهی میسازد.
پرسش اساسی
این پرسش مطرح است که ضرورتهای اجرای نظام رتبهبندی چیست و اهداف مترتب بر آن کدامند؟
با توجه به سیاستهای کلی ایجاد تحول در نظام آموزش وپرورش کشور و دیگر اسناد بالا دستی از جمله نقشه جامع علمی کشورمبنی بر بالا بردن توان مدیریت منابع انسانی، اعتلای منزلت علمی و اجتماعی معلمان همزمان با رفع مشکلات مادی و معیشتی آنان ضرورت دارد آموزش و پرورش در راستای اجرایی شدن راهکارهای سند تحول به طریق مقتضی با نگاهی همه جانبه و یکپارچه به آثار و پیامدهای وجودی آن اجرای نظام رتبهبندی حرفهای معلمان را در دستور کار قرار دهد.
بدیهی است شتابزدگی در کار به منظور رهایی یافتن از فشار اعتراضات صنفی معلمان در جبران یا ترمیم حقوق و دستمزد آنان موجب تحمیل طرحهای ناقص و مُسکن گونهای همانند افزایش حق شغل معلمان در قالب قانون مدیریت خدمات کشوری خواهیم بود که با نام بدلی «نظام رتبهبندی» این زیر نظام تحول آفرین را به مکانیسمی برای دفاع در برابر تبعیض معیشتی با دیگر کارکنان دولت مبدل میسازد واین نگرانی را تقویت میکند که اساسیترین اصل از تحول در نظام آموزشی نیز به سرنوشت دیگر قوانین ناقص اجرا شده مانند قانون «همترازی» یا نظام «هماهنگ پرداخت» دچار شود که خروجی آن به کام دیگر کارکنان دستگاهها و شرکتهای دولتی رقم خورده است و به هیچ وجه نتوانسته است قدمی در مسیر کاهش نابرابریها بردارد.
اهداف مترتب بر نظام رتبهبندی معلمان
1-بازسازی نظام تعلیم و تربیت کشور بر پایه اندیشههای ناب اسلامی و آرمانها و رویکردهای انقلاب اسلامی
2-بهبود کیفیت آموزش و پرورش از طریق افزایش انگیزه معلمان برای خدمت مطلوب
3-ساماندهی معلمان برحسب قابلیتهای تخصصی و حرفهای
4-توسعه مهارتهای حرفهای و توانمندیهای علمی و تربیتی معلمان
5-ساماندهی و ارتقای کیفی نظام آموزشهای ضمن خدمت وزارت آموزش و پرورش برای روزآمدکردن اطلاعات تخصصی و توانمندسازی آنان
6-شفافسازی در بهرهگیری از قابلیتهای تخصصی معلمان
7-توسعه فعالیتهای پژوهشی و ارتقای قابلیتهای علمی معلمان
8-اعتلای منزلت اجتماعی معلمان و رفع مشکلات مادی و معیشتی آنان
9- افزایش اثربخشی و بهرهوری نیروی انسانی وزارت آموزش و پرورش
10- تقویت هویت حرفهای معلمان
11-بهینهسازی نظام پرداخت مبتنی بر شایستگیها و بر اساس رویکرد رقابتی
12- اصلاح و به روزآوری روشهای تعلیم و تربیت با تأکیدبر روشهای فعال،گروهی و خلاق با توجه به نقش الگویی معلمان
13- حاکمیت برنامه محوری به جای کتاب محوری و تولید بسته آموزشی در برنامه درسی با رعایت اصل معلم محوری
14-طراحی و اجرای الگوی بالندگی شغلی و حرفهای برای منابع انسانی
15-ایجاد فرصت لازم برای حمایت از کرسیهای نظریهپردازی در علوم از جمله علوم تربیتی با فعال کردن گروهها و انجمنهای علمی معلمان در سطح مدرسه، منطقه و استان
16- به خدمت گرفتن مشارکت معلمان در فرایند بهسازی آموزشی، پژوهشی، تربیتی و فرهنگی
17- ساماندهی ساعات کار مربیان برای حضور تمام وقت در مدارس شامل ساعات تدریس و ساعات اختصاص یافته به سایر ساعات تربیتی مرتبط در مدرسه با توجه به ضرورت جبران خدمت مناسب ایشان
18- فراهم آوردن تسهیلات لازم برای جذب و نگهداشت نیروهای کارآمد، خلاق در دورههای مختلف تحصیلی به ویژه در ابتدایی
ارتباط مبحث رتبهبندی معلمان با اسناد بالا دستی
1-سیاستهای کلی ایجاد تحول در نظام آموزش وپرورش
1-1 بند3جزء(3-2)-بازنگری درشیوههای جذب، تربیت، نگهداشت و بهکارگیری بهینه نیروی انسانی مورد نیاز آموزش و پرورش و بستر سازی برای جذب معلمان کارآمد و دارای شایستگیهای لازم آموزشی، تربیتی و اخلاقی بعد از گذراندن دوره مهارتی.
2-1 بند 3 جزء (3-3)-اعتلای منزلت اجتماعی معلمان و افزایش انگیزه آنان برای خدمت مطلوب با اقدامات فرهنگی، تبلیغی، خدمات و امکانات رفاهی و رفع مشکلات مادی و معیشتی فرهنگیان
3-1 بند 3 جزء (3-4)-توسعه مهارت حرفهای و توانمندیهای علمی و تربیتی معلمان با ارتقای کیفی آموزشهای ضمن خدمت و برنامهریزی برای روزآمد کردن اطلاعات تخصصی و تحصیلات تکمیلی معلمان متناسب با نیاز آموزش و پرورش
4-1 بند 3 جزء (3-7)- استقرار نظام پرداختها براساس تخصص، شایستگیها و عملکرد رقابتی مبتنی بر نظام رتبهبندی معلمان
5-1 بند 5 جزء (6-5)-تربیت و تأمین نیروی انسانی توانمند و واجد شرایط برای تحقق اهداف و برنامههای تربیتی و آموزشی
پیامدهای ناشی از عدم اجرای نظام رتبهبندی معلمان بر استقرار سیاستهای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
اگر باور عمومی بر این باشد که بهترینها، بهترینها را میسازند برای منزلت اجتماعی معلمان باید اهمیت فوقالعادهای قائل شد.
بر اساس مطالعات انجام شده کشورهایی که از نظر آموزش و پرورش پیشرفتهاند معلمان از شأن و پایگاه اجتماعی بالایی برخوردارند و شمار داوطلبان این حرفه از بسیاری مشاغل دیگر بیشتر است ژاپنیها اعتقاد دارند: شایستگی نظام آموزشی به اندازه شایستگی معلمان آن است.
فرایند کاهش منزلت اجتماعی معلمان در ایران نتایج زیانباری در پی داشته است که گرایش نداشتن جوانان مستعد و توانمند به این حرفه احساس سرخوردگی و اضطراب شغلی،کاهش انگیزه شغلی، بروز نارضایتی شغلی در بین معلمان ،کاهش تأثیر نقش الگویی آنان برای دانشآموزان و ناکارآمدی نهاد تعلیم و تربیت برای پرورش نسل آینده از جمله پیامدها به شمار میآید.
شواهد موجود نشان میدهد در ایران معلمان هنوز هم از شأن و منزلت بایسته و شایستهای برخوردار نیستند و حتی منزلت اجتماعی آنان به طور فزایندهای در حال تنزل است که این وضع سبب رویگردانی افراد با هوش و مستعد از حرفه معلمی، افت کیفیت آموزشی و ناکامی نظام آموزشی در پرورش محصول مناسب میشود.
ناهماهنگی بین جنبههای مادی و معنوی شغل معلمی واقعیتی تلخ و عاملی تهدید کننده برای نظام تعلیم و تربیت و کل نظام اداری کشور محسوب میشود.
پندار منفی معلمان درباره منزلت خود علاوه بر اینکه بازتاب ارزیابی دیگران و منعکس کننده واقعیت موجود است به خودی خود میتواند مشکل آفرین باشد.
البته نباید از نظر دور داشت که خود معلمان نیز در به وجود آوردن این وضع دخالت دارند و طبعاً میتوانند در تغییر شرایط موجود هم مؤثر واقع شوند آنان باید باور داشته باشند که با سختکوشی و تلاش برای افزایش دانش تخصصی، احساس مسئولیت و فداکاری، ارتقای صلاحیتهای حرفهای،حس قد دانی مردم را تحریک میکنند.
معلمی از مشاغلی است که در بعدفرهنگی جامعه ایفای نقش میکند و همیشه در سلسله مراتب اجتماعی، جایگاه اجتماعی آن مورد توجه بوده و هست.
نتایج تحقیق «سنجش منزلت اجتماعی معلمان در بین دانشآموزان» نشان میدهد بین مهارتهای حرفهای معلمان و ویژگیهای فردی آنها اعم از صفات جسمی و ویژگیهای رفتاری با منزلت اجتماعی معلمان رابطه وجود معناداری وجود دارد. محقق پیشنهاد میکند ضمن توجه به وضعیت معیشتی معلمان به ارتقای مهارتهای شغلی و حرفهای آنان توجه شود. همچنین در انتخاب و استخدام معلمان، افرادی به کار گرفته شوند که از صلاحیتهای فردی، توانمندیهای لازم و داشتن انگیزه کافی برای این شغل برخودار باشند.
اجرای ناقص نظام رتبهبندی در قالب ظرفیت قانون مدیریت خدمات کشوری تحت نام و برند سند تحول پیامدهای نامطلوب و جبران ناپذیری به همراه خواهد داشت.
نادیده گرفتن نظام سنجش صلاحیت حرفهای معلمان موجب به محاق رفتن رشد و بالندگی حرفهای معلمان در نهاد آموزش و پرورش شده است.
ازرشیابی سالانه از کارکنان به شیوه معمول نتوانست رقابت مثبت توأم با پویایی و بالندگی را در مدارس به ارمغان آورد زیرا در عمل آورده قابل اعتنایی در ترمیم و بهینهسازی پرداختها مبتنی بر شایستگی، جلب انگیزه، ارتقا رتبه و تحرک شغلی به دنبال نداشت و تنها بر اساس سنوات خدمت یا طی دورههای دستوری و فرمایشی آموزشهای ضمن خدمت، هر ساله بر اساس تصویب نامه هیئت دولت درصدی به حقوق ماهیانه افزوده میشود.
مکانیزم گروههای تشویقی نیز به دلیل محدودیتها، قبض و بسطهای اداری و تأثیر اندک آن در بهبود وضعیت معیشتی کارکنان هرگز نتوانست تحرکی تحول آفرین به همراه داشته باشد.
این بار نیز این نگرانی همچنان باقی است تا با به عاریت گرفتن کلید واژههای سند تحول مانند رتبهبندی معلمان به دلیل محدویت بودجه و منابع مالی مجدداً با تقلیل جایگاه آن در حد افزایش فوقالعاده شغل به روزمرگی مبتلا شویم.
نادیده گرفتن نظام سنجش صلاحیت حرفهای معلمان یا اجرای نادرست آن میتواند پیامدهای زیر را گریبانگیر نظام آموزشی کند:
1-عدم کارایی و اثربخشی روشهای یاددهی ــ یادگیری و برنامههای آموزشی و درسی به علت فقدان تبحر و انگیزه لازم در معلمان
2-کاسته شدن از شأن و منزلت علمی،حرفهای و فرهنگی معلمان
3-نبود جاذبههای مادی و معنوی لازم برای جذب و نگهداشت نیروهای مستعد، نخبه و خلاق و نوآور در آموزش و پرورش به عنوان معلم.
4- سلب امکان فعالیت همه جانبه، متعهدانه و ایثارگرانه از سوی نیروهای موجود به دلیل نبود روحیه مشارکت جویی
5-فقدان پویایی و بالندگی شغلی و سازمانی در آموزش پرورش با معطل ماندن راهکار 3-22 مبنی بر طراحی و اجرای الگوی بالندگی شغلی ــ حرفهای برای منابع انسانی
6-کاهش تراز اعتماد و پشتیبانی معلمان از آموزش و پرورش
7-معطل ماندن مدیریت بر منابع انسانی و ممانعت از اصلاح ساختار آموزشی و اداری متناسب با مدیریت کارآمد و اثربخش
8- اصلاح نشدن فرایند جذب و تربیت معلم
9-معطل ماندن راهکارهای 1-12و2-12و 3-12 در خصوص برقراری الگوی جبران خدمات و تأمین رفاه نیروی انسانی درخور منزلت فرهنگیان
10- عدم استفاده از ظرفیت های موجود برای گسترش فرهنگ تفکر و پژوهش در بین معلمان ، مربیان و مدیران و کم رنگ شدن حمایت از پژوهش و تولید علم
11- کاهش مشارکت موثر و فعال معلمان در برنامه های تربیتی و فعالیتهای پرورشی مدارس
12- تأثیر منفی بر گسترش و تعمیق فرهنگ پژوهش و ارزشیابی، خلاقیت و نوآوری، نظریه پردازی و مستندسازی تجربیات علمی ــ تربیتی بومی در نظام تعلیم و تربیت
13- نادیده گرفته شدن توسعه مستمر شایستگیها و توانمندیهای اعتقادی، تربیتی، علمی و حرفهای فرهنگیان
14- تضعیف جایگاه علم و علم آموزی با پایین آمدن پایگاه و منزلت اجتماعی و اقتصادی معلمان

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دولت؛ پس از دو سال از تشکیل دولت تدبیر و امید، بالاخره دانشگاه ها در سال 94-95 با حضور وزیر علوم افتتاح می شوند. دکتر محمد فرهادی، 9 ماهی می شود که سکان وزارت علوم را به دست گرفته است. البته او 28 سال پیش هم وزیر آموزش عالی ایران بود. به مناسبت هفته دولت با وزیر علوم به گفتگو نشستیم؛ اینکه مهر 94 چه تفاوتی با مهر سال های قبل دارد. هرچند که آقای وزیر ابتدا به مزاح گفت فرقی با سالهای قبل ندارد، اما برنامه هایی که وزارت علوم برای آموزش عالی و کیفی سازی آن دارد، بواقع تفاوت ها را نمایان می کند.
خوشبختانه بعد از دو سال که از تشکیل دولت تدبیر و امید میگذرد؛ امسال بالاخره دانشگاه ها وزیر دارند؛ 9 ماه است سکان وزارت علوم را بعد از 28 سال دوباره به دست گرفتهاید. نکته ای که در آموزش عالی در این دولت گفته شده و شما خیلی روی آن تاکید کرده اید کیفی سازی آموزش است. سؤال این است که تلاش هایی که در این دولت برای کیفی سازی انجام شده چه ثمراتی در پی خواهد داشت؟
برنامه های ما همان برنامه های رئیس جمهور است که در عرصه آموزش و علم و فناوری بیان کردند. ماموریت اصلی دانشگاه ها تولید علم، دانش و تحقیقات با توجه به اسناد بالادستی، سند چشم انداز و سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری است. در زمینه علم و فناوری اینها اصول کاری ما هستند. برنامه هایی هم که به مجلس اعلام کردیم در همین راستاست. یک سند راهبردی گفتمان توسعه نظام آموزش، پژوهش و فناوری کشور تهیه شده است. در این سند ما چالش های آموزش عالی و تحقیقات و فناوری را مشخص کرده ایم و براساس آن چالش ها، راهبردها و برنامه عملیاتی را داریم. چالش های اصلی ما این است که آموزش عالی ما عرضه محور است و در پاسخگویی به نیاز بازار و نیازهای جامعه ضعف دارد. این یک چالش اصلی است که حالا ما باید آن را تقاضا محور کنیم. دوم این که ما توسعه کمی زیاد و شاید هم بیش از حد انتظار و ضرورت را داشتیم. بنابراین گستردگی آموزش عالی بدون این که التزام بخشی داشته باشد چالش دیگر ماست که برایش راهبردهایی را در نظر گرفته ایم. چالش سوم ما این است که یک نظام حکمرانی واگرا در عرصه آموزش عالی، تحقیقات و فناوری وجود دارد. به این معنی که جزیره ای عمل می شود و انسجام بخشی وجود ندارد.
مراکز آموزشی این طور عمل می کنند؟
در کل سیستم آموزش عالی کشور؛ در سطوح مختلف دولتی و غیر دولتی این مسئله وجود دارد. در سطح ستادی هم نیاز است که انسجام بخشی بیشتری داشته باشیم. چه در زمینه سیاست گذاری، چه در زمینه برنامه ریزی و چه در زمینه نظارت و ارزیابی آموزش عالی. این ها بحث های حاکمیتی و حکمروایی است که عرض می کنم. از این بالاتر هم باز در سطح کلان تر و بین بخشی ممکن است تداخل ها و همپوشانی هایی داشته باشیم. در سطح ملی هم تعامل بین قوا و مراکز و مراجعی که برای حوزه علم و تحقیقات و فناوری تصمیم گیری و قانون گذاری می کنند و ضرورت دارد انسجام بیشتری وجود داشته باشد، گاهی وقت ها به نوعی ناقض هم و یا گاهی موازی هم هستند. چالش دیگری که فکر می کنیم در عرصه آموزش عالی، پژوهش و فناوری وجود دارد مسئله کاهش سرمایه های اجتماعی و ضعف کارایی در زمینه رویکردهای فردی و اجتماعی است. مسائل فرهنگی هم برای ما حوزه مهمی است که هنوز باید در این عرصه کار کنیم و راهبردهایی هم برایش تدوین شده است که پایه و اساس برنامه ریزی های ماست.
سند راهبردی آموزش عالی که الان تدوین شده است چه فرایندی برایش طی می شود؟ باید به مجلس برود و یا شورای عالی؟
نه این برنامه کاری خودمان است. ما چنین سندی را تا به حال نداشته ایم. این سند تکلیف را مشخص می کند.
مهم ترین موردی را که شما در چالش ها عنوان کردید همان عدم پاسخگویی نیازهای جامعه است که در بخش های علمی و صنعتی است. چه راهبردهای عملیاتی برای رفع این مشکل می تواند وجود داشته باشد؟
بازبینی رشته های تحصیلی کاری ضروری است. ما هدفمان این است که تا پایان تابستان برنامه درسی حدود 600 رشته تحصیلی بازنگری شود. 300 تای آن ها علوم انسانی هستند که شورای تحول آنها را دنبال می کند و تعدادی را هم بازنگری کرده و تحویل داده اند. کمی بیش از 300 تا رشته های غیر علوم انسانی هستند که به سرعت دارد پیش می رود. به خصوص در رشته های علوم پایه که تا 75 درصد بازنگری اش انجام شده است. رشته های عملی و فنی به سمت و سویی می رود که بیشتر عملیاتی شوند . بحث های کارآموزی، کارورزی در محیط های کاری، چه صنعت و چه اجتماع، در آنها دیده می شود. بحث ما بحث دانشگاههای نسل سوم است. هدف ما این است که به سمت دانشگاه های ماموریت گرا و کارآفرین برویم که دانش آنها بتواند به تولید و ثروت منتج شود. پیش نویس اولیه آمایش آموزش عالی روی میز من است و انشالله تا پایان تابستان تحویل شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهیم داد تا بالاخره تکلیف گستره آموزش عالی در پهنای ایران زمین روشن شود.
آمایش آموزش عالی یعنی این که چه رشته ای را در کجا و در چه مقطعی داشته باشیم. این تکلیف را برای درخواست مجوز، تاسیس، گسترش، توسعه، ادغام، انحلال، تجمیع و تعیین تکلیف همین موسساتی که وجود دارد را مشخص می کند.
یعنی برای مثال، کشتی سازی در یزد ارائه نشود و به بوشهر برود؟
دقیقا این مثال عینی است. یعنی رشته ها باید متناسب با امکانات و شرایط بومی، نیاز منطقه ای و وجود مراکز آموزش عالی آنجا و مشکلات و معضلاتی در زیر مجموعه آموزش عالی، چه دولتی و چه غیردولتی بازتعریف شوند. بحث آموزش مداوم به خصوص در رشته های کاربردی مربوط به دانشگاه های علمی و کاربردی و فنی و حرفه ای هم مد نظر است. همچنان که در پزشکی دوره های آموزش مداوم داریم در غیرپزشکی هم این پیش بینی شده و در دانشگاه علمی کاربردی عملا شروع شده است. افزایش همه جانبه تولید و اشاعه علم، نوآوری، دانش و فناوری، مهارت و کارآفرینی برای بازار و توسعه کشور مد نظر است. در این راستا ارتباط با صنعت را جدی تر گرفتیم. هم فرصت های مطالعاتی هیات علمی در بخش های صنعتی از امسال شروع شده و می شود. هم حضور دانشجویان مقاطع تحصیلی تکمیلی در محیط های صنعتی بیشتر می شود. هم پروزه هایی از صنعت به دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی می آید. برای مثال، بین دانشگاه ها و پژوهشگاه های ما با وزارت نفت 9 قرارداد برای بهره وری و استحصال نفت منعقد شده است. ظرف پنج سال هزار میلیارد تومان قرارداد بسته شده است. همین طور با وزارت دفاع چیزی در حدود هزار و 200 پروژه تحقیقاتی منعقد شده است.
یکی از کارهای خوبی که در این دولت شده، تاسیس شرکت های انتقال تکنولوژی در دانشگاه های برتر ماست. تا الان چهارتا از این شرکت ها تحت عنوان (T.T.O) ایجاد شده است. در این مراکز به اصطلاح ایده های فناورانه به سمت تحقیق و نمونه سازی می روند و در قالب شرکت های دانش بنیان فعالیت می کنند. تعداد این دفاتر در حال افزایش است. از سوی دیگر دفاتر ارتباط با صنعت این بار نه در دانشگاه ها بلکه در وزارت صنعت، معدن و تجارت شکل گرفته چون آنها بهتر می توانند رابط باشند و انتقال دهند. این کار هم از امسال و از این دوره شروع شده است. این دفتر فعال شده و سفارش های تحقیقاتی و پژوهشی و یا تحقیق و توسعه شان را بر حسب ضرورت و نیاز به دانشگاه ها می دهند. برای مثال در عرصه خودروسازی ما قرار شد خودروهای برقی را با همکاری دانشگاه امیرکبیر و ایران خودرو و خودروهای هیبریدی را با همکاری دانشگاه شریف ساخته شود.
برای تعمیم برنامه ها و سند راهبردی به برنامه ششم توسعه هم کاری کرده اید؟
برای برنامه ششم در چارچوب اقتصاد مقاومتی، اقتصاد آموزش عالی را مطرح کردیم که در شورای اقتصاد هم تصویب شده است. ما برای برنامه ششم توسعه چهار برنامه اصلی را پیشنهاد دادیم. البته احکام زیادی را می خواهیم، چه احکام تنفیذی از برنامه های قبلی و چه احکام جدید. چهار عرصه ما یکی این است که بخشی از دانشگاه های ما به سطح بین المللی برسند؛ اینجا بحث دیپلماسی علمی و ارتقای دانشگاه های ما مطرح است. دوم این که دانشگاه های ما ماموریت گرا و کارآفرین شوند. سوم این که روی تحقیق و فناوری بیش از پیش سرمایه گذاری کنیم. چهارمین عرصه هم کیفی سازی آموزش عالی است که برای کیفی سازی، بحث زیرساخت ها، تکمیل آزمایشگاه ها، تاسیس آزمایشگاه های مرکزی را داریم. هدف گیری شده است که 50 آزمایشگاه مرکزی در 50 دانشگاه کشور شکل بگیرد که آزمایشگاه مرجع می شوند. همه چیز را همه جا لزومی ندارد داشته باشیم. برای مثال همکاری دانشگاه فردوسی مشهد و سازمان پژوهشی علمی صنعتی الان عملی شده است.
امسال برای اولین بار در بودجه یک ردیف متمرکز تجهیز و بازسازی آزمایشگاه پیشنهاد کردیم و 120 میلیارد تومان تصویب شد؛ که این میزان اصلا کافی نیست چون کل این بودجه تخصیص داده نمی شود. ما فکر می کنیم چیزی در حدود یک میلیارد دلار لازم داریم تا آزمایشگاه ها بازسازی، نوسازی، تکمیل و تجهیز شوند. تجهیزات آزمایشگاه های نو در علوم جدید به خصوص میان رشته ای و بین رشته ای باید خریداری شود. برای برنامه ششم هم داریم به شدت کار می کنیم این طرح ها در شورای اقتصاد تصویب شده است. دکتر صدیق نماینده ماست و در شورای برنامه ششم معرفی شده است و مشاور اقتصادی ما هم هستند.
در سال های اخیر دانشگاه ها با مسائل مالی مواجه بودند. چه کارهایی می شود انجام داد که دانشگاه ها ثروت آفرین باشند و به استقلال مالی نزدیک شوند؟
از دو طریق این امر امکان پذیر است؛ یکی مسیر آموزشی است که الان بیشتر وجود دارد. مسیر دیگر، نوبت دوم آموزشی، شبانه و یا پردیس ها است که ما خیلی زیاد موافق آن نیستیم. در حال حاضر حدود صد هزار دانشجوی دکتری در کشور داریم که اینها باید پروژه اجرا کنند. حساب کنید یک چهارم اینها کار تحقیقی شان به نفع مملکت و برای حل مشکلات مملکت باشد و یا در جهت رفتن به سمت فناوری و تولید باشد، می توانند خیلی از مشکلات کشور را حل کند. از طرف دیگر، مراکز رشد، حلقه واسط بین آموزش و دانشگاه با تولید هستند؛ ایده ها در مراکز رشد کار می شوند؛ تحقیقی که در دانشگاه انجام شده آنجا حالت تکاملی اش را طی می کند، پایلوتش ساخته می شود و بعد در پارک های علم و فناوری و در قالب شرکت های دانش بنیان به تحقق نزدیک می شود. خوشبختانه قوانینی که اخیرا داده شده است خود اساتید و فارغ التحصیلان هم می توانند شرکت دانش بنیان بزنند.
تعداد پارک های علم و فناوری در سال 89، 28 تا بوده، در سال 92 که دولت آمد 33 تا بود. الان شده است 36 تا. تا پایان سال 3 تای دیگر تاسیس می شود. حتی در عرصه هایی مثل هنر؛ ما اصلا پارک هنری نداریم که بتواند محصولات هنری که خیلی هم فروش دارد و سود آور است؛ ارائه کنند. در این زمینه اولین استارتش زده شده و انشالله به زودی شاهد تأسیس آن خواهیم بود.
مراکز رشد ما سال 92، 146 مورد بودند الان 156 تا هستند. واحدهای فناور مستقر در پارک های علم و فناوری سال 92، 3400 تا بودند الان 4400 تا شدند. اما شرکت های دانش بنیان سال 92، 61 بودند ؛ الان 586 تا هستند. این یک رشد بسیار عالی است. یعنی از یک طرف علم و از طرف دیگر، تولید؛ این آمار مربوط به شرکت های دانش بنیان درون پارک های علم و فناوری است. تعداد شرکت های بیرون از پارک ها 159 شرکت در سال 92 بودند اما الان 930 تا شدند.
خروجی افزایش شرکت های دانش بنیان چطور بوده است؟
مجموع این شرکت ها در سال 93 بالغ بر هزار میلیارد تومان گردش مالی داشته اند. مثلا پارک علم و فناوری اصفهان، 700 میلیارد تومان گردش مالی داشته و چیزی حدود 23 میلیون دلار هم صادرات داشته اند. البته باید برویم به سمت تولید، محصول، فناوری و پتنت و ثبت اختراع؛ حالا یا امتیاز این اختراع را بفروشند و یا خودشان در قالب شرکت ها تولید محصول کنند. درآمد از این مسیرها باید کسب شود.
تعریف شرکت دانش بنیان چیست؟
وقتی شرکت دانش بنیان می گوییم باید از مسیر دانش به آن محصول رسیده باشد بنابراین نمی شود یک صنعت معمولی باشد. صنعت معمولی در شرکت های صنعتی وجود دارند. این باید به تحقیق و دستاورد فناورانه رسیده باشد و بعد هم محصول تولید کند که بتواند از امتیازات و ویژگی هایش استفاده کند.
کمی از این مسئله فاصله بگیریم، یک معضلی که شما هم به آن اشاره کردید ماجرای توسعه بی رویه آموزش عالی بود. چندی پیش خبری منتشر شده بود که تا سه سال آینده خیلی از دانشگاه های غیر انتفاعی منحل می شوند.
ما نمی خواهیم منحل شوند.
وقتی دانشجو وجود نداشته باشد خود به خود این اتفاق می افتد. از آن طرف می خواهم به مسئله نگاه کنیم؛ فرض کنید شما موسس یکی از این دانشگاه ها باشید که سرمایه گذاری کرده اید؛ چطور می شود هم آنها را راضی نگهداشت و هم آسیبی که به آموزش عالی رسیده است را مدیریت کرد؟
تا سال 84، 112 تا موسسه غیر انتفاعی و غیر دولتی، غیر از دانشگاه آزاد وجود داشت. الان حدود 380 تا وجود دارد که یکباره بیش از سه برابر شده است. خیلی از اینها امکانات ندارند، اجاره ای هستند، هیات علمی ندارند و مردم هم می خواهند تحصیل کنند. کنار اینها علمی کاربردی ها هم هستند که باز هم گونه ای از همین غیرانتفاعی ها هستند. همه آنها که دولتی نیستند. ولی آنها مجوزهای مقطعی یک دوره و دو دوره می گیرند و کاربردی است. یکی دیگر این که، به طور کلی تعداد دانشجوی ورودی کم شده است. همین امسال ظرفیت دانشگاه ها از تعدادی که در کنکور شرکت کردند بیشتر بوده است. البته در علوم تجربی 550 هزار نفر بودند که حدود 40 درصد آنها توانستند وارد شوند. ولی در رشته فنی مهندسی که بیشتر رشته های کاربردی است 250 هزار نفر ظاهرا ظرفیت داشته و 150 هزار تا ظرفیت خالی مانده است. دلیل دیگر این است که زیرساخت ها و امکاناتشان ضعیف است. ما هم باید کیفیت را در نظر بگیریم. ابتدا که اینها آمدند با یک بنیه ای آمدند درخواست مجوز کردند واقعا بعضی ها نمی توانند خودشان را در آن حد نگه دارند. سوم این که اینها می گویند غیرانتفاعی غیردولتی، قانون این است که وقتی غیرانتفاعی باشند یعنی هرچه سرمایه گذاری کنند، هیچ چیزی از امکانات برای خودشان نمی ماند. اما اگر غیردولتی باشد مثل آموزش و پرورش که مدارس غیردولتی ملک و سرمایه گذاری و .. برای خودشان می ماند. این دلیل دیگری است که کمتر سرمایه گذاری می کنند. ما پیشنهاد دادیم و قبل از من هم پیشنهاد دادند و هنوز در دستور شوراست و انشالله تصویب شود که واژه غیرانتفاعی برداشته شود و صرفا غیردولتی باشد. بالاخره در رقابت پذیرش ها، آنهایی که قوی تر هستند موفق ترند. یکی دیگر از اقدامات ما رتبه بندی و منطقه بندی کردن دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی هست. برای غیر انتفاعی ها و غیر دولتی این رتبه بندی اولیه انجام شده است و 12 تای آنها امتیاز نیاورده اند. ما بالاخره یک شاخص هایی را گذاشته ایم. انصافا آنها هیچ چیزی نداشتند؛ باز هم تعطیل نشدند، فعلا گفتند بروید شرایط خودتان را اصلاح کنید و بیایید مجوزتان تمدید شود. در مورد دانشگاه های دولتی هم همین طور است. انشالله رتبه بندی انجام شود و بر آن اساس می توانند اعتبارات بیشتری را بگیرند.
به جزیره ای عمل کردن در آموزش عالی اشاره کردید؛ من این را در مقابل بحث استقلال دانشگاه ها می گذارم. نمی گویم هدف شما این بوده که استقلال را از دانشگاه ها بگیرید و یا روندی که در استقلالشان وجود دارد را خدشه وارد کنید. این ماجرای جزیره ای عمل کردن را بیشتر توضیح می دهید؟
مطلق جزیره ای نگوییم؛ این گستردگی و نداشتن یک نظام جامع نظارت و ارزیابی و نیرو و امکانات باعث شده است که مورد دقت و جلوی چشم نباشد.
یعنی به سند بالادستی در توسعه آموزش توجه نمی شد؟
اصلا نظام جامع ارزیابی نداشتیم؛ الان آماده شده است و باید تصویب شود. انشالله بر آن اساس ساختار مناسب تری هم در وزارت خانه داشته باشیم. این باز بخشی اش به آمایش آموزش عالی هم برمی گردد. هیچ لزومی ندارد همه این نظارت و ارزیابی را در تهران کنیم. می توانیم براساس این طرح آمایشی نظارت و ارزیابی را واحدهای دیگر هم داشته باشند. نکته دوم این که این مدت به دانشگاه ها خیلی اختیارات دادیم. مثلا بازنگری رشته تحصیلی دانشگاه های تیپ یک را به خودشان واگذار کردیم. البته قالب، چارچوب و کلیات را دادیم و محتوی درس را خودشان تعیین می کنند. در شورای عالی برنامه ریزی هم تصویب شده است که بسیاری از اختیاراتی را که در ستاد وزارت خانه بود به طور تدریجی به دانشگاه ها تفویض شود.
مثل چی؟
مثل به کارگیری نیروی انسانی هیات علمی، استفاده از فرصت مطالعاتی، مرخصی گرفتن و ... به کارگیری نیروی کارشناسی، تدوین برنامه درسی، همکاری مشترک با دانشگاه های داخل و یا ارتباط برقرار کردن با یک دانشگاه خارجی مناسب و برگزاری آزمون دکتری که یکی از بهترین اقدامات بود برای دانشگاه های تراز اول ما.
یک انتقادی که به دولت یازدهم وارد می کنند، این است که رشد علمی کشور کم شده است. براساس مصادیق و آمار پاسخ این انتقاد چیست؟
اولاً نتایح علمی خیلی به سرعت بیرون نمی آید. باید زمانی بگذرد، فرض کنید کار مطالعاتی و تحقیقاتی می کنیم بعد می خواهد مقاله شود. پروژه تحقیقی یک تا سه سال طول می کشد. مقاله اش 5-6 ماه طول می کشد که داوری، چاپ شود و در پایگاه ها قرار بگیرد و به آن استناد شود. در نظر بگیرید چند سال گذشته چقدر امکانات به دانشگاه ها داده شده است؟ واقعا بودجه های دانشگاه ها سال 90 و 91 بین 68 تا 72 درصد گاهی تا 85 درصد تخصیص داده می شود. الان دانشگاه های ما یک بدهی سنواتی عظیمی دارند. اما دولت در سال گذشته میانگین تخصیص اش 97.3درصد بوده است.
انصافا دانشگاه ها در تمام آن سال ها هیچ تجهیزی نشده اند و کمبودها بسیار زیاد است. با تمام این احوال چند تا آمار علمی به شما بدهم؛ به استناد رتبه علمی کشور در پایگاه استنادی ISI در شش سال اخیر؛ سال 2010 تعداد مقالات ما 28 هزار و 421 عدد بوده، 2014، 30 هزار و 945 تا شده است. در 6 ماه اول 2015، شده است 12 هزار و 918؛ رتبه علمی ایران در جهان در 2010، 22 بوده است، 2011، 19 شده، 2012 دوباره پایین رفتیم و 20 شده است. سال 2013، 21 شدیم. سال 2014 همان 21 ماندیم و 2015 آمدیم به رتبه 18.
آیا تولید مقاله به هر قیمتی باعث نشد که کیفیت و رتبه علمی ایران پایین بیاید؟
بله، درصد سهم ایران در تولید علم دنیا هم مهم است. سال2010، 0.8 درصد سهم داشتیم، سال 2013، 1.53 سال 2014، 1.44 و سال 2015 تا الان 1.63 درصد سهم داشتیم. این خیلی خوب است. اینها صرفا مقاله نیست این تولید علم است. اگر به مقاله رجوع شود اتفاق خوبی می افتد. از طرفی H-index هم بسیار مهم است که افزایش پیدا کرده است. در 2012 هیچ کدام از دانشگاه های ما جز یک درصد دانشگاه های برتر و تأثیرگذار دنیا نبودند. اما در سال 2015، 13 دانشگاه ما جز یک درصد برتر دنیاست. به اعتقاد من، تفکیک آمار و اطلاعات هم یکی از دلایلی است که رتبه علمی ما را کاهش می دهد. تلاش ما باید تجمیع دستاوردها و ارتقای رتبه علمی ایران باشد.
.: Weblog Themes By Pichak :.



