کمیسیون آموزش و تحقیقات به دنبال ضعف مدیریت علی اصغر فانی وزیر آموزش و پرورش در این وزارتخانه وی را برای پاسخگویی به سوالات نمایندگان احضار کرد.
جبار کوچکی نژاد عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس عنوان کرد: کمیسیون آموزش و تحقیقات به دنبال ضعف مدیریت علی اصغر فانی وزیر آموزش و پرورش در این وزارتخانه وی را برای پاسخگویی به سوالات نمایندگان احضار کرد.
وی توضیح داد: برخی از سوالات در خصوص عدم پیگیری بودجه سال ۹۴ در حوزه آموزش و پرورش ،ضعف معاون پرورشی وزیر ،مشکلاتی که در دانشگاه فرهنگیان وجود دارد و باعث حذف برخی نیروهای ارزشی در این دانشگاه شده می باشد.
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس افزود: نمایندگان معتقد هستند که فانی توانایی اداره وزارت آموزش و پرورش را ندارد به همین علت تاکنون ۵۰ امضا برای استیضاح مجدد وزیر آموزش و پرورش جمع آوری شده و تعداد این امضا ها رو به افزایش است و نمایندگان مصمم هستند تا وزیر آموزش و پرورش بار دیگر استیضاح شود.
کوچکی نژاد تصریح کرد: طرح رتبه بندی دروغ بزرگی است که وزارت آموزش و پرورش سعی دارد با آن فرهنگیان را سرگرم کند در حالی که تاکنون مقدمات این طرح در وزارت آموزش و پرورش مهیا نشده و به دنبال آن به مرحله اجرا هم نرسیده است.
وی در خاتمه بیان داشت: وزارت آموزش و پرورش قانون خدمات کشوری که ۵ سال پیش قرار بود در ارتباط با رتبه بندی حقوق فرهنگیان اجرا شود را در قالب طرح رتبه بندی به مرحله اجرا رسانده است.
- انتصابات در آموزش و پرورش با قلع و قمع نیروهای مومن و انقلابی
- نماینده مردم خمین در مجلس شورای اسلامی نسبت به عملکرد وزیر آموزش و پرورش در این وزارتخانه انتقاد کرد…

- محمد ابراهیم رضایی نماینده مردم خمین در تذکری شفاهی در جلسه علنی دیروز مجلس ،با انتقاد از سیاسیکاری در آموزش و پرورش عنوان کرد: قربانی کردن آموزش و پرورش زیر پای باندهای سیاسی خیانتی بزرگ به امام (ره) و شهداست.
- رضایی بیان کرد: پرداخت پاداش پایان خدمت فرهنگیان بازنشسته و مطالبات آنها و توجه به کرامت و معیشت فرهنگیان باید اولویت وزیر باشد. محل تعلیم و تربیت، محل بازی سیاسی نیست و قربانی کردن آموزش و پرورش زیر پای باندهای بیارزش سیاسی، گناهی بزرگ و خیانت به نظام و امام و شهداست. در حال حاضر انتصابات در آموزش و پرورش را ستادهای انتخاباتی تعیین میکنند.
- نایب رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در ادامه گفت: آقای وزیر قلع و قمع نیروهای مومن و انقلابی و ایثارگر و خانواده شهدا امروز در کارنامه شما ثبت شده که نمایندگان باید چارهای برای آنها بیندیشند.
- آسیب شناسی انتصاب بی ضابطه کارمندان ستادی ادارات آموزش و پرورش به مدیریت مدارس
- بدون شک سیستم مدیریت در آموزش و پرورش این را می طلبد که با دقت وحساسیت بیشتر نسبت به انتخاب مدیران در مدارس همت بگمارند واین مقوله جزء غیر قابل تغییر در سیاست گذاری های کلان در آموزش و پرورش به شمار می رود ولی متاسفانه معمولا در مناطق دور از مرکز و شهرستان ها تنها ملاک گزینش مدیران وابستگی خویشاوندی یا صرفا آشنایی است که قبلا به آن پرداخته شده است…

- یادداشت ارسالی”آسیب شناسی انتصاب بی ضابطه کارمندان ستادی ادارات آموزش و پرورش به مدیریت مدارس”به قلم مهدی نوبخت دبیر علوم اجتماعی مدارس سلماس دانشجوی کارشناسی ارشد
بدون شک سیستم مدیریت در آموزش و پرورش این را می طلبد که با دقت وحساسیت بیشتر نسبت به انتخاب مدیران در مدارس همت بگمارند واین مقوله جزء غیر قابل تغییر در سیاست گذاری های کلان در آموزش و پرورش به شمار می رود ولی متاسفانه معمولا در مناطق دور از مرکز و شهرستان ها تنها ملاک گزینش مدیران وابستگی خویشاوندی یا صرفا آشنایی است که قبلا به آن پرداخته شده است .
حال با این اوصاف به آسیب شناسی این سیاست غلط در انتخاب مدیران مدارس به عنوان مدیران پایین دستی می پردازیم :
اشخاص انتصاب یافته چه کسانی هستند ؟
غالبا افرادی هستند که مدت مدیدی در ادارات آموزش و پرورش مشغول فعالیت بوده اند واکنون که مسیر رو به بازنشستگی را طی می کنند با انتصاب آنها در مدیریت مدارس موافقت می شود وآنان بدون گذراندن دوره های آموزشی مدیریت مدارس و آن هم اول مهر ماه هرسال سکان هدایت مدرسه ای را در دست می گیرند که حتی به سیستم آموزشی آن تسلط کافی ندارند مدیرانی که حتی نام کتب درسی دانش آموز را نمی دانند و از برنامه نویسی برای معلمان سر رشته ای ندارند چگونه می توانند هدایت یک موسسه آموزشی را بر عهده بگیرند
علت انتصاب آنها به این سمت ها چه می تواند باشد ؟
علت و انگیزه این افراد صرفا افزایش حقوق بازنشستگی و به تبع آن افزایش میزان پاداش پایان خدمت می باشد چرا که این ا فراد در طی سالیان طولانی با در یافت اضافه کار /حق مدیریت /حق ماموریت /وسایر مزایای کار کنان ستادی حتی یک لحظه هم به استعفا و تدریس در مدارس فکر نکر ده اند .اما معلمانی هستند که ۲۹ سال تمام عمر خویش را در تدریس سپری کرده و بدون هیچ گونه چشمداشتی به افتخار باز نشستگی نایل می شوند و هیچ بهره ای از حق مدیریت و یا معاونت در مدارس نمی برند .
ملاک انتصاب آنها چیست ؟
ملاک خاصی برای این انتصاب وجود ندارد و تنها با چراغ سبز مسئول محترم اداره به این سمت ها منصوب می شو ند وحتی دراین میان متاسفانه رییس اداره و معاونان در شرف بازنشستگی نیز خود اقدام به این کار می نمایند و مسبوق به سابقه است که رییس اداره در یکی از شهرستانها در انتهای خدمت خود به سمت معاون اجرایی در یکی از مدارس روستایی منصوب شده و سپس به افتخار باز نشستگی نایل گردیده است .
چه تدبیری می توان برای این کاراندیشید؟
بهتر است روسای ادارات همکارانشان را توجیه نمایند که از یک سال مشخص مثلا سابقه خدمت ۲۵ سال به بالا با استعفای هیج کسی موافقت نشود تا این گونه افراد زودتر به فکر مدیریت در مدارس بیافتند و این مقوله می تواند کمک شایانی به بهبود کیفیت مدارس کندویا اینکه با افزایش حقوق آنها این خلا را پر نمود .
فردی که علاقه ای به آموزش ندارد و مدت ۲۵ سال وبیشتر از آموزش دور بوده است چگونه می تواند سکان هدایت آینده سازان این مرزو بوم را برعهده گرفته و آنها را به سر منزل مقصود برساند؟ آیا صرفا انگیزه ی مادی می تواند ملاکی باشد برای ظلمی مضاعف به دانش آموزانی که با هزاران امید در مدارس حاضر می شوند؟چرا این آقایان زودتر به این فکر نیافتادند که خدمت در پست شریف مدیریت مدارس را بر خود تکلیف بدانند و زودتر قدم در این عرصه گذارند و از آسیب فراوان به نظام آموزشی بکاهند؟!
پس از عروج ملکوتی آیت الله بهجت و خاکسپاری ایشان در حرم مطهر حضرت معصومه (س) تا حدود دو ماه نشان خاص و ثابتی روی مزار ایشان موجود نبود و پس از آن هم یک صندوق چوبی با پوششی سیاه و پارچه ای روی قبر این عالم دینی قرار گرفت.


تمام شهیدان کربلا، به جز حضرت ابوالفضل (ع)، حر بن یزید ریاحی و حبیب بن مظاهر، در نزدیکی مزار امام حسین (ع) به خاک سپرده شدهاند، مدفن آنها در جنوب شرقی ضریح امام و به فاصله چند متری آن قرار دارد.
ضریح که بر سَر دَرَش 120 لوح مزین به نام یاران امام حسین (ع) در واقعه کربلا نصب شده، آنقدرها بزرگ نیست و به دیواری تکیه کرده که میان شور و التهاب حرم پناه زائران گمگشته شده است.

این بخش از حرم پیش از توسعه، یعنی تا سال 1213 ق، بقعهای جداگانه داشت و مستقل و مجزا بود، آنچنان که ابو حمزه ثمالی روایت میکند؛ «سپس از حرم مطهر خارج شو و در مقابل قبور شهدا بایست».
از همان سال عملیات توسعه حرم آغاز میشود. به خواست سیدعلی طباطبایی و آیتالله شهرستانی برای تأمین رفاه زائران دیوار آن بقعه را برمیدارند و راهروی درِ ورودی رواق جنوبی به مزار شهیدان را میبندند و در قسمت شمالی آن، ضریحی از چوب ساج قرار میدهند، سپس دیوار حائل را برمیدارند و آن را به حرم متصل میکنند و به این صورت امکان طواف در اطراف مزار یاران امام حسین (ع) از بین میرود، اما فضا برای حضور زائران بازتر میشود.
در 1230 ق، ضریحی از برنج با کتیبهای نقرهای با شعرهای محتشم کاشانی بر آرامگاه شهیدان نصب و صندوقی از خاتم نیز در داخل آن قرار داده میشود.
اوایل قرن چهاردهم هجری قمری، انیسالدوله، همسر ناصرالدین شاه، ضریح نقرهای به طول حدود 80/ 4 در پنج شبکه و ارتفاع 70/ 1 به این آرامگاه تقدیم کرد. این ضریح جایگزین ضریح قبلی شد که حالا هم در آن مکان دیده میشود.
در 1361 ق، صندوق خاتمکاری این آرامگاه به کوشش «محمد صنیع خاتم شیرازی» تعمیر و دیوارهای اطراف ضریح به دست هنرمندان ایرانی آینهکاری شد.
و اکنون مزار آنها در داخل اتاقک دوازده متری که حاوی صندوقی خاتمکاری شده است، قرار دارد، پنجرهای از نقره به طول پنج متر نشانهای از این آرامگاه در حرم امام حسین (ع) است که بر سر دَرَش اسامی 120 تن از شهدای کربلا بر لوحهایی از کاشیهای آبی نقش بسته است.
دریاچه Kerio Crater در ایسلند یک تصویر کامل است و جای تعجب نیست که این حفره، یکی جذابترین مکان ها برای بسیاری عکاسان است. واقع شدن در یک چشم انداز شگفت انگیز با رنگ های زنده و کنتراست بالا، حفره KERIO را به محلی تبدیل کرده است، که توجه بسیاری از نقاشان را به خود جلب می کند.
این دهانه آتشفشان 3000 سال پیش - مانند بسیاری از حفره های دیگر در منطقه – در نتیجه فوران آتشفشان تشکیل شده است. اما آنچه که در مورد حفره KERIO خاص است، این است که حفره آن هنوز دست نخورده بوده و رنگ قرمز روشن آن هر نگاهی را به خودش خیره می کند. این دهانه تقریبا 55 متر عمق، 170 متر عرض و 270 متر طول دارد و در پایین آن یک استخر آب نهفته است، که با آب های زیر زمینی در یک سطح قرار دارد.










خط استوا یک خط فرضی بر روی کره زمین است، که از دو قطب شمال و جنوب به یک فاصله است و زمین را به دو نیم کره شمالی و جنوبی تقسیم می کند. خط استوا در کجا اکوادور را قطع می کند؟ البته در عرض جغرافیایی صفر درجه! اما در واقعیت این عمل در کجای جهان فیزیکی اتفاق می افتد؟ در واقع مشخصات دقیق خط استوا تا حدودی متغیر و وابسته به داده ریاضی انتخابی است.

جواب این سوال با تکنولوژی مدرن امروز - که شامل جی پی اس نیز می شود - در صفحه نمایشگر شما ظاهر می شود...! با این حال قبل از دوره جی پی اس تعیین آن آسان و سریع نبود. ظاهرا تعدادی از آثار تاریخی ساخته شده که در گذشته وجود داشته است، مربوط به خط استوا است.
خط استوا، خط زمان و بناهای تاریخی

SAN ANTONIO DE PICHINCHA - اولین نتایج ثبت شده شناخته شده ظاهرا به 1743 توسط گروهی با نام "ماموریت نقشه برداری" از آکادمی علوم فرانسه بر می گردد. این نتایج توسط این گروه و به رهبری لوئی گودین، پیر بوگه و چارلز ماری د لا کنداماین به دست آمده بود. از 1899 تا 1906 General Georges Perrier - همچنین با حمایت آکادمی علوم فرانسه – به منظور رهبری ماموریتی با هدف تصدیق این نتایج فرستاده شد.
پس از آن، جغرافیدان اکوادوری دکتر Luis Tufiño در سال 1936و با حمایت کمیته امریکا فرانسه، بنای تاریخی 10 متری San Antonio de Pichincha به منظور بزرگداشت اولین ماموریت نقشه برداری ساخت.

GUACHALA اوبرتو ورا ، در کتاب خود "Mitad del Mund"، نشان می دهد که La Bola de Guachalá (توپ Guachala) - یک جهان کوچک بتنی - توسط موسسه جغرافیایی نظامی اکوادور ( IGM - Instituto Geográfico Militar ) ساخته شده است. محاسبات مدرن این بنای تاریخی را تقریبا 142.8 متر پایین تر (جنوب) از خط استوا واقعی قرار داده است.

CALACALI - بنای تاریخی اصلی در San Antonio de Pichincha در سال 1979 ساخته شد. سپس به اندازه 7 کیلومتر به سمت غرب منتقل شد. با این عمل، این بنا به شهر Calacalí که در نزدیکی خط استوای واقعی واقع است، نزدیکتر شد. اما روی آن قرار نگرفت. با توجه به محاسبات مدرن، در واقع بنای تاریخی Calacalí 164.9 متر در جنوب خط استوا قرار گرفته است.

SAN ANTONIO DE PICHINCHA این بنای یادبود جدیدتر و بزرگتر (30 متر ارتفاع) – Museo Etnográfico Mitad del Mundo - بین سال های 1979 و 1982 ساخته شد. این بنا به منظور علامت گذاری نقطه ای که از آن خط استوا از داخل کشور عبور می کند و بر اساس داده های نقشه برداری در اکوادور و در آن زمان ساخته شد. با توجه به محاسبات اخیر، این بنای تاریخی عظیم با فاصله 240.3 متر در جنوب خط استوای واقعی قرار دارد.

در دوره های زمانی، مکان های دیگری از خط استوای جدید بر روی شبکه ظاهر شده اند، که می توان Sun Dial ( ساخته شده توسط Quisato ) را به عنوان نمونه ای از این مکان ها نام برد. این بنا 100 متر یا بیشتر از یاد بود (بنای تاریخی) کره زمین Guachala که مربوط به خط استوا است، فاصله دارد.

به نام حضرت دوست
نکاتی که باید قابل توجه شما اولیا گرامی قرار بگیرد:
*حتما هرشب بر تکالیف دانش آموزان نظارت داشته باشید.
*توجه داشته باشید که دانش اموزان نباید تمرینات کتاب ریاضی را در منزل بنویسند غیر از تمرینات اخر فصل که
ان هم توسط اموزگار کلاس مشخص می شود چه زمانی در منزل بنویسند.
*توجه داشته باشید که دانش اموزان نباید تمرینات
کتاب بنویسیم را در منزل انجام دهند مگر اینکه در کلاس به دلیل کند نوشتن از دیگران عقب مانده باشند.
*لطفا از انها بخواهید کتاب ها و دفترهای خود را تمیز نگه دارند وخوش خط بنویسند.
*لطفا نظارت داشته باشید بر تمیزی کیف ولباس" کوتاهی مو و ناخن " مسواک زدن و شستن دست و صورت قبل از امدن به مدرسه.
*حتما هر روز صبحانه بخورند و تغذیه مناسب برای زنگ تفریح انها فراموش نشود.
باتشکر از همکاری صمیمانه شما اولیا گرامی

آموزش فارسی کردن زبان کادر راهنمای نرمافزار آفیس
اگر در نرمافزارهای آفیس مثل word، Excel، outlook و… موس را روی منوها و ابزارهای مختلف نگه دارید، کادر راهنما ظاهر میشود که کاربرد ابزاری که نشانگر موس روی آن قرار گرفته است را به شما نمایش می دهد.
ما در این آموزش نحوهٔ فارسی کردن این کادر راهنما را به شما یاد میدهیم.
دقت کنید که این عمل باعث تغییر زبان خود منوها و ابزارها نمیشود. یعنی در واقع بجز کادر راهنما هیچ گزینهٔ دیگر در نرمافزارهای آفیس فارسی نمیشود که این خود یک مزیت است!
برای اینکه زبان کادر راهنما را (که بهصورت شناور یا pup up ظاهر میشود) به زبان فارسی تغییر دهید، باید از روش زیر استفاده کنید:
گام اول:
برای فارسی کردن راهنما، باید ابتدا افزونهی کم حجم مربوطه را از لینک زیر دانلود کنید.
حجم پلاگین حدود ۱ مگابایت است. پس از دانلود آن را از حالت فشرده خارج کرده و طبق دستور العملی که در ادامه به آن اشاره می کنیم، نصب نمایید.
در ابتدا فایل زیر را دانلود نمایید:
نسخهٔ ۳۲ بیتی:
نسخهٔ ۶۴ بیتی:
گام دوم:
فایل دانلود شده را از حالت فشرده خارج کنید.
اگر هرکدام از نرمافزارهای آفیس را در حال اجرا دارید، حتماً آن را ببندید تا نرمافزار به راحتی و بدون مشکل نصب شود.
روی فایل راست کلیک نمایید و گزینهٔ Run as administrator را انتخاب کنید تا فرایند نصب آغاز شود.

سپس اولین کادر نمایش داده شده را yes کنید.

در ادامه ابتدا تیک گزینهٔ قبول شرایط مایکروسافت را بزنید و روی گزینهٔ بعدی کلیک کنید تا فایل نصب شود.
گام سوم:
اکنون کافی است یکی از نرمافزارهای آفیس را اجرا کنید و موس خود را روی منوها و ابزارها ببرید تا تغییرات را مشاهده نمایید.

روش حذف برنامه:
اگر دوست دارید انگلیسی خود را تقویت کنید! یا اینکه از این روش خوشتان نیامد! می توانید به راحتی برنامه را حذف کنید.
برای این کار کافی است به کنترل پانل بروید و uninstall or change a program را انتخاب کنید. اکنون به دنبال پلاگین نصب شده بگردید و آن را حذف کنید.
نکته: برای دسترسی سریع تر به uninstall or change a program، می توانید ویندوز اکسپلورر (پنجره ی مای کامپیوتر) را باز کنید و این گزینه را از تب computer انتخاب کنید.

نکته ها
نکته۱: با نصب این افزونه کادر راهنمای مربوط به اکثر نرم افزارهای آفیس فارسی می شود. همچنین با حذف این افزونه، تغییرات در تمام نرم افزارها به حالت قبل (انگلیسی) باز می گردند
نکته۲: به عقیدهٔ بنده بهتر است پس از نصب نرمافزار و قبل از اجرا کردن آفیس یک بار سیستم را ری استارت کنید.
نکته۳: نرم افزار به طور خودکار تنظیمات را روی فارسی قرار می دهد و شما نیاز به انجام تغییرات اضافی نیستید.
جست و جو برای صفحه مورد نظر و همچنین مطالعه آن در مرورگر ها فقط زمانی امکان پذیر است که شما به اینترنت متصل باشید که این یک معضل به حساب می آید چرا که شما همواره امکان دسترسی به اینترنت را ندارید.









اغلب شنیدهایم که بعضی حیوانات حس بینایی یا بویایی بهتری از ما دارند. یا چیزهایی را حس میکنند که ما نمیتوانیم حس کنیم؛ مثلاً میدانهای مغناطیسی را.
به گزارش بیبیسی انگلیسی، همه میدانند که برخی از حیوانات حواس قابل ملاحظهای دارند. سگها حس بویایی بسیار قویتری نسبت به ما دارند و گربهها در تاریکی مطلق شب که ما مجبور به استفاده از چراغ قوه میشویم، قادر به دیدن هستند. برخی از حیوانات حتی چیزهایی، مثل تشعشع را احساس میکنند که ما کاملاً نسبت به آنها ناآگاهیم.
ماجراهایی از قابلیتهای خارقالعادۀ حواس حیوانات را مرتب در رسانهها میبینید و میخوانید. اما از کجا میفهمیم که کدام حس فلان حیوان قویتر است؟ نمیتوانیم از خود ماهی بپرسیم که چه میبیند و چطور میبیند.
آشکار کردن اینکه حیوانات چه چیزی را میتوانند حس کنند، به نبوغ زیادی نیاز دارد. به مدد این نبوغ، امروز میدانیم که چشمان ماهی چگونه میبیند و سگ چگونه بو میکشد.
اولین کاری که میشود کرد، سادهترین کار است. زیر نظر گرفتن یک حیوان در حیات وحش.
پرندگان لاشخور بزرگ همچون کرکس را به عنوان مثال در نظر بگیرید. آنها میتوانند از چندین کیلومتر دورتر، متوجه وجود لاشۀ در حال فسادی که زیر شاخ و برگ استتار شده، شوند. همین موضوع به ما میگوید، کرکسها توانایی خارقالعادهای در دیدن جزییات دارند.
برای اینکه به درک دقیقتری برسیم، میتوانیم یک آزمایش رفتاری انجام دهیم. یکی از اولین آزمایشهای این چنینی، در اواخر قرن نوزدهم میلادی توسط جورج رومانس، زیست شناس بریتانیایی انجام شد.
او روزی سگش را برای گردش به پارکی در لندن برد و تصمیم گرفت مهارتهای سگش را آزمایش کند.
رومانس منتظر ماند تا حواس سگش به سگ دیگری پرت شود و سپس خودش به صورت زیگ زاگ از آنجا دور شد. وقتی که سگ بازگشت، متوجه رفتن رومانس شد، اما بدون تعلل بینیاش را به زمین چسباند و مسیر زیگزاگ و پرت و پلایی که رومانس رفته بود را دنبال کرد تا اینکه به صاحبش رسید.
این آزمایش بداهه، نشان داد که حس بویایی سگها چقدر عالی است و چقدر میتواند مفید باشد.
رومانس در آزمایشهای بعدی دریافت که سگها میتوانند بوهایی خاص را، حتی در وجود بوهای دیگر و قویتر، از فاصلۀ بسیار دور تشخیص دهند. مشاهدات او هنوز حتی امروز هم توسط دانشمندان جنایی مورد ارجاع قرار میگیرد.
قدم بعدی در شناسایی حواس یک حیوان، آزمایش ارگانهایی است که حیوان با استفاده از آنها دنیا را ادراک میکند.
آناتومی ارگانهای حسی مسائل زیادی را دربارۀ عملکرد آنها آشکار میکند.
مثلاً گوشهای خودتان را درنظر بگیرد. هر کدام از گوشها دارای یک حلزونی است: ساختاری کوچک و مارپیچ که حاوی هزاران سلول عصبی ویژه برای تشخیص صداست.
شکل مارپیچ حلزون گوش، مسئلهای را در مورد نحوۀ کار آن برای ما آشکار میکند: شکل حلزون گوش به خصوص برای تشخیص صداهای آرام و زیر به کار میآید. در سال 2006، پژوهشگران چگونگی حرکت صدا در مارپیچ را بررسی کردند و متوجه شدند که با پیش رفتن صدا، فرکانس آن تقویت میشود. این مهم باعث میشود تا تشخیص صداهای آرام و زیر آسانتر شود.
به طریق مشابه، شاخک حشرات به آنها کمک میکند تا بو کنند، بچشند، لمس کنند، بشنوند، دما را تشخیص دهند و جریان هوا را حس کنند. شاخک در مسیر تکامل صاحب ابزارهایی برای هر یک از این حواس شده است و اینها را میتوان در زیر میکروسکوپ مشاهده کرد.
دانیل رابرت از دانشگاه بریستول انگلستان، بر چگونگی استفادۀ حشرات از شاخکشان برای شنیدن مطالعه میکند. در سال 2001، او با همکاری مارتین گوپفرت بر روی شاخکهای پشهها کار کرد.
پشهها از شاخکشان برای تشخیص ارتعاشات صوتی بهره میگیرند. از جمله میتواند به آنها بگوید که یک جنس مخالف در نزدیکشان است. به گفتۀ رابرت، شاخکهای پشهها 15000 تا 16000 سلول مختص شنیدن دارد.
رابرت و گوپفرت، در یک محیط بستۀ عایق صدا پرتوی بسیار ملایم لیزر را به شاخک پشه تاباندند. نتیجه غافلگیرکننده این بود که آنها متوجه شدند در سکوت مطلق، شاخک پشه به آرامی با فرکانس بین 440 تا 450 هرتز نوسان میکند. این امر بدان معناست که سلولهای شنوایی تقریباً همیشه در حال حرکتند.
وقتی که یک موج صوتی وارد میشود، سلولهای شنوایی هماهنگ با آن شروع به تکان خوردن میکند. این کار صدا را تقویت میکند و بنابراین پشه میتواند بهتر بشنود
به گفتۀ رابرت، سلولها "قدری تکانه به فرکانسی که نیاز دارند وارد میکنند که در برخی موارد کمک میکند تا صدا 10 تا 100 برابر تقویت شود."
رابرت از روشهای میکروسکوپی مشابه برای بررسی گوشهای جیرجیرکهای بوتهای نیز استفاده کرده است. گوشهای این جانور روی پاهای جلویی جانور، درست زیر زانوهایش قرار دارند.
رابرت و همکارانش با انجام یک میکرو سیتی اسکن بر روی این گوشهای ریز دریافتند که گوشهای جیرجیرک یک سیستم "اهرمی" دارد که به ارتعاشات تولیدشده توسط صوت واکنش نشان میدهد. این سیستم نیز اثر موجها را تقویت میکند. رابرت میگوید: "هیچ کس تا به حال این موضوع را مشاهده نکرده بود."
علاوه بر این، وقتی که ارتعاشات به داخل گوش جیرجیرک وارد میشوند، به یک حفرۀ کوچک و حاوی مایع میرسند که نورونهای حسیای که صدا را تشخیص میدهند میپوشاند. رابرت برای کشف این موضوع از لیزری استفاده کرد که میتواند حرکات بسیار کوچک را تشخیص دهد و با یک بلند صدا تولید کرد.
برای اینکه بیشتر یاد بگیریم، میتوانیم یک گام فراتر از آناتومی برویم و سلولهای ارگانهای حسی را بررسی کنیم.
برخی از ماهیهای اعماق دریا، تنها سلولهای میلهای در شبکیۀ چشمشان تنها دارای سلولهای میلهای هستند. در حالی که شبکیۀ چشم انسان هم سلولهای میلهای دارد و هم سلولهای مخروطی.
این موضوع مسائلی را دربارۀ بینایی انسان و ماهی آشکار میکند. سلولهای مخروطی برای بینایی رنگی مورد استفاده قرار میگیرند و این موضوع که ماهیها فاقد این نوع سلول هستند به نشان میدهد که آنها قادر به دیدن رنگ نیستند.
به همین دلیل، سگها نیز کوررنگ هستند. آنها فقط دو نوع مخروط دارند، در حالی که انسان سه نوع مخروط دارد. یعنی که سگها میتوانند زرد و آبی را از هم تمییز دهند، اما در تشخیص قرمز و سبز دچار مشکل میشوند.
انسانها از سلولهای میلهای برای دیدن در نور کم استفاده میکنند. به گفتۀ ران داگلاس، از سیتی یونیورسیتی لندن، سلولهای میلهای ماهیهای اعماق دریا "بسیار بزرگ" است. این امر به آنها کمک میکند که نور را تا جای ممکن را جذب کنند و بتوانند در تاریکی نزدیک مطلق ببینند.
از همین روش میتوان دربارۀ سلولهای بویایی و چشایی نیز استفاده کرد.
برای مثال، دانشمندان تعداد گیرندههای بویایی در بینی سگها را شمردهاند. در یک سگ شکاری این عدد بیش از 200 میلیون عدد است. این رقم را با تعداد بین 5 تا 6 میلیون گیرنده در بینی انسانها مقایسه کنید. این گواه دیگری است بر اینکه حس بویایی سگها بسیار قویتر از ماست.
مثال مشابه دیگر، تحلیلی است که در سال 2006 روی زبان گربه صورت گرفته و نشان میدهد که گربهها فاقد گیرندههای چشایی برای واکنش به چیزهای شیرین هستند. یعنی اینکه گربهسانان، از شیر و ببر گرفته تا گربههای خانگی، نمیتوانند شیرینی را حس کنند. دقیقاً مشخص نیست چرا، اما یک فرضیه این است که گربهها به خاطر اینکه گوشتخواران قهاری هستند، از درک مزۀ شیرین سودی نمیبرند.
در مقابل، مگسهای میوه دارای گیرندههای بویی هستند که برای حس بوهای میوهای عالی هستند، ولی به غیر از آن به کار چندان دیگری نمیآیند. بنا بر معیارهای انسانی، حس بویایی مگسهای میوه محدود است، ولی همین بویایی محدود به خوبی نیازهایشان را برطرف میکند.
اما ماجرا فقط محدود به چشمها، گوشها و بینیها نمیشود. ما میتوانیم چگونگی رسیدن سیگنالهای حسی به مغز از طریق سیستم اعصاب حیوان را هم مطالعه کنیم.
برای درک این موضوع، دانشمندان به سراغ آزمایش الکتروفیزیولوژیک رفتهاند. در این آزمایش یک الکترود بسیار ریز درون چشم یا مغز حیوان قرار داده میشود، تا بتوان تکانههای الکتریکی کوچک که توسط ارگانهای حسی تولید میشوند را تشخیص داد.
یک سوال کلیدی این است که یک حیوان چقدر در دیدن رفت و آمد سریع نور خوب عمل میکند. داگلاس میگوید که این آزمایش مشخص میکند که حیوان چقدر در تشخیص حرکت قدرت دارد.
چشم انسان قادر است نور لحظهای را تا پنجاه بار در ثانیه تشخیص دهد. اگر سرعت رفت و آمد نور بیش از این باشد، برای ما مثل این است که نور به طور مستمر روشن باشد؛ لامپهای فلوئورسنت بیش از 100 بار در ثانیه چشمک میزنند، اما ما نورشان را ثابت درک میکنیم.
حیوانات دیگر حساستر هستند. مثلاً، برخی از مرغها میتواند تا صدبار در ثانیه رفت و آمد نور را متوجه شوند. این باعث میشود که استفاده از نور فلوئورسنت در مرغدانیها منجر به مشکل شود. مثل این میماند که در یک دیسکو زندگی کنید.
اسکنهای تصویرسازی تشدید مغناطیسی کارکردی (یا افامآرآی)، زمانی که بخش خاصی از مغز فعال است با تشخیص تغییرات در جریان خون و سطح اکسیژن خون، آن بخش فعال را نمایان میکند. وقتی که نورونهای خاصی مشغول کارند، مثلاً اگر نورونهای مربوط به حس بویایی فعال باشند، خون اکسیژنه به آنها رسانده میشود.
از اینجاست که میدانیم نواحی خاصی از مغز سگها وجود دارند که اطلاعات ویژه و پیچیدۀ مربوط به بو را پردازش میکنند.
برای مثال، مطالعهای در سال 2015 نشان داد که فعالیت مغز سگها بسته به این که بوهای انسانی آشنا یا غریبه را استشمام کنند، فرق میکند.
مرحلۀ آخر، بررسی دیاناِی حیوان است.
همۀ جوانب حواس یک حیوان، از ساختار ارگانهای حسیاش گرفته تا تعداد سلولهای گیرنده و رفتار مغزش، نهایتاً از ژنهایش منتج میشوند. این ژنها هستند که تصمیم میگیرند که یک حیوان چقدر خوب بتواند بو کند، ببیند، بشوند یا بچشد.
بدین ترتیب، تنها با بررسی دیانای جانور میتوانیم جزییات زیادی راجع به حواس او بفهمیم.
در یک تحقیق در سال 2014، پژوهشگران ژنومِ 13 گونه را در جستجو برای ژنهای مربوط به حس بویایی کنکاش کردند. فیلهای آفریقایی بیش از هر حیوان دیگری که تاکنون مورد مطالعه قرار گرفته، ژنهای مختص بویایی دارند. ما راجع به اینکه این 2000 ژن بویایی فیلها هر کدام چه کاری میکنند، چیزی نمیدانیم، اما همین عدد نشان میدهد که بینی فیلها به صورت فوق معمولی تکامل یافته است.
در پایان، به یک موضوع دیگر هم باید بپردازیم. تا اینجا به چگونگی مطالعۀ حواس حیوانیای پرداختیم که انسان هم داراست. اما برخی حیوانات میتوانند چیزهای را تشخیص دهند که ما اصلاً نمیتوانیم حس کنیم.
برخی جانوران شکلهایی از نور را میبینند که ما نمیتوانیم ببینیم. جانوران بسیاری هستند که فرابنفش را میبینند. فرابنفش نوری است که طول موج آن میان 100 تا 400 نانومتر قرار میگیرد.
ما میتوانیم اینکه آیا حیوانی قادر به دیدن نور با طول موج خاصی هست را با آزمایش این موضوع که آیا آن نور از عدسی چشم آن حیوان عبور میکند یا نه، بفهمیم. عدسی چشم انسانهای سالم نور فرابنفش را متوقف میکند و در نتیجه ما نمیتوانیم این نور را ببینیم. به گفتۀ داگلاس، اما در گونههای دیگر، دیدن نور فرابنفش، دیدن در نور کم را آسانتر میکند.
برخی از چیزها تنها نور فرابنفش را منعکس میکنند. مثلاً، برخی از گلبرگهای گلها رشتههایی از مواد بازتابدهندۀ نور فرابنفش دارند تا بتوانند حشرات را جذب گل کنند.
داگلاس میگوید: "زنبور عسل این علامتها را میبیند و جالب اینکه این علامتها به محل وجود شیرۀ گل اشاره میکنند. دقیقاً مثل علامت فرود برای زنبور میمانند."
زنبورها این تابلوهای راهنما را برای رسیدن به نکتار دنبال میکنند و بدین ترتیب کار گرده افشانی را هم انجام میدهند. این یک بازی برد-برد برای گل و زنبور است.
حواس سایر حیوانات، عجیبتر هم هست، ولی باز هم موفق شدهایم راههایی برای مطالعه بر حواسشان پیدا کنیم.
مثلاً، ما میدانیم که پرندگان مهاجر میتوانند میدانهای مغناطیسی زمین را حس کنند. الگوهای مهاجرتی آنها هماهنگ با تغییر مکان قطبهای مغناطیسی زمین تغییر میکند.
به طور کامل مشخص نیست که چطور این کار را انجام میدهند. یک فرضیه این است که سلولهای چشم آنها بسته به جهت پرنده نسبت به میدان مغناطیسی به صورت متفاوت واکنش نشان میدهند و به نوعی میشود گفت که پرندگان میدان مغناطیسی را "میبینند".
کوسهها نیز قادر به حس میدانهای الکتریکی هستند. آنها گیرندههای الکتریسیتۀ خاصی دارند. این گیرندهها منفذهای حاوی ژل هستند که میزان کوچکی الکتریسته صاتع میکنند. موهای داخل منفذها وقتی که ژل برقدار میشود تکان میخورند و سیگنالی را به مغز کوسه میفرستند.
رایان کمپستر، از دانشگاه وسترن استرالیا، میگوید: "ما از یک تکانۀ الکتریکی بسیار بسیار کوچک صحبت میکنیم." اما این قابلیت به کوسهها کمک میکند تا صیدهای کوچکی را که در دیدرسشان نیست، تشخیص دهند. "آنها از لحاظ بینایی ممکن است آن را تشخیص ندهند، اما با توجه به تواناییشان به تشخیص میدان بیوالکتریک بسیار کوچک، میتوانند محل صید را تخمین بزنند."
کمپستر دریافته است که برخی از کوسههای بیش از سایرین به حس الکتریسیته متکی هستند. کوسۀ پورت جکسون تنها چند صد گیرندۀ الکتریسیته دارد، اما تعداد گیرندههای الکتریکی کوسۀ کله چکشی به 3000 میرسد.
این نوع تحقیقات، بعضاً به کاربردهای غیرمنتظرهای منتهی میشوند.
برای مثال مطالعۀ حساسیت کوسهها به الکتریسیته، اطلاعاتی را در مورد ساخت الکترودهای فراری دهندۀ کوسهها در اختیارمان گذاشته است. از این الکترودها میتوان برای فراری دادن کوسهها از سواحل شلوغ استفاده کرد.
کمپستر میگوید: "با توجه به توانایی آنها در تشخیص میدانهای الکتریکی بسیار ضعیف از طریق سیستمهای احساس الکتریسیتهشان، میتوانند از هر نوع محرک الکتریکی ناخوشایندی، بسیار قبلتر از آنکه بتواند خطری متوجهشان کند، فرار کنند."
همینطور تحقیقات رابرت در مورد شنوایی حشرات نیز، باعث توسعۀ انواع جدید از ابزارهای کمکی شنوایی شده است.
داگلاس کشف کرد که برخی از ماهیهای اعماق دریا در شبکیۀ چشمشان دارند. این کشف به طراحی قطرۀ چشمی که برای درمان شب کوری ساخته شده، کمک کرده است.
.: Weblog Themes By Pichak :.


























