سوالات متن درس هفتم علوم تجربی (ورزش و نیرو 2) بخش اول

1 . دو جسم چگونه به هم نیرو وارد می کنند ؟ در اثر تماس با یکدیگر به هم نیرو وارد می کنند .
2 . یا امکان دارد که دو جسم بدون تماس با هم به یکدیگر نیرو وارد کنند ؟ مثال بزنید . بله ، تأثیر دو قطب هم نام آهنربا به هم ــ نیروی جاذبه ی زمین بر اجسام
3 . چرا اجسام به سمت زمین سقوط می کنند ؟ به علت نیرویی که از سمت زمین به آن ها وارد می شود .
4 . نیروی گرانشی چیست ؟ نیرویی است که زمین به همه ی اجسام نزدیک خود وارد می کند و آن ها را به طرف خود می کشد .
5 . وزن یا جرم را تعریف کنید . نیروی جاذبه ای که زمین به یک جسم وارد می کند ، وزن یا جرم جسم نامیده می شود .

6 . جرم اجسام با چه وسیله ای اندازه گیری می شود و واحد آن چیست ؟ با ترازو و واحد آن کیلو گرم است .

7 . چرا زمین و سیاره ها به دور خورشید می چرخند ؟ در اثر نیروی گرانشی
8 . نیروی مغناطیسی چیست ؟ نیرویی که یک آهنربا به آهنربای دیگر وارد می کند ، نیروی مغناطیسی نامیده می شود .
9 . نیروی الکتریکی چیست ؟ نیرویی که بعد از مالش دو جسم به هم سبب جذب یا دفع آن ها می شود ، نیروی الکتریکی می گویند .
10 . برای نیروی الکتریکی مثال بزنید . مالش دادن جداگانه ی دو بادکنک به پارچه ی پشمی ـــ مالش دو لوله ی پلاستیکی به موی سر ـــ مالش لوله یا شانه ی پلاستیکی به موی سر و نزدیک کردن آن ها به تکه های کوچک کاغذ

11 . ترمز کردن چگونه سبب کندشدن و توقف سریع وسیله ی نقلیه می شود ؟ در اثر نیروی اصطکاکی که بین چرخ و لنت ترمز و  همچنین اصطکاکی که بین چرخ و زمین وجود دارد .

12 . وقتی توپی در حال حرکت است چرا پس از طی مسیر کوتاهی از حرکت باز می ایستد ؟ در اثر نیروی اصطکاکی که بین توپ و زمین وجود دارد .

13 . چرا راه رفتن بر سطح یخ و برف دشوار است ؟ چون سطح یخ و برف صاف است و اصطکاک بسیار کمی بین یخ و کف کفش وجود دارد .

14 . نیروی اصطکاک را تعریف کنید . نیرویی که سبب کند شدن حرکت جسم می شود .

15 . جهت نیروی اصطکاک چگونه است ؟ جهت نیروی اصطکاک همیشه برخلاف جهت حرکت جسم است . یعنی اگر جسم به سمت راست حرکت می کند ، نیروی اصطکاک در جهت چپ نیرو وارد می کند .

16 . اگر در حال حرکت باشیم و نیروی اصطکاک نباشد ، چه اتفاقی می افتد ؟ نمی توانیم در یک جا ثابت شویم .

17 . چه زمانی نیروی اصطکاک بیش تر است ؟ هر چه سطح تماس بین دو جسم ناهمواری و پستی و بلندی بیش تری داشته باشد ، اصطکاک بیش تر خواهد بود .

18 . سه مورد از فایده های اصطکاک را بیان کنید . اصطکاک بین کفش و زمین برای راه رفتن ــ اصطکاک چوب کبریت و بدنه ی کبریت برای روشن شدن آن ــ اصطکاک بین لنت و چرخ و زمین برای توقف وسیله نقلیه

19 . آیا اصطکاک می تواند مضر باشد ؟ بله در بعضی سطوح که دو جسم مرتب با هم برخورد دارند بعد از مدتی ساییده شده و نیاز به تعویض آن ها است . مانند چرخ دنده های فلزی ، تسمه ی دینام کولر و اتومبیل و ...

20 . امروزه برای کم کردن اصطکاک از چه راه هایی استفاده می شود ؟ روغن کاری ، استفاده از چرخ و ...

21 . در قدیم برای جا به جایی اجسام سنگین و کاهش اصطکاک از چه روشی استفاده می کردند ؟ تنه های درخت را زیر جسم قرار می دادند و جسم را به جلو یا عقب هل می دادند .

22 . نیروی مقاومت هوا را تعریف کنید . نیروی مقاومی است که از حرکت یک جسم در هوا جلوگیری می کند .

23 . ایرودینامیک یعنی چه ؟ برای آن که اجسام بتوانند به راحتی در هوا حرکت کنند ، باید شکل آن ها را به گونه ای طراحی کنیم تا نیروی مقاومت هوای وارد بر آن ها به کم ترین مقدار ممکن برسد ؛ به چنین اجسامی ایرودینامیک می گویند .

24 . نیروی بالا بری را تعریف کنید . بال های هواپیما را به گونه ای طراحی می کنند که وقتی هواپیما در حال حرکت است ، هوای بالای بال دارای سرعت بیش تری نسبت به هوای پایین بال باشد و همین امر سبب اختلاف فشار در دو سوی بال و ایجاد یک نیروی خالص به طرف بالا می شود که به آن نیروی بالابر گفته می شود .

25 . چه نیروهایی به یک هواپیمای در حال حرکت وارد می شود ؟ 1 ـ نیروی مقاومت هوا ( که همان اصطکاک بوده وسبب کند شدن حرکت می شود و در جهت خلاف حرکت هواپیما وارد می شود ) . 2 ـ وزن ( که همان نیروی گرانشی زمین است و باعث کشش هواپیما به پایین می شود ) . 3 ـ نیروی رانش (نیرویی است که موتور هواپیما برای جلو رفتن آن وارد می کند ) . 4 ـ نیروی بالا بری ( که همان اختلاف فشار در دو سمت بال بوده و سبب بالا رفتن هواپیما می شود ) .

26 . با توجه به نیروی مقاومت هوا و نیروی گرانشی هواپیما چگونه پرواز می کند و به بالا می رود ؟ به این دلیل که در هواپیما نیروی رانشی و نیروی بالابری قدرت بیش تری نسبت به نیروی مقاومت هوا و نیروی گرانشی زمین دارند .

سوالات درس هفت علوم ششم ابتدایی ( ورزش و نیرو 2 ) بخش دوم

1 . ترمز کردن چگونه سبب کندشدن و توقف سریع وسیله ی نقلیه می شود ؟ در اثر نیروی اصطکاکی که بین چرخ و لنت ترمز و  همچنین اصطکاکی که بین چرخ و زمین وجود دارد .

2 . وقتی توپی در حال حرکت است چرا پس از طی مسیر کوتاهی از حرکت باز می ایستد ؟ در اثر نیروی اصطکاکی که بین توپ و زمین وجود دارد .

3 . چرا راه رفتن بر سطح یخ و برف دشوار است ؟ چون سطح یخ و برف صاف است و اصطکاک بسیار کمی بین یخ و کف کفش وجود دارد .

4 . نیروی اصطکاک را تعریف کنید . نیرویی که سبب کند شدن حرکت جسم می شود .

5 . جهت نیروی اصطکاک چگونه است ؟ جهت نیروی اصطکاک همیشه برخلاف جهت حرکت جسم است . یعنی اگر جسم به سمت راست حرکت می کند ، نیروی اصطکاک در جهت چپ نیرو وارد می کند .

6 . اگر در حال حرکت باشیم و نیروی اصطکاک نباشد ، چه اتفاقی می افتد ؟ نمی توانیم در یک جا ثابت شویم .

7 . چه زمانی نیروی اصطکاک بیش تر است ؟ هر چه سطح تماس بین دو جسم ناهمواری و پستی و بلندی بیش تری داشته باشد ، اصطکاک بیش تر خواهد بود .

8 . سه مورد از فایده های اصطکاک را بیان کنید . اصطکاک بین کفش و زمین برای راه رفتن ــ اصطکاک چوب کبریت و بدنه ی کبریت برای روشن شدن آن ــ اصطکاک بین لنت و چرخ و زمین برای توقف وسیله نقلیه

9 . آیا اصطکاک می تواند مضر باشد ؟ بله در بعضی سطوح که دو جسم مرتب با هم برخورد دارند بعد از مدتی ساییده شده و نیاز به تعویض آن ها است . مانند چرخ دنده های فلزی ، تسمه ی دینام کولر و اتومبیل و ...

10 . امروزه برای کم کردن اصطکاک از چه راه هایی استفاده می شود ؟ روغن کاری ، استفاده از چرخ و ...

11 . در قدیم برای جا به جایی اجسام سنگین و کاهش اصطکاک از چه روشی استفاده می کردند ؟ تنه های درخت را زیر جسم قرار می دادند و جسم را به جلو یا عقب هل می دادند .

12 . نیروی مقاومت هوا را تعریف کنید . نیروی مقاومی است که از حرکت یک جسم در هوا جلوگیری می کند .

13 . ایرودینامیک یعنی چه ؟ برای آن که اجسام بتوانند به راحتی در هوا حرکت کنند ، باید شکل آن ها را به گونه ای طراحی کنیم تا نیروی مقاومت هوای وارد بر آن ها به کم ترین مقدار ممکن برسد ؛ به چنین اجسامی ایرودینامیک می گویند .

14 . نیروی بالا بری را تعریف کنید . بال های هواپیما را به گونه ای طراحی می کنند که وقتی هواپیما در حال حرکت است ، هوای بالای بال دارای سرعت بیش تری نسبت به هوای پایین بال باشد و همین امر سبب اختلاف فشار در دو سوی بال و ایجاد یک نیروی خالص به طرف بالا می شود که به آن نیروی بالابر گفته می شود .

15 . چه نیروهایی به یک هواپیمای در حال حرکت وارد می شود ؟ 1 ـ نیروی مقاومت هوا ( که همان اصطکاک بوده وسبب کند شدن حرکت می شود و در جهت خلاف حرکت هواپیما وارد می شود ) . 2 ـ وزن ( که همان نیروی گرانشی زمین است و باعث کشش هواپیما به پایین می شود ) . 3 ـ نیروی رانش (نیرویی است که موتور هواپیما برای جلو رفتن آن وارد می کند ) . 4 ـ نیروی بالا بری ( که همان اختلاف فشار در دو سمت بال بوده و سبب بالا رفتن هواپیما می شود ) .

16 . با توجه به نیروی مقاومت هوا و نیروی گرانشی هواپیما چگونه پرواز می کند و به بالا می رود ؟ به این دلیل که در هواپیما نیروی رانشی و نیروی بالابری قدرت بیش تری نسبت به نیروی مقاومت هوا و نیروی گرانشی زمین دارند .  

سوالات متن درس 18 مطالعات اجتماعی ششم ابتدایی

1 .  آیه ی 97 سوره ی انعام به کدام نعمت خداوندی اشاره می کند ؟ دریا " و خداوند دریا را برای استفاده ی شما قرار داده."

2 .  چرا به منطقه ی خلیج فارس >>  انبار نفت جهان  می گویند ؟ زیرا منابع نفت و گاز در این منطقه بسیار زیاد است.

 3 . نفت وگاز در خلیج فارس از کدام قسمت ها استخراج می شود ؟ از کف خلیج فارس در ناحیه ی کم عمق نزدیک به ساحل.

 4 . نفت کشور های نفت خیز منطقه ی خلیج فارس چگونه به کشور های جهان منتقل می شود ؟ همه روزه نفت کش های عظیمی از خلیج فارس و تنگه ی هرمز عبور می کنند ونفت را انتقال می دهند.

5 .  علاوه بر خلیج فارس در کدام دریا های اطراف ایران نفت وگاز وجود دارد؟این منابع توسط چه کسانی استخراج می شود؟دریای خزر _ کشور های اطراف این دریا به کشف واستخراج از آن مشغول هستند .

6 .  دردریاهای ایران چند نوع ماهی زندگی می کنند وچه فوایدی دارند ؟ صدها نوع ماهی زندگی می کنند و هر یک ارزش غذایی وطعم خاصی دارند وبعضی هم زینتی هستند.

7 .  به کدام ماده ی غذایی دریایی ) مروارید سیاه)  گفته می شود ؟ خاویار یا تخم ماهیان خاویاری دریای خزر به مروارید سیاه مشهور واز گران ترین غذا های جهان است.

8 .  چرا صید ماهی در دریای خزر از اوایل بهار تا اوایل پاییز ممنوع است ؟ زیرا این ایام زمان تخم ریزی ماهیان در این دریا است.

9 .  ماهی گیری در دریای ایران چگونه صورت می گیرد ؟ برای ماهیگیری در آب های اطراف سواحل از کشتی ها و لنج های کوچک استفاده می شود اما صیادان برای ماهیگیری در آب های عمیق به کشتی های مجهز نیاز دارند که دارای لوازم پیش رفته ی ماهیگیری و سرد خانه هستند.

10 .  چرا کشتی وکامیون های حمل ماهی باید یخچال و سرد خانه داشته باشند ؟ برای این که این ماده ی با ارزش غذایی فاسد نشود.

11 .  چند نوع ماهی خوراکی که از دریای خزر صید می شوند نام ببرید ؟ ماهی کولی ، ماهی سفید ، سوف ، کپور ، کفال ، کیلکا ، تاس ماهی ، دراکول ، فیل ماهی ، اوزون برون و....

12 .  چند نوع ماهی از آبزیان خوراکی خلیج فارس و دریای عمان را نا م ببرید . ماهی سرخو _ سنگسر _ حلوا _ قباد _ شورید ه  _ زبیده و میگو.

13 .  طرز تهیه ی کنسرو ماهی در کار خانه های کنسروسازی را توضیح دهید . ماهی ها را پس از صید با کامیون های یخچال دار به کار خانه حمل می کنند.در آن جا ماهی رابه قطعات بزرگ برش می دهند و در دیگ های مخصوص می ریزند تا در مدت معینی بپزد بعد با دستگاه خودکار تکه های پخته شده را درون قوطی می ریزند و نمک وروغن به آن اضافه می کنند . هوای قوطی ها نیز خارج می شوند تا فاسد نشوند.

14 .  در شهرهای بندری مردم بیشتر به چه شغل هایی مشغولند ؟ در شهر های بندری علاوه بر ماهیگیری عده ای از مرد م به بارگیری و باراندازی کالای کشتی ها مشغولند . دراین مناطق انبار هایی نیز برای نگهداری کالا ها بوجود آورده است که برخی از مردم به انبارداری  مشغولند .

15 .  کارخانه های کشتی سازی و لنج سازی در اطراف کدام شهرهای ایران قرار دارند؟ چند نمونه مثال بزنید . در اطراف بندرعباس بوشهر و چابهار در جنوب و نکا در سواحل دریای خزر.

16 .  دریا چه نقشی در توسعه ی گردشگری در ایران دارد؟ همه ساله عده ی زیادی از مردم کشور ما برای تفریح و گذراندن تعطیلات تابستان به سواحل شمالی ایران سفر می کنند . سواحل زیبای جنوبی ایران و جزایر قشم کیش و بندر عباس و چابهار نیز برای گردشگری در فصل زمستان مناسب هستند و مسافرت از دریاها بناهای تاریخی وبازارهای این نواحی دیدن می کنند .

17 .  چند نوع از موجودات باارزش دریایی که در خلیج فارس ودریای عمان زندگی می کنند را نام ببرید.   ماهی های تزیینی مرجانها صدف ها لاک پشت های کم یاب و پستاندارانی چون نهنگ ها  و دلفین ها .

18 .  وظیفه ی ما در مقابل استفاده های فراوانی که از دریا می کنیم چیست ؟ این است که به دریا آسیب نرسانیم  و از آن وموجودات با ارزشش حفاظت کنیم .

 19 . یکی از مهمترین دلایل اهمیت خلیج فارس وجود منابع سرشار  ...........و  .........است . نفت _ گاز

20 .  در ایران علاوه بر خلیج فارس دریای........ . نیز دارای منابع نفت و گاز است.  خزر

21 .   بزرگترین منبع ماهیان خاویاری در جهان ....... است.  دریای خزر   

22 .  از آبزیان مهم دریای جنوب .......است که با نزدیک شدن به ماه مهر ماهیگیران جنوب خود را  برای صید آن آماده می کنند . میگو

23 .   بخشی از ماهی های خوراکی صید شده به کارخانه های ........منتقل می شوند. کنسرو سازی

 24 . از بین منابع غذایی دریایی ایران همه ساله مقدار زیادی ......و ......به کشورهای دیگر صادر می کند. میگو و خاویار

 25 . از بزرگترین زیست گاههای موجودات دریایی ....... و ........ هستند. خلیج فارس و دریای عمان

 26 . دریای خزر محل زندگی ...... و ....... است. ماهیان _  پرندگان مهاجر

همیشه با فکر کردن به مرز های کشورها، چیزایی مثل سیم خاردار و ویزا و سرباز به ذهن ما می رسه. همیشه هم مرزها ترسناک و نظامی و سختگیرانه نیستن. می خوایم چند مورد از مرزهایی که می تونه براتون جالب باشه رو معرفی کنیم.

مرز هند و پاکستان

 “جیمز استنفلد” عکاس امریکایی یکی از مهمترین عکاسانی بود که مقارن با تاج گذاری محمدرضا پهلوی به ایران سفر کرد و از این مراسم عکاسی کرد.

به گزارش مجله تاریخ فرادید، “جیمز استنفلد” عکاسی است که کار در شاخه های مختلفی از عکاسی طبیعت و حیات وحش تا عکاسی خبری و مستند سازی اجتماعی را در کارنامه خود به ثبت رسانده است.

او که در کارولینای شمالی متولد شد خیلی زود زیر نظر پدرش که عکاس مطبوعاتی بود با تکنیک های عکاسی آشنا شد و به صورت حرفه ای این رشته را دنبال کرد. استنفلد پس از آنکه توانست به استخدام مجله “نشنال جئوگرافی” دربیاید به بیش از ۱۲۰ کشور سفر کرد و به عکاسی از طبیعت، زندگی مردم و حوادث و اتفاقات تاریخی پرداخت. در این میان یکی از مهمترین مجموعه عکس های او مربوط به مراسم تاج گذاری محمدرضا پهلوی در آبان ۱۳۴۶ است.

طی این مراسم که در تاریخ ۴ آبان ۱۳۴۶ و در چهل و هشتمین سال تولد محمدرضا پهلوی در تالار کاخ گلستان برگزار شد، محمدرضا پهلوی تاج شاهی را بر سر خود و همسرش فرح پهلوی گذاشت و او را به نیابت سلطنت منصوب کرد.

تعدادی از عکس های این عکاس از مراسم تاج گذاری پیش از این بدون نام عکاس بارها منتشر شده است. عکس های لحظات تاج گذاری، مراسم جشن در ورزشگاه امجدیه و آذین بندی خیابان‌های تهران تصاویری است که از مجموعه “استنفلد” در زیر می‌بینید.

 ده مکان شگفت انگیز و دیدنی این کره خاکی

نقاظ دیدنی دنیا تمومی ندارن. هر گوشه از این کره گردالی رو که نگاه کنید، یه پدیده شگفت انگیز و منحصر به فرد داره که ارزش سفر کردن رو بهمون یادآوری می کنه. به رسم همیشه، چند تا از منظره های جالبی که احتمالا تا به حال ندیدین رو براتون انتخاب کردیم.

حفره آبی بزرگ، بلیز

فعالیت های درس 

1- مخالف کلمه های زیر را بنویسید 

خنده -----> گریه 
درست ----> نادرست = غلط = اشتباه 
درون -----> بیرون = خارج 
بیش تر ----> کم تر 

2- هر یک عبارت های زیر را در یک سطر توضیخ دهید .

با دل گرفته سخن گفتن : با غم یا اندوه صحبت کردن 
گوشه ای درون خود نشستن : در گوشه ای نشتن و در غم فرورفتن 
یکی دو پیرهن بیشتر پاره کردن : با تجربه تر بودن 

3- چرا شاعر ((دل گرفته را به غنچه و خنده را به گل )) نسبت داده است .

زیرا غنچه بسته است و مانند این است که دلش گرفته است اما گل شکفته شده و باز است و مانند این است 
که شاد و خندان می باشد .

4- فکر کنید و دلیل بیاورید که چرا زندگی شکفتن است .
زندگی یعنی رشد کردن و به کمال معنوی رسیدن و این مانند زمانی است که گل میشکفد و به کمال زیبایی خود می رسد 
اگر در زندگی رشد و کمال معنوی نداشته باشیم مانند غنچه نشکفته در زنگی خواهیم شد . بنابر این زندگی شکفتن و به کمال رسیدن است 

املاء 

1- چهار کلمه بنویسید که مانند غنچه در آن ها یکی از شکل های حر ف (( غ )) به کار رفته باشد 

فروغ ---- شغال ---- دریغ ---- مشغول 

2- چرا کلمه (راز) از نظر املایی اهمیّت دارد ؟ با آوردن مثال توضیح دهید . 

چون حرف ( ز) که در کلمه ( راز ) وجود دارد به سه شکل دیگر نیز میتواند نوشته شود 
به طور کلی تمامی کلماتی که یک حرف از آن ها را می توان به چند شکل نوشت از نظر 
املایی دارای اهمیّت می باشند . مانند . مخصوص - صبر - حیاط - 

3- کلمه (( زندگی )) به این گونه ساخته شده است زنده + ی ، چهار واژه ذکر کنید که به همین شیوه 
ساخته شده باشد .

مانند : دونده + ی = دوندگی 
بیچاره + ی = بیچارگی 
آزاده + ی = آزادگی 
سازنده + ی = سازندگی 
راننده + ی = رانندگی 

نگارش 

1- برای هر یک از کلمات زیر دو صفت مناسب بنویسید 

واژه -------------> صفت 1 -----------> صفت 2
گل --------------> خوش بو------------> شکفته 
زندگی -----------> زیبا ------------> شیرین 
باغ -------------> دلگشا --------------> سر سبز 

2- با استفاده از جان بخشی برای هر یک از کلمه های زیر ، یک جمله بنویسید 

زبان سبز : شعرزیبای خلقت با زبان سبز طبیعت سروده شده است 
باغ : رخت زیبای باغ در پاییز رنگ دیگری به خود می گیرد 
چمنزار : چمنزار زرد مانند این است که پاییز گریه می کند 

3- تصویر زیر را در یک بند توصیف کنید 
farsin3.jpg
برکه ای آبی پاک و درختانی سرسبز و روستایی پر از زندگی و کارخانه ای که با این همه زیبایی ناساز گار است
4- تصور کنید در باغ پر گل ایستاده اید و چهچه بلبل هم بگوش می رسد . گفتگوی خیالی میان بلبل و گل را 
در یک بند بنویسید .


درخت به بلبل گفت امروز تورا در باغ ندیدم . بلبل پاسخ داد به باغ همسایه و به دیدار غنچه نشکفته گل سوسن رفتهه بودم

کارگاه نویسندگی 

خلاصه نویسی 
یکی دیگر از راه های رسیدن به مهارت در نویسندگی ، خلاصه نویسی است . در خلاصه نویسی باید مطالب مهم 
واصلی متن را ذکر کنیم و از نوشتن جزئیات چشم بپوشیم .

1- حکایت محبت را که پیش از این خوانده اید در یک بند خلاصه کنید .
دو دوست دربیابانی دچار اختلاف شدند . یکی به صورت دیگری سیلی زد .
فرد سیلی خورد آزرده شد و روی شن ها نوشت « امروز بهرتین دوستم به من سیلی زد » 
سپس به راه خود ادامه دادند فرد سیلی خورده به درون بر که ای افتاد و دوستش نجاتش داد 
داستان این نجات را بر روی سنگ نوشت .فردی که سیلی زده بود تعجب کرد و گفت چرا این دو 
واکنش متفاوت را انجام دادی ؟ دوستش جواب داد خوبی هارا باید برروی سنگ نوشت تا همیشه بماند 

2- فهم خود را از ضرب المثل (( جایی که نمک خوردی ، نمکدان مشکن )) ، در یک بند بنویسید .
اگر دیگران به ما محبت و لطف کردند باید قدر لطف و محبت آن ها را بدانیم و به آن ها بدی و خیانت نکنیم چون این 
کار مانند این است که مهمان کسی باشی و از غذاهایی که آن شخص اماده کرده استفادی کنی و در نهایت نمکدان اورا 
شکته و به او ضرر بزنی 

3- هرچه از محتوای درس های این فصل فهمیده اید در یک بند بنویسید .
رعابت آداب دوستی و درک لحظه لحظه های زندگی .

فعالیت های درس 

1- کلمات زیر را مانند نمونه با (( مند )) یا (( انگیز )) ترکیب کنید 

هیجان + انگیز = هیجان انگیز 
دانش + مند = دانشمند
تعجّب + انگیز = تعجّب انگیز 
خاطره + انگیز = خاطره انگیز 
نشاط + انگیز = نشاط انگیز 

2-اسم هایی را که در متن درس آمده پیدا کرده و در جدول زیر طبقه بندی کنید

3-متن زیر را با کلماتی که مشخص شده است ، کامل و باز نویسی کنید 
این نخستین ( اولّین ) سفر بلند ( مسافرت طولانی ) او بود . معمولا سفر برای بچه هایی به سن او 
هیجان انگیز ( جالب انگیز ) است . اما این سفر که معلوم ( مشخص ) نبود باز گشتی در آن
باشد ، با دیگر سفر ها فرق ( تفاوت ) داشت . 

املاء 

1- جملاتی از درس را که به نظر شما تاثیر گذار هستند بنویسید .


2- کلماتی از درس را که در نوشتن ان ها یک از دوشکل صدای ( ط / ت ) 
به کار رفته است ، بنویسید .

ط = عطار - طول - طولانی 

ت = خسته - گفته - می گفتند – نخستین - تابه حال – است – زیارت - تنگ – دوستان – دلتنگ – تازه - داشت – تمام - می شناختند – تعجّب – یاد می گرفت - آموختن – اتاق – نشست – حتماً – بیت – نزدیک تر – دست – افتاب – می خواست –
کتاب – نوشت – تشکر – خواست 


3- واژه هایی از درس را که معنی آن را نمی دانید در جدول زیر بنویسید ، سپس
با مراجعه به واژه نامه ،معنای هر کلمه را مقابل آن بنویسید 
این فعالیت بر عهده خود دانش آموزان است .

نگارش 
1- با استفاده از هر دسته از کلمات زیر ، یک جمله درباره جلال الدّین محمد 
مولوی ، بنویسید .

الف ) دلتنگ – خاطره – زاد گاه 
مولوی از مرور خاطره های گذشته احساس دلتگی برای زادگاهش می کرد 
ب) آینده – موفق – انسان 
پیش بینی عطّار این بود که مولوی در آینده انسان موفّقی خواهد شد 
2- جمله ی (( از شادی در پوست خود نمی گنجید )) را در سه سطر ، توضیح دهید 
وقتی انسان به موفقیتی می رسد که مدت های زیادی برای رسیدن به آن موفقیت 
تلاش کرده احساس شاد مانی خواهد کرد گاهی این احساس شاد مانی به قدری 
زیاد است که انسان نمی تواند آرام وقرار داشته باشد و دوست دارد همه را 
در این شادی خود سهیم کند معمولا به اینگونه شادی خارج حد تحمل می گویند 
که از شادی در پوست خود نمی گنجد .


3- با توجه به مسیر حرکت جلال الدّین محمّد که در درس بیان شده است ، نقشه ی 
مسیر سفر های اورا بکشید و هرجا که لازم شد توضیحی اضافه کنید

آغاز سفر مولانا از سمرقند به سمت مکه برای زیارت خانه خدا بود ولی او در بین راه ابتدا به شهر نیشابور وارد شد و با چن تن از بزرگان علم وادب آشنا شد 


سمرقد ------------> نیشابور ------------> مکّه ( حج ) 

4- من پس از خواندن این درس 

یاد گرفتم سفر بسیار خوب است و به تجربیات انسان اضافه می کند 

احساس می کنم چیزهای زیادی در دنیا برای دیدن و آموختن وجو دارد 

آرزو می کنم مانند مولانا به مراتب بالای از علم وادب برسم 

کارگاه نویسندگی 

روزنامه دیواری 
تهیّه ی روزنامه دیواری یک کار گروهی و کسب مهارت جمعی در نوشتن است 
یک روز نامه دیواری شامل داستان شعر ، گزارش ، مصاحبه ،اخبار مدرسه ، لطیفه،
معّما ، مطالب علمی – تخیّلی ، و جدول کلمات متقاطع و ..... است .تهیّه روزنامه 
دیواری ، تمرین بازی ، شادی و یادگیری است 

1- با همکاری گروه یک روزنامه دیواری درباره یکی از نام آوران (( شهیدان 
دانشمندان ، نویسندگان یا نیکوکاران ))محلّ زندگی خود ( روستا یا شهر ) تهیّه 
کنید و عنوان اصلی بخش های مختلف آن را در این برگه بنویسید 

2- برداشت خود را از ضرب المثل (( مشک آن است که خود ببوید ، نه آ ن که 
عطآ ر بگویید )) در یک بند بنویسید 

وقتی کسی از ویژگی مثبتی بر خوردار است باید با عمل خود این ویژگی را
به همه نشان دهد و با رفتار پسندیده باعث شود که دیگران از این حسن او 
با خبر شوند نه اینکه منتظر بماند دیگران از او تعریف و تمجید کنند که چه
بسا وقتی دیگران از او بگوییند ممکن است چیز هایی را مطرح کنند که 
اصلا در او نباشد 

3- هرچه را از محتوای درس های این فصل فهمیده اید ، در یک بند بنویسید 

به عهده ی دانش آموزان است