مقایسه روش های تدریس 

 
در فرایند یاد دهی – یادگیری ، همانگونه که از ظاهرآن نمایان است تنها به تدریس پرداخته نمی شود بلکه یاد دهی و تدریس دریک سو و یادگیری در سویه ی دیگر آن قرار دارد .
با توجه به اینکه تمام دروس دوره راهنمایی تحصیلی به گونه ای خاص به همدیگرمرتبـط اند نمی توان بین دروس حایل قائـل شد .
مقایسه روشهای سنتی و نوین درفرایندیاددهی یادگیری
 
روش سنتی « غیر فعا ل»
روش نوین« فعا ل»
1-   فراگیران مفاهیم ، تجربه هاو قوانین را می خوانند و حفظ می کنند و می کوشند که به خاطر بسپارند.
1- فراگیران ضمن انجام فعالیت ها و یا کسب تجربه ، در تولید مفاهیم شرکت دارند و به طور مستقیم نتایج هر تجربه را به دست می آورند.
2- فراگیران هر چه به طور امانت ، به ذهن خود سپرده اند ، پس می دهند و هنگام آزمون ،امانت های دریافتی را مسترد می دارند.
2- فراگیران با تمام افراد گروه به بحث و گفت و گومی پردازند، با هم کار می کنند ، نظرات خود را با یکدیگر مقایسه و به تصحیح اشتباهات خود می پردازند و به فراگیری دانش یاری می رسانند.
3- معلم اغلب با روش سخنرانی تدریس می کند و نقش حل مسائل را ایفا می کند. (تمرین می دهد ،به حل تمرین ها کمک می کند، با مثال مفاهیم را توجیه می کند.)
3- معلم راهنمای یادگیری است و به جای پاسخ مستقیم به پرسشها، می کوشد تا با پرسش های متعدد از فراگیران ، آنها را به پاسخ های صحیح هدایت و آنها را به اندیشیدن  ترغیب کند.
4- معلمان اغلب جزوه می گویند ،مطالب کتاب را خلاصه می کنند و فراگیران را به سوی استفاده از کتاب های حل مسائل سوق می دهند.
4- معلمان به فراگیران پاسخ کلیشه ای نمی دهند،پرسش هایی را مطرح می کنند که قابل بحث باشد و فرصت گفت و گو را برای دانش آموزان ایجاد می کند.
5-  معلم به کلاس تکلیف می دهد و فراگیران در این فرایند به عنوان تماشاگر هستند. 
5-  معلم،هر فراگیر را تشویق می کند که از دیگران کمک بگیرد، برای نظریه های خود وسائلی بسازد، تجربه کند و نتیجه را گزارش دهد.
6-  معلم کلاس را کنترل می کند.
6-  حضوروغیاب کارسرگروه و معلم نظارت میکند.
7-  معلم در صحنه ی آموزش کاملاٌ فعا ل است و فراگیران ساکت هستند.
7-  فراگیران در صحنه ی آموزش فعالیت می کنند و معلم ،راهنمای فعالیت های آنها است.
8-  معلم تمرین می دهد،تمرین حل می کند، پاسخ پرسش ها را می دهد، رفع مشکل می کند، تدریس می کند و جزوه می گوید.
8-  در این شیوه  شاگردان با اعضا گروه بحث می کنند و معلم در صورت لزوم آنان را به طرح پاسخ صحیح هدایت می کنند.
9-  هدف یاد دادن است و تکیه بر محفوظات و کسب دانستنی های ضروری و غیر ضروری .
9-  هدف یادگیری است ،  فراگیران به یادگیرنده های مادام العمر تبدیل می شوند.
10-  بیشتر تکالیف  ، رونویسی و...می باشد.
10-  تکالیف جمع آوری اطلاعات میباشد.
 
 
 
 
 
نگاهی به فرایند تدریس 

ازمیان عناصربرنامه ی درسی (اهداف، محتوا ، تکنولوژی ، تدریس، ارزشیابی و... ) تدریس یکی ازعناصرکلیدی وتعیین کننده تلقی می شودواگربرنامه ریزی درسی رادرسه مرحله – برنامه های قصده شده، اجراشده وکسب شده – درنظربگیریم ، نقش معلم ونحوه ی تدریس اودرفراینداجراوچگونگی کسب آن از سوی دانش آموزان به عنوان مهم ترین عامل تأثیرگذارمطرح است .
باتوجه به اهمیت تدریس ونقش ممتازآن درتربیت عاطفی ، اجتماعی ، ذهنی ، اعتقادی واطلاعاتی دانش آموزان وزمینه سازی برای کسب دانش ومهارت های زندگی ، نیازمندبازشناسی فرهنگ تدریس هستیم .
      ايجادجهت يابي دريادگيري(اقدامات قبل ازتدريس)
(معلمان مي توانندبا ارائه ي يك ساختار اوليه براي توضيح نتايج موردنظر،محصلان رابراي يادگيري آماده كنند و آنان را  به سمت راهبردهاي مطلوب يادگيري هدايت كنند ) .
         پژوهش و تحقيق ، ارزش  ايجاد جهت يابي  يادگيري را  با  شروع  دروس  و فعاليت ها  به  كمك  ادوات  و نمودارهاي سازماندهي  پيشاپيش و يا مرور كوتاه آنچه در پيش است نشان مي دهد . اين آشناسازي ها  يادگيري  محصلان را  با القاي ماهيت ومقصد عمل يادگيري تسهيل مي كنند،آن را به معلومات قبلي متصل مي سازند ، ونشانه هاي راهنماي انواع پاسخ- هاي محصل را كه فعاليت مورد بحث به آن نياز دارد ، در اختيار اومي گذارد.اين امر به محصلان كمك مي كند تا هدفمند  بمانند  و  درهمان حا ل كه به پردازش  اطلاعات  مشغولند و به پرسش ها  يا وظايف مستتر در فعاليت  يادگيري  پاسخ مي- گويند، برخورداري ازنگرش راهبردي  را حفظ كنند  .  جهت يابي هاي  مطلوب  درس ، ضمناً  انگيزه ي  محصلان  را  براي  يادگيري تحريك مي كنند  و  اين كار  را با القاء شور و هيجان براي يادگيري ، يا كمك به شناخت ارزش يا كاربرد بالقوه ي آن انجام مي دهند .
اين نمودارها دركلاس درس ، پيش  ازشروع تدريس ، محصلان را  به  سمت  آنچه قرار است ياد بگيرند، هدايت مي كنند و به آنها جهت مي بخشند .آنها ماهيت عام يادگيري رامشخص مي سازندوساختاري دراختيار محصلان قرار  مي دهند كه در چارچوب آن به درك ومرتبط سازي  موضوعات  مشخصي كه به  وسيله ي معلم يا متن درسي  ارائه خواهد  شد  نايل آيند . چنين  شناختي  از ماهيت  فعاليت و  ساختار  محتواي آن  به  محصلان  كمك  مي كند تا توجه  خود را برانديشه هاي اصلي متمركز سازند وافكار خودرا به نحوي مؤثر نظم و  ترتيب  بدهند . بنا بر اين پيش از شروع هر درس  يا  فعاليتي ، معلم بايد اطمينان  يابد كه محصلان مي دانند كه قرار است چه چيزي را فرا گيرند و چرافراگيري آن برايشان مهم است .
راه هاي ديگري براي آن كه به محصلان كمك  شود كه با داشتن حس مقصد و سمت و سو  مبادرت به يادگيري كنند ، شامل جلب توجه آنان به اهداف فعاليت ، ارائه ي خلاصه اي ازآراءونظرهاي  اصلي ويا گام هاي عمده اي است كه بايد برايشان تشريح شود . مي توان تدابيري مانند  پيش آزمون هاراكه باعث جلب حساسيت محصلان به نكات اصلي مي شود وهم چنين پيش پرسش هايي راكه آنان رابه تفكردرباره ي موضوع برمي انگيزد، به مطالب بالا افزود .
  انتخاب مواد و منابع آموزشي 
          تدارك فعاليت هاي تدريس – يادگيري مستلزم  انتخاب  مواد آموزشي مناسب براي  ايجاد انگيزه دردانش آموزان و توضيح و تشريح محتواي درسي است . اين منابع شامل انواع موادچاپي،رسانه هاي سمعي وبصري وسايرموادبراي آموزش هاي انفرادي يا گروهي است .
اصولاً برنامه ريزان درسي ومعلمان به اندازه ي كافي با كاربردموادآموزشي سنتي مانند:كتاب هاي درسي،منابع  و مآخذ ، روزنامه ها  ، بروشورها و كتاب هاي كار و تمرين آشنا هستند بااين حا ل آگاهي  معلمان در باره ي برخي منابع آموزشي بسيار محدود است . اين منابع عبارتند از :
- اشيا و نمونه ها                   

- منابع موجود در جامعه             

- نمايشگاه ها              

- وسايل و ابزارهاي بازي 
- سخنرانان صاحب نظر         

 - صفحه و نوار كاست         

- نمايش و ديدني ها       

 - چارت ها ، نمودارها و پوسترها 
- عكس ها و شكل ها                                

- ورقه هاي شفاف                      

- عكس هاي متحرك صدا دار و بي صدا 
- برنامه هاي تلويزيوني و نوارويديو و كاست    - مواد چند رسانه اي   - عكس هاي ثابت همراه با عكس هاي متحرك
سا ل ها پژوهشگران آموزشي در اين فكربودندكه آيا وسيله يا تركيبي از  وسايل  وجود دارد كه براي آموزش يك موضوع خاص  درسي  بهترين  باشد ؟ به كلامي ديگرآيارسانه ها را مي توان بر اساس كارآيي آنها ، در امر آموزش نوع خاصي از مفاهيم ،حقايق ، اصول وساير مسايل كلي طبقه بندي كرد ؟حقيقت اين است كه در اين زمينه پژوهشگران به اندازه ي كافي  تلاش كرده اند ولي نه تنها  به يك جواب ساده  و قانع كننده  نرسيده اند ، بلكه  اغلب  نتايج  بدست آمده نيز متناقض بوده است .ولي آنچه كه ازنتايج پژوهش هامحقق شده،اين است كه تجارب آموزشي مشخص را مي توان  به كمك چندرسانه ي معين(كه داراي نقش يكساني دراين زمينه هستند)به اندازه ي كافي تكميل كرد .همچنين نتيجه ي تحقيقات نشان مي دهد  رسانه اي  كه  براي تكميل يك امر مشخص آموزشي تدارك ديده شده ،براي تسهيل مفهومي ديگر درجريان همان آموزش نمي توان كلاًبه كارآيي يك رسانه اكتفاكرد ، بلكه  بايد  منابع و مواد آموزشي  گوناگوني را فراهم آورد تادرموقعيت هاي خاص تدريس يادگيري مناسب ترين آنها مورد استفاده قرار گير د .

انتخاب رسانه

        انتخاب رسانه يارسانه هاي مورد نظر،به  ويژه  براي معلمان تازه كار به سه دليل مشكل است : اولاً تعداد وسايل ومواد سمعي و بصري  موجود به  اندازه اي زياد و متنوع است كه مشكل انتخاب رابيشتر مي كند.ثانياًاصول و رهنمودهاي قاطع و جامعي  وجود نداردتادرانتخاب وجمع آوري رسانه هاي مناسب موردتوجه قرارگيرد . ثالثاً عده ي بسياركمي از آموزش- گران  در باره ي كليه ي منابع  آموزشي مناسب براي  تسهيل تدريس – يادگيري تجربه ي گسترده و كافي كسب كرده اند .
بيشتر معلمان ، رسانه ها را بر اساس آشنايي قبلي و يا سادگي كاربرد انتخاب  مي كنند .  ولي  چنانچه در انتخاب رسانه ها عوامل  مشخص و معيني را رعايت  كنيم ،متوجه خواهيم شدكه موقعيت هاي خاص آموزشي يك رسانه نسبت به رسانه ديگر ارجحيت دارد . اين عوامل عبارتند از :
1-آيا موادآموزشي موردنظر براي آموزش هاي كلاسي معلم انتخاب شده است يابراي مطالعه ي انفرادي  دانش آموزان مورد  استفاده قرار خواهد گرفت ؟
برخي از رسانه ها براي  ارائه ي مطالب و برخي  ديگر براي مطالعه ي مستقل و انفرادي مناسب ترند . ولي بيشتر رسانه ها انعطاف پذير و در هر دو مورد قابل استفاده اند .
2-آيا رسانه انتخاب شده مستلزم  تدارك  برخي  كارهاي  هنري  مانند  نقاشي ، عكاسي ، تهيه ي  نمودار و  تصاوير ثابت و متحرك است ؟
تجربه  نشان  داده است كه كارهاي هنري ،درك مفاهيم پيچيده  را آسان وواضح مي كند .ولي رسم تصاوير هنري ، معمولاً طول مي كشدومستلزم حوصله وبرنامه ريزي قبلي است.ازاين رو تهيه ي عكس ازاشيا وموضوعات مورد نظر راحت تر است به ويژه اينكه مشاهده تصوير واقعي اشيا  در برخي موارد  آموزشي ضرورت  دارد .
3- آيا تصاوير بايد به  طور متحرك يا به صورت ثابت نمايش داده شود ؟ 
استفاده از تصاوير  متحرك  زماني  ضرورت  داردكه  به فهم  بيشتر مطالب  درسي كمك  كند ، مانند  مشاهده  گردش خون در بدن،گردش زمين به دورخورشيد،طرزكارماشين وجريان توليد انبوه يك كالاو…. اگر ويژگي حركت مورد نظر نباشد ، استفاده ازتصاويرثابت مقرون به صرفه است،زيرا تهيه ي تصاوير متحرك  مستلزم  مهارت كافي ، زمان طولاني و هزينه هاي زياد است .
4- آيا  تصاوير ثابت لزوماً بايد  صدا دار  باشد ؟ 
تصاويرثابت بايد زماني  همراه  با صدا   باشد  كه  توضيح  و  تشريح  جزئيات تصوير و يا صدايي خاص ، ضروري باشد . براي كاهش هزينه ي ضبط صدا،مي توان توضيحات راروي كاغذچاپ كرده وهمراه با تصوير در اختيار دانش آموزان قرار داد .
5- چه زماني بايد وسايل چندرسانه اي مورد توجه قرار گيرد ؟ 
   زماني كه از يك وسيله ي چند رسانه اي استفاده مي شود  كه  ضرورت توضيح وتشريح محتواي درس از طريق رسانه هاي مختلف محرزشده باشد.گرچه نقش يك وسيله ي چند رسانه اي در تسهيل جريان تدريس – يادگيري  بسيار زيادوقابل توجه است ،با اين حال استفاده ازوسايل  تك  رسانه اي  براي  مطالعه ي  انفرادي وآموزش درگروه هاي كوچك و وسيله ي چند رسانه اي براي گروه هاي بزرگ ، كلاس هاوسالن هاي پرجمعيت مناسب تر است .
6- درانتخاب سخت افزارهاي آموزشي ، نكات مورد توجه كدامند ؟ 
   وقتي مواد آموزشي را انتخاب مي كنيد ، همواره سخت افزار مورد نياز را هم در نظر بگيريد . اگردرچنين موقعيتي قرار گرفتيد نخست مشخص كنيد كه سخت افزار را براي استفاده معلم انتخاب مي كنيديا دانش آموزان ،زيرا وسيله اي كه براي استفاده  دانش آموزان درنظرگرفته مي شود،بايدضمن بادوام بودن،كاربردبسيارساده وراحتي داشته باشد.به علاوه روش هاي فني و مهارت هاي ويژه اي كه براي استفاده صحيح ازدستگاه لازم بايد از پيش معلوم و مشخص شود .
پس ازتعيين دوويژگي موردبحث ، دستگاه را با موادآموزشي مورد نظر امتحان كنيد .باتوجه به نكات بالا ، چنانچه دستگاه مطابق نيازهاي آموزشي وكلاسي ، انتظارات شما را تأمين  كرد ند  انتخاب  سخت  افزار ، مناسب و بسيار خوب بوده است و مطمئن باشيد كه از بهره دهي دستگاه  در كلاس درس احساس  رضايت خواهيدكرد .
توصيه مي شود از كاربرد دستگاه هايي كه  قبلا ً مورد بررسي و  امتحان قرار نگرفته اند ، دركلاس درس خودداري كنيد . همچنين همواره خودرا براي لحظاتي كه احتمال  قطع برق يا خرابي دستگاه پيش مي آيد ،آماده كنيد و تدابير لازم براي تداوم تدريس را ( بدون دستگاه ) ازپيش اتخاذ كنيد .
 

پيش آزمون

  آيا هر يك از دانش آموزان  براي درك   مطالب  و كسب  مهارت هاي  جديد ، اطلاعات و  توانايي لازم  را قبلا ً به  دست آورده اند ؟ 
  آيا عده اي  از دانش آموزان قبلاً بعضي از هدف هاي آموزشي درس جديد را آموخته اند ؟
آزموني كه پيش ازشروع به آموزش انجام مي گيرد.كارشناسان معتقدند پيش آزمون هايك راه كاراساسي  و بنيادي براي محك زدن سطح پتانسيل علمي متعلم است . در واقع با اين گونه  ارزشيابي ها ، مي توان  قدرت علمي وسطح دانش نظري دانش آموزان راسنجيدومطالب بعدي رامنطبق برهمين معيارهاوبادرنظرداشتن توانايي علمي اوو البته به فراخور داشته-  هاي قبلي دانش آموز به او ارائه نمود .
       بر اساس  روش  سنتي  كافي  است  كتاب هاي  درسي  دوره هاي  قبل را مورد بررسي قرار دهيم و ادعا كنيم كه دانش آموزان اطلاعات و زمينه ي كافي براي درس جديد را قبلاً كسب كرده اند . ولي آيا مي توان به چنين  قضاوتي اطمينان و اكتفا كرد؟ يعني مي توان گفت كه همه ي دانش آموزان  معلومات و توانايي لازم براي درك مفاهيم جديد را دارند  و هيچ كدام نيازي به جبران وتكميل معلومات ورودي خود ندارند ؟ اندكي تأمل و احتياط در باره ي چنين  قضاوتي ايجاب مي- كندكه معلم خود شخصاً جواب سؤال راپيد كند . براي  اين كارمعلم بايدپيش ازشروع درس جديد پيش آزموني انجام دهد يعني معلومات ورودي  دانش آموزان را  بسنجد تا  بتواند پيش نيازهاي آنان را مشخص كند بنا بر اين يكي از نتايج  انجام دادن پيش آزمون تشخيص و اطلاع  از ميزان  رفتار  ورودي دانش آموزان است كه بر اين اساس معلم مي تواند : 
الف – كمبودها ونارسايي هاي آموزشي رااز طريق آموزش هاي تكميلي (ترميمي ) و رهنمودهاي لازم جبران كند .
ب – هدف هاو فعاليت هاي جديدآموزشي رامتناسب باميزان توانايي هاي دانش آموزان اصلاح وتنظيم كند .
ج – نقطه ي درس جديد را طوري انتخاب كند كه همه ي دانش آموزان از آن بهره مند شوند .
نكته ي بسيار مهم و  قابل توجه در انجام  دادن پيش آزمون  اين است كه  دانش آموزان  همواره مقصود  از پيش آزمون را بفهمد تا با رغبت وعلاقه در آن شركت كنند زيراچنانچه  دانش آموزان از هدف واقعي پيش آزمون ها آگاه نباشند احتمال مي رود اين عمل جنبه ي امتحان به  خود  بگيرد  و سبب نگراني و خستگي روحي آنان شود . 
فايده ي ديگر پيش آزمون اين است كه معلم مي تواندبرمبناي كمبودها ي آموزشي دانش آموزان  نوع و درجه ي فعاليت گروه دانش آموزان  و يا  فرد فرد آنان  را  مشخص كند .
پيش آزمون  به مديران و معلمان اين امكان را مي دهد تاپس ازگذشت  زماني  از سال  تحصيلي و با انجام  ارزشيابي هاي مستمر،درعملكرد خود بنگرندوبدانندكه آيا شيوه ي تدريس وآموزش آنان مفيدبوده ياخير؟با اعمال اين روش همان طور كه اشاره شد معلمان قبل از تدريس، ازميزان معلومات ونقاط قوت وضعف دانش آموزان خودآگاهي يافته ، الگوي تدريس خود را  بر اساس همان  اطلاعات  مدون مي سازند . البته اين عمل زماني قابل اعتنا مي باشد كه متوليان امتحانات به طور دقيق ،برشيوه ي اجراي  سازمان يافته و سلامتي كامل آن ، نظارت دقيق و اطمينان صددرصد  داشته باشند تابه هر ترتيب ، بتوان در تجزيه و تحليل آماري ، نتايج استخراج شده را معتبر دانست و مورد استناد قرار داد . ازسوي ديگر، ازآنجا كه در مباحث اصول ، روش ها  و فنون تدريس وشيوه هاي  نوين  ارزشيابي بر اين نوع  آزمون ها  تأكيد  فراوان  شده است و اين مهم مبين آن است كه  اين   ارزشيابي ، به طورقطع  و  البته در دراز مدت در ارتقاي كيفيت آموزشي تأثير مطلوبي خواهد نهاد  و به ويژه درشرايط فعلي كه دستگاه آموزش و  پرورش با  موج  فزاينده ي  افت تحصيلي روبروست  اهميت  اين گونه آزمون ها  صد چندان مي شود واميد به بهبود كيفي تحصيلات آينده ، ما را ترغيب مي سازدتا به مهم ترين بخش درفرآيند  يادگيري  يعني ارزشيابي و تجزيه وتحليل اهتمام ورزيم .
نتيجه اين كه اگرپيش آزمون هابه شكل اصولي وسازنده ومنطبق بامعيارهاي رايج درعرصه ي تعليم وتربيت برگزار شوددر  دراز مدت نتايجي بس مفيدخواهد داشت كه چشم پوشي از اين عواقب خوب وثمربخش ، به هيچ روي قابل اغماض نيست .   
تدریس یک موضوع چندوجهی است . ازیک طرف بانحوه ی تفکرونیازهاوعلایق دانش آموزان مرتبط استوازطرف دیگربایدبه گونه ای باشدکه زمینه های رشدجنبه های مختلف هوش رافراهم آورد. ازطرف دیگر، بایدبایافته های روانشاختی تدریس- تفاوت های فردی نحوه ی تعامل وارتباط بادانش آموزان و... – هماهنگ باشد. هم چنین بایدبانظریات یاددهی- یادگیری ارتباط داشته باشد. به عبارت دیگر، درفرایند تدریس بایدجلوه هایی ازنظریات یادگیری نوین(فراشناخت وساختارگرایی) حضورداشته باشد . همه ی این موارد جزء ابعادتدریس است اماتمام واقعیت نیست .
واقعیت این است که تدریس یک مقوله فرهنگی است وباجلوه های مختلف فرهنگ – باورها، ارزش ها، اعتقادات، آداب ورسوم
هنجارهاواحساسات ، هیجانات، علایق، نگرش و .... – درارتباط است.
فرهنگ معلم ، دانش آموز، خانواده هاوجامعه دراین فرایندنقش دارند . به عبارت دیگر،باورهاوانگیزه های معلم ودانش آموزکه حاصل جهان بینی وایدئولوژی مکتبی وارزش های ملی وفرهنگی خانواده هاوجامعه است، تأثیرشگرفی برفعالیت های تدریس می گذارد. نتایج پژوهش های انجام شده درتحلیل علل ضعف دانش آموزان درطرح  تیمز نیز حاکی ازاین واقعیت است که آموزش وتدریس اساساً یک مقوله ی فرهنگی است (آرانی ومقدم 1384،2)
درسال های اخیر، برنامه ریزان درسی سعی کرده اندباعنایت به یافته های پژوهشی، فرایندبرنامه ی درسی راازرویکردانتقالی ونتیجه محوربه رویکردحل مسأله اکتشافی وفرایندمحورتغییردهند.امادرعمل ، چندان اثربخش نبوده است .
علت چیست ؟
    رویکردانتقالی ونتیجه محوردرنگرش معلمان وخانواده های ایرانی به صورت فرهنگ درآمده است .بابخشنامه وتشکیل چند دوره ی آموزشی وتغییرمحتوای کتاب های درسی و ... حاصل نشده است .بنابراین می توان اذعان داشت که تغییررویکرد انتقالی ونتیجه محوربه رویکرداکتشافی وفرایندمحور، نیازمندتغییرفرهنگ آموزش درایران است واین مطلب نیازمندفرهنگ سازی ازسوی همه ی رسانه ها ونهادهای ذیربط است . زیراعوامل فرهنگی بسیارپایدارندوبه آسانی تغییرنمی یابند . 
مقایسه ی تدریس درکشورهای آلمان، ژاپن ، آمریکا وایران
  براساس آنچه بیان شد، می توان اظهارداشت که فرایندتدریس تابع فرهنگ تدریس است . ازاین رو، توالی تدریس درکشورهای مختلف فرق می کند . پس ازانتشارنتایج سومین مطالعه ی بین المللی علوم وریاضیات(Timss) ، پژوهشی درنحوه ی تدریس معلمان سه کشورآمریکا، آلمان وژاپن صورت گرفت ونشان دادکه تدریس یک مقوله فرهنگی است وتفاوت های آشکاری ازنظرفرایندتدریس درمیان معلمان این کشورهاوجوددارد .
تدریس درآلمان 
1.مرورمطالب قبلی وتکالیف بایادآوری مطالبی که دانش آموزان قبلاً یادگرفته اند .
2.بیان موضوع درس توسط معلم
3.تبیین روش های حل مسأله؛ توضیحات لازم درباره ی مسأله ، استفاده ازتخته سیاه ، نظارت معلم و... ازفعالیت هایی است 
که دراین مرحله انجام می شود .
4.تمرین ؛ این کارازطریق ارائه تمرین های کلاسی صورت می گیرد. اگرحل این تمرین هاوفعالیت های کلاسی درکلاس بع اتمام نرسد ، آنهارابه صورت تکلیف درمنزل ارائه می دهند .

 اگر چه تعداد معلمانی که برای آموزش از کامپیوتر استفاده می کنند از سال 1985 دو برابر شده است، تفاوت های اساسی میان معلمان ابتدایی و دبیرستان در استفاده از کامپیوتر وجود دارد. معلمان ابتدایی بیشتر از معلمان دبیرستان اعلام کرده اند که در آموزش خود به طور منظم از کامپیوتر استفاده می کنند.

بیکنر (1991) گزارش داده است که بیشتر وقت دانش آموزان مدارس ابتدایی هنگام استفاده از کامپیوتر، صرف موضوعاتی در زمینه های درسی به ویژه ریاضیات، فعالیت خواندن و زبان می شود. ولی هنوز بر مشق و تمرین مهارت های محاسبه در ریاضیات و مکانیک زبان تأکید می شود. در دبیرستان، دانش آموزان فقط 25 درصد وقتشان را در موقع کار با کامپیوتر صرف موضوعات تحصیلی می کنند. در عوض نصف وقتشان در زمان کار کردن با کامپیوتر برای یادگیری مهارت های ویژۀ کامپیوتری صرف می شود.

امروزه یکی از دلایل گسترش وسیع استفاده از کامپیوتر این است که هزینه های استفاده از آن برخلاف دیگر هزینه های تعلیم و تربیت، عملاً به مقدار قابل ملاحظه ای کاهش یافته است. نسبت به دو دهۀ قبل، بیشتر معلمان یا مربیان روی میز خودشان (یا در کیف خود) میکرو کامپیوتر یا واژه پردازهایی دارند که ظرفیت حافظه و پردازش بالایی دارند.

آمارهای موجود در مورد افزایش دسترسی به کامپیوتر و تأکیدات آشکار جامعه بر آن ها ما را وادار می کند بپرسیم، چرا اغلب معلمان از کامپیوتر کلاسشان استفاده نمی کنند. دلایلی در این زمینه وجود دارد که به تعدادی می توان اشاره کرد (1993، Ely به نقل از بیکنر)؛
1. نرم افزارهای ضعیف و عدم دقت کافی معلمان
2. عدم باور به مفید بودن کامپیوتر
3. فقدان برنامه ریزی بلند مدت؛ بعضی از معلمان اعلام می کنند که در مدارس آن ها اغلب روندی برای برنامه ریزی بلند مدت در رابطه با تکنولوژی وجود ندارد. بنابراین آن ها مطمئن نیستند کدام نوع از تکنولوژی برایشان قابل دسترسی خواهد بود.
4. کامپیوتر به عنوان یک جانشین؛ کامپیوتر ممکن است به عنوان یک جانشین بر توجه دانش آموزان از معلم به سوی کامپیوتر مطرح شود. نرم افزارهای کامپیوتری وقتی خوب طراحی شوند می توانند به صورت آموزش فردی به کار رفته و سودمند، برانگیزنده و جالب باشند.
5. فقدان حمایت مدیریتی؛ افزایش تکنولوژی هوشمند به دانش آموزان و معلمان اجازه می دهد تا با استفاده از شبکه های کامپیوتری با یکدیگر در مدارس خود یا ناحیه یا در سراسر کشور و جهان با یکدیگر رابطه داشته باشند. از طریق شبکه های اینترنت، دانش آموزان می توانند در نظرات همدیگر شریک شوند، در یک دامنۀ وسیعی از موضوعات یا پروژۀ تحصیلی تشریک مساعی نمایند. همچنان که متخصصان سطح بالا چنین کاری می کنند (بیکنر، 1993)

یادگیری مبتنی بر کامپیوتر از هر نوع و شکل، اساساً یادگیری از طریق انجام دادن است. اساس تمام منابع آموزشی مبتنی بر کامپیوتر، فراهم آوردن فرصت های تصمیم گیری و انتخاب برای یادگیرندگان و ارائۀ اطلاعات و داده های لازم به منظور تعبیر و تفسیر این اطلاعات است. به علاوه اکثر منابع یادگیری مبتنی بر کامپیوتر، در آرامش شخصی نسبی مورد استفاده قرار می گیرند و بازخورد لازم را به دانش آموز می دهند.

به کار گیری قابلیت های چند رسانه ای (Multi Media) از طریق کامپیوتر امکان پذیر است و می تواند در تولید و استفاده از برنامه های تعاملی آموزشی، بدون هیچ گونه دانش و برنامه نویسی کامپیوتری کمک نماید. بدین وسیله یادگیری از راه دور، بین معلم و دانش آموز برقرار می گردد و واکنش متقابل نیز ایجاد می شود.
در کل در مورد کامپیوترها باید گفت که این وسایل قادرند بسیاری امور را در حداقل زمان و با دقت کافی و بدون اینکه احساس خستگی نمایند و یا هزینه های زیادی را در بر داشته باشند، انجام دهند. یکی از کاربردهای کامپیوتر در آموزش افراد، نقش آموزش دهندگی آن است. کامپیوتر به عنوان یک استادی که بدون اغماض، خستگی، فراموش کاری و سایر عللی که باعث ایجاد ضعف در آموزش می گردد، با دقت بسیاری که دارد، نقش بسیار مهمی را ایفا می کند. جدیدترین یافته های بشر در هر کجا که باشند بدون محدودیت جغرافیایی و بدون بعد مسافت در اختیار شماست، به شرطی که به شبکه های اطلاع رسانی متصل باشید.

برگرفته از سایت :http://www.gfairan.com/etechdetail.asp?ID=-349722466

 5 نكته درباره تكنولوژي

چكيده:
تحولات فني و تكنولوژيك با سرعت فزاينده‌اي در حال شكل‌گيري است، اما وقوع اين تحولات در عرصه فناوري، هرگز به معني تأمين آرامش و آسايش بشر نبوده و نه تنها در بسياري از موارد، معضلات اجتماعي را حل نكرده بلكه آنها را تشديد نموده است. متن زير، ترجمه سخنراني نيل پستمن در كنفرانسي به نام «فناوري جديد و وجود انسان» است كه طي آن به بررسي پنج ويژگي تحولات تكنولوژيك مي‌پردازد.

موضوع اين كنفرانس، «فناوري جديد و وجود انسان: اعتقادات و باورها در هزاره‌ي جديد»، بالطبع نمايانگر نگراني شما از آينده باورها و اعتقادات خود در هزاره‌ي جديد است و بايد هم چنين باشد. واضح است كه همگان از اين امر در هراسند. در كنار حكما و دين‌مداران، تجار و سياستمدارني نيز در نگراني به سر مي‌برند. با وجود خطراتي كه خبر از آمدن دشمني مي‌دهد كه در لباس دوست ظاهر شده، آيا باز هم مي‌توان از آرامش و آسودگي خاطر دم زد؟
موضوع بحث بنده، 5 نكته در خصوص تحولات فناوري است كه دانستن آنها ضروري است. اساس اين نظريات، مطالعات و تحقيقات  است كه در زمينه‌ي تاريخ تحولات تكنولوژيك داشته‌ام و به نظر مي‌رسد نظراتي آكادميك و يا مسائلي مبهم و پيچيده نباشند، بلكه چيزهايي است كه هر كس اندكي با مباحث توازن فرهنگي سروكار داشته باشد، بايد با آنها آشنا شود و بنده به اميد اين كه اين مطالب، در زمينه‌ي بررسي تأثيرات تكنولوژيكي بر اعتقادات و باورها سودمند باشد، آنها را تقديم مي‌كنم.

نكته اول
اولين نكته اين است كه در تمام تحولات فني، نوعي تعامل و بده و بستان مطرح است. من مايلم از آن به عنوان معامله ارزش‌هاي معنوي در قبال كسب دنيا نام ببرم.
تكنولوژي مي‌دهد و مي‌ستاند. اين بدين معناست كه همواره فناوري جديد به ازاي هر فايده و مزيتي كه عرضه مي‌دارد، ضرر و زياني نيز به دنبال خواهد داشت. ضرر و زيان يك پديده ممكن است بيشتر از سود و فايده آن باشد، يا شايد هم مزيت‌هايش چشمگير و قابل سرمايه‌گذاري باشد. شايد اين مسأله تا حدودي پيش پا افتاده به نظر برسد، ولي بسيار متعجب خواهيد شد اگر بدانيد افراد زيادي هستند كه تحولات موجود در عرصه فناوري را هديه و موهبتي صرف مي‌شمرند.
كافي است تعصب بعضي افراد را در مورد كامپيوتر تصور كنيد و از كسي كه تا حدودي با كامپيوتر آشناست بخواهيد كه در مورد اين وسيله نظر دهد؛ خواهيد ديد كه چگونه كوركورانه و متعصبانه در مورد شگفتي‌هاي كامپيوتر اغراق مي‌كند. همچنين در بسياري از موارد، افراد از شمارش عيوب كامپيوتر كاملاً چشم‌پوشي مي‌كنند. اين عدم توازن، خطري جدي است، زيرا هر قدر جنبه‌هاي شگفتي‌انگيز تكنولوژي بيشتر باشد، دستاوردها و نتايح منفي آن نيز بيشتر خواهد بود.
اتومبيل را تصور كنيد، در كنار تمام مزايا و فوايد آن، هواي ما را سمي نموده، شهرها را خفه كرده و زيبايي چشم‌اندازهاي طبيعي را از بين برده است. يا در تكنولوژي پزشكي، با يك پارادوكس مواجه هستيم، در عين حال كه مداواهاي حيرت‌انگيز و در خور ستايشي مي‌بينيم، امراض و از كارافتادگي‌هايي وجود دارد كه به وضوح قابل اثبات است كه علل آنها همين فناوري‌هاي پزشكي بوده‌اند كه نقش بسيار مهمي نيز در كاهش مهارت‌هاي تشخيص پزشكان ايفا كرده‌اند.

بد نيست يادآوري كنيم، در كنار دستاوردهاي فكري و اجتماعي كه به دنبال ظهور ماشين چاپ حاصل شد، به همان ميزان، ارزش‌هاي ديگر به سطور تاريخ سپرده شد. ماشين چاپ، نثرنويسي را به غرب آورد، ولي شعر و شاعري را به سوي ارتباطي نخبه‌گرا و مهجور سوق داد. اين صنعت، استقراء را به ما داد ولي حساسيت‌هاي مذهبي را تبديل به موهومات و خرافات كرد.
شايد بهترين شيوه‌ي طرح اين پديده، پرداختن به اين موضوع باشد كه اهميت و ارزش سوالي كه مي‌گويد: «تكنولوژي جديد چه مي‌تواند كند؟» كمتر از سوال ديگري است كه «تكنولوژي جديد چه نمي‌تواند بكند؟» و قطعاً سوال آخر مهم‌تر است، چرا كه كمتر طرح شده است. ممكن است كسي بگويد ترديد و شك نسبت به تحولات تكنولوژيك، از سوي كساني مطرح مي‌شود كه اعتقادي به تاريخ و يا برخي توازن‌ها در حوزه‌هاي فرهنگي ندارند! اگر من مسووليتي در اين امور داشتم، مانع ديگران از بحث فناوري اطلاعات جديد مي‌شدم، مگر اين كه شخص نشان مي‌داد، مختصري در مورد تأثيرات اجتماعي و رواني ساعت مكانيكي، صنعت چاپ، تلگراف و مطبوعات مي‌داند و به عبارت ديگر، نسبت به پي‌آمدهاي فناوري‌هاي بزرگ و مهم بي‌اطلاع نيست. پس در مجموع، نكته‌ي اول اين شد كه هميشه فرهنگ براي تكنولوژي هزينه مي‌پردازد.

نكته‌ي دوم
سهم افراد بشر از منافع و مضار فناوري‌هاي مدرن، يكسان نيست. بدين معني كه هر پديده‌ي مدرن، به گروهي سود و به گروهي ديگر ضرر و زيان مي‌رساند. مجدداً به مثال ماشين چاپ در قرن شانزدهم برمي‌گرديم كه مارتين لوتر از آن چنين ياد مي‌كند: «بيشترين و بالاترين درجه رحمت خداوند بود كه به وسيله آن، انجيل رونق گرفت».
انبوه كتب چاپ شده، نفوذ و اعتبار روحانيون مسيحي را از بين برده و تجزيه‌ي حوزه‌ي اسقف مقدس رم را سرعت بخشيد. پروتستان‌هاي آن زمان، از اين اتفاقات رو به رشد، اظهار شادماني مي‌كردند، اما در مقابل، كاتوليك‌ها بسيار خشمگين و عصباني مي‌شدند.
كسي كه نسبت به تحولات فناوري مدرن آگاهي داشته باشد، اين سوالات به ذهنش متبادر مي‌شود كه: چه كسي يا كساني، به طور مشخص از توسعه و رشد تكنولوژي جديد بهره‌مند مي‌شوند؟ كدام گروه، دسته يا شخص؟ و در اين بين، كدام صنعت مقدم است؟ و ديگر اينكه، كدام گروه از مردم به واسطه‌ي آن، متحمل ضرر و زيان مي‌شوند؟
بي‌شك رايانه در سرويس‌دهي به سازمان‌هاي بي‌شماري چون ارتش، خطوط هواپيمايي، بانك‌ها يا سازمان‌هاي متصدي امور مالياتي، خدمات زيادي ارائه داده و خواهد داد و به همان ميزان، پرواضح است كه كاربرد رايانه‌اي براي محققان برجسته و حرفه‌اي در زمينه فيزيك و ساير علوم طبيعي بسيار ضروري است. ولي در باب فناوري رايانه‌اي، اين سوال مطرح است كه رايانه تا كجا قادر است به اين سيل متراكم جمعيت خدمات ارائه دهد؟ به كارگران صنايع استيل، متصديان فروشگاه‌هاي ميوه و تره‌بار، مكانيك‌هاي اتومبيل، موسيقي‌دانان، نانواها، خشت‌مال‌ها، دندان‌پزشكان و حتي حكما و بسياري ديگر كه كامپيوتر اين روزها سر زده و بدون اجازه وارد زندگي آنها مي‌شود؟ اين افراد، مسائل شخصي و خصوصي خود را به راحتي در دسترس مؤسسات قدرتمند و ذي‌نفوذ قرار داده‌اند. اينان به راحتي مورد كنترل و پي‌گيري، قرار گرفته و موضوع آزمايش‌هاي زيادي قرار مي‌گيرند و تصميمات ناخواسته و ندانسته‌اي كه براي آنها گرفته مي‌شود، آنها را حيران و سرگردان مي‌كند. اين قبيل افراد، بيش از هميشه به اعداد و ارقام تبديل مي‌شوند، پست‌هاي الكترونيكي (E – mail) مزخرف و بيهوده آنها را ميرانده و دفنشان مي‌كند و در نهايت تبديل به اهداف سهل‌الوصولي براي مؤسسات تبليغاتي و سياسي مي‌شوند.
در يك كلام، اين افراد بازندگان انقلاب عظيم رايانه‌ هستند. برندگان اين عرصه كه شركت‌هاي رايانه‌اي، بنگاه‌هاي چندمليتي و يا دولت مي‌باشند، بازندگان را نسبت به فناوري رايانه‌اي تشويق و ترغيب مي‌كنند.
شيوه‌ي آنها بدين ترتيب است كه ابتدا به بازندگان چنين القا مي‌كنند كه يك فرد ميانسال با داشتن يك كامپيوتر شخصي قادر خواهد بود، حساب و كتاب چك‌هاي صادره‌اش را تنظيم كرده، دستورالعمل طبخ غذاها را مرتباً پيگري نمايد و ليست خريد بهتر و حساب‌ شده‌تري تهيه كند. بعدها مي‌گويند كه كامپيوتر اين امكان را براي آنها فراهم كرده است كه از داخل منزل خود در رأي‌گيري شركت كنند، در خانه باشد و اقدام به خريد كنند و از هر گونه سرگرمي كه دوست دارند، بهره ببرند.
مجموع اينها زندگي اجتماعي را غيرضروري ترسيم مي‌نمايد. امروزه اصحاب عصر فناوري اطلاعات، مدعي هستند كه هر چه اطلاعات شما در زمينه رايانه بيشتر باشد، قادر خواهيد بود مشكلات و موانع بيشتري را حل كنيد، نه تنها موانع شخصي، كه مي‌توانيد بسياري از معضلات اجتماعي را نيز مرتفع سازيد، اما چگونه مي‌توان باور كرد كه اين ادعاها واقعيت دارد؟ اگر امروزه در جهان، كودكاني باشند كه از گرسنگي جان مي‌سپارند، كه قطعاً وجود دارند، به دليل كمبود اطلاعات نيست.
سال‌هاست كه ما به اين دانش رسيده‌ايم كه چگونه غذاي مناسب و كافي براي كودكان كره‌ي زمين تهيه كنيم؛ پس چگونه اجازه مي‌دهيم آنها از گرسنگي تلف شوند؟ اگر زنان مورد تجاوز قرار مي‌گيرند، اگر طلاق، ترويج سكس و بيماري‌هاي رواني روبه افزايش است، هيچ كدام ارتباطي به كمبود اطلاعات ندارد. من به جرأت مي‌گويم، اينها به خاطر فراموشي چيزهاي ديگري است و فكر هم نمي‌كنم كه من موظف به بيان و تشريح آنها براي حضار باشم. اگر تكنولوژي مدرن چنان ما را كور كرده باشد كه مشكلات و گرفتاري‌ها را نبينيم، اين عصر اطلاعات، مايه‌ي نكبت و نابودي ما خواهد شد.
اينجاست كه ما بايد مدام از شيفتگان فناوري رايانه‌اي سوال كنيم كه چرا چنين عمل مي‌كنيد؟ شما كدام جذابيت‌هاي را برمي‌شمريد؟ به دنبال تعويض قدرت با چه كسي هستيد؟ مركز كنترل اين قدرت كجاست؟
غرض اين نيست كه درصدد تقبيح اين مسائل باشم، چه رسد به اين كه بخواهم انگيزه‌هاي شيطاني و ناصواب را به كسي نسبت دهم. سخن اينجاست كه در كنار منافعي كه به يك گروه و ضررهايي كه به گروهي ديگر مي‌رسد، اين سوالات اساسي مطرح است. بنابراين، نكته‌ي دوم چنين شد كه همواره در تحولات تكنولوژيك، يك طرف ذي‌نفع و طرف ديگر بازنده است.

نكته‌ي سوم
در هر تكنولوژي، به طور ثابت يك ايده‌ي مؤثر و محوري موجود است؛ بعضي اوقات نيز دو يا سه ايده‌ي منتفذ و مؤثر وجود دارد. اين ايده‌ها اغلب به دليل خاصيت ذهني‌شان از معرض ديد ما به دور مي‌مانند، ولي اين بدان معنا نيست كه اثرات علمي بر جاي نگذارند. شايد اين سخن قديمي‌ترها را شنيده باشيد كه «آدمي كه چكش در دست دارد، همه چيز را ميخ مي‌بيند» اين بيان قابل تعميم است: آدمي كه مداد به دست است، همه چيز برايش مجله به نظر مي‌رسد. كسي كه دوربين تلويزيوني به دست گرفته است، همه چيز براي او يك صحنه و سوژه‌ي تصويري است. آدمي كه كامپيوتر در اختيار دارد، همه چيز را داده‌هاي اطلاعات فرض مي‌كند. معناي ظاهري اين عبارات، مورد نظر نيست؛ آن چه در وراي اين كلمات قصار نهفته و توجه ما را جلب مي‌كند، اين است كه هر تكنولوژي به همراه خود اقتضائات و ضرر و زيان‌هايي دارد.
در فرهنگ غيرمكتوب (گفتاري)، حافظه‌ي بشر مهم‌ترين نقش را دارد، هم چنان كه ضرب‌المثل‌ها، حكمت‌ها، اشعار و تصانيف، اهميت به سزايي داشته و در درون آنها مجموعه دانش شفاهي انباشته‌اي است كه طي اعصار و قرون گذشته شكل گرفته است. به همين خاطر است كه سليمان (ع) حكيم‌ترين و با سوادترين مردان عصر خود بود. آن گونه كه نقل مي‌كنند، در ميان پادشاهان آن دوران، او 3000 ضرب‌المثل حفظ بوده است، اما در فرهنگ مكتوب، چنين شاهكارهاي ذهني، بيهوده و وقت‌گير تلقي مي‌شوند و ضرب‌المثل‌ها فقط خيالات و تصوراتي بي‌ربط هستند. كسي كه با نوشتار سروكار دارد، علاقه وافري به سازمان منظم و تحليل سيستماتيك دارد، كسي كه با تلويزيون حشر و نشر دارد، ارزش لحظه‌ها را بيشتر از تاريخ مي‌داند. در مورد اصحاب رايانه چه بايد بگوييم؟ كساني كه از كاربران پرطرفدار كامپيوتر به شمار مي‌روند، براي اطلاعات، بيشتر از علم و به طور مشخص حكمت و دانايي ارزش قائلند. يقيناً در عصر رايانه، مفهوم حكمت و دانايي به طور كامل از بين مي‌رود.
پس خلاصه‌ي نكته‌ي سوم چنين مي‌شود كه هر تكنولوژي فلسفه‌اي دارد كه در وادار كردن مردم به نوعي خاص از تفكر، نحوه‌ي استفاده از اعضا و جوارح، نحوه‌ي قانومند كردن جهان، تقويت بعضي از حس‌هاي ما و فروكش كردن برخي از تمايلات فكري و اجتماعي، تأثير داشته و به نوعي پشتوانه آن محسوب مي‌شود. اين ايده، خلاصه‌ي بيان مشهور مارشال مك لوهان، كاتوليك معروف است كه مي‌گويد: «رسانه، پيام است».

نكته‌ي چهارم:
نكته‌ي چهارم به اين شرح است: تغييرات تكنولوژيكي، خاصيت تقويت‌كنندگي ندارند، بلكه توازن اكولوژيكي را بر هم مي‌زنند. با يك مقايسه بهتر مي‌توان اين مطلب را تشريح نمود. اگر يك قطره رنگ قرمز، داخل پياله‌اي پر از آب تمييز بريزيم، چه اتفاقي رخ مي‌دهد؟ آيا آب تمييز به همراه يك قطره رنگ خواهيم داشت؟ مسلماً خير. ما مولكول‌هاي آب را از نو رنگ‌آميزي كرده‌ايم. اين همان چيزي است كه من آن را تغييرات اكولوژيكي مي‌نامم. در سال 1500، بعد از اختراع ماشين چاپ، شما ديگر اروپاي قديمي نداشتيد كه به آن ماشين چاپ اضافه شده باشد، بلكه با اروپايي متفاوت روبه‌رو بوديد. بعد از [اختراع] تلويزيون، آمريكا ديگر آن آمريكايي نبود كه فقط تلويزيون به آن افزوده شده باشد؛ تلويزيون به رقابت‌هاي سياسي انتخابات، به هر خانه، مدرسه و صنعت و غيره، رنگ و لعاب جديدي بخشيده بود.
به همين خاطر است كه بايد در قبال ابداعات فني، محتاطانه پيش برويم. نتايج و آثار اين تحولات، همواره گسترده و اغلب غيرقابل پيش‌گويي و تغيير ناپذيرند. به همين علت است كه بايد نسبت به سرمايه‌سالاران (كاپيتاليست‌ها) خيلي هم خوش‌بين نباشيم. سرمايه‌سالاران در يك جمله، بيش از اين كه بخواهند شخصاً خود را به خطر بيندازند، جهت خطر را متوجه فرهنگ مي‌كنند. خلاق‌ترين و شجاع‌ترين آنها، به فكر بهره‌برداي هر چه بيشتر از تكنولوژي است، بدون توجه به اين كه چه سنت‌هايي در اين مسير به فراموشي سپرده مي‌شوند و يا اين كه اصلاً فرهنگ منهاي سنت‌هاي ديرين، بقايي خواهد داشت يا خير؟ بهتر است بگوييم، آنها در يك واژه خلاصه مي‌شوند: «راديكال‌ها». در آمريكا، مشهورترين عناصر افراطي، هميشه سرمايه‌سالاران بوده‌اند؛ مرداني چون بل. اديسون، فورد، كارنگي، سارنوف، گلدوين. اين بزرگان، قرن 19 را محو كرده و قرن بيستم را رقم زدند و هنوز براي من روشن نشده است كه چرا اين سرمايه‌سالاران را محافظه‌كار تلقي مي‌كنند؟ شايد به اين دليل باشد كه تمايل به پوشيدن كت و شلور تيره به همراه كراوات خاكستري داشتند!
در هر صورت بايد نسبت به كاپيتاليست‌ها، وسواس و دقت بيشتري به خرج دهيم. شاهد مثال اين كه، آنها از خانواده، ازدواج، پرهيزكاري و عزت نفس دم مي‌زنند، اما اگر برايشان فرصتي پيش آيد كه از ظرفيت‌هاي اقتصادي فناوري مدرن بهره جويند، آن ارزش‌ها و فضيلت‌ها را به فراموشي مي‌سپارند.
به جاست كه در اين رابطه به دو مثال اشاره كنم كه امروزه آمريكا با آن دست به گريبان است؛ اولين مورد در ارتباط با مسأله آموزش است. در قرن حاضر چه كسي بيشترين تأثير را بر فرآيند آموزش گذاشته است؟ اگر بگوييد جان ديوئي يا هر فيلسوف ديگر، مي‌گويم اشتباه مي‌كنيد. تأثيرگذارترين آنها، مردان گمناني بودند با كت و شلواهاي خاكستري كه در حومه نيويورك، پرينستون و نيوجرسي اقامت داشتند. آنها در فراگيري و رشد تكنولوژي كه از آنها به عنوان تست‌هاي استاندارد (GRE), (SAT), (IQ) نام مي‌بريم، نقش مهم و به سزايي داشتند. اين تست‌ها، مفهوم يادگيري را مجدداً از نو معنا كرده و موجبات بازنگري برنامه‌هاي آموزشي را فراهم آوردند.
مثال دوم در ارتباط با سياست است. امروزه واضح و آشكار است، آنهايي كه اساسي‌ترين تأثير را بر سياست آمريكا داشته‌اند، ايدئولوگ‌هاي سياسي يا دانشجويان معترض با موهايي بلند، به همراه كپي‌هايي از [آموزه‌هاي] كارل ماركس [و يا ديگر متفكرين اجتماعي و سياسي] در زير بغل‌هايشان نيستند. اصلاح‌طلبان تندرويي كه سياست آمريكا را از اساس تغيير دادند، صاحبان شركت‌هايي بودند با لباس‌هاي تيره و كراوات‌هاي خاكستري كه تلويزيون آمريكا را اداره مي‌كنند. آنها به دنبال ساختن سرگرمي از گفتمان‌هاي سياسي نبودند؛ آنها نمي‌خواستند مانع رسيدن آدم‌هاي بي‌نهايت چاق [و در عين حال بالياقت] به پست‌هاي عالي سياسي شوند. 1 قصدشان محدود كردن رقابت‌هاي سياسي در آگهي تجاري 30 ثانيه‌اي نبود؛ آن چه آنها دنبال مي‌كردند، تبديل تلويزيون به ماشين پول‌سازي بود كه بي‌وقفه كار مي‌كرد. از همين جا بود كه خيلي راحت، طي فرآيندي، گفتمان بنيادين سياسي را ضايع نمودند.

نكته‌ي پنجم
در اينجا مي‌رسيم به پنجمين و آخرين نكته و آن بدين شرح است: تكنولوژي‌هاي نوين به دنبال آن هستند كه «افسانه‌اي» شوند. اين واژه را به مفهومي به كار مي‌برم كه نقاد ادبي فرانسوي، رونالد بارتز، از آن استفاده نمود. منظور وي در آنجا از به كارگيري اين واژه، اشاره به نوعي رويكرد همگاني به اختراعات فني است، با اين تصور كه اين اكتشافات، خدادادي بوده و جزء ذاتي و طبيعت اشياء [و نتيجه سير تكاملي تاريخ] هستند. ماشين، هواپيما، تلويزيون، سينما و روزنامه‌ها و … نه به خاطر جلوه‌هاي تصنعي آنها در برخي زمينه‌هاي خاص سياسي و تاريخي، بلكه به اين دليل كه مواهب طبيعي تلقي مي‌شوند. جايگاه اسطوره‌اي و افسانه‌گونه پيدا كرده‌اند. خطر آن جاست كه يك تكنولوژي، صورت اسطوره‌اي پيدا كند، چرا كه اگر اين گونه شد، ديگر به راحتي مستعد اصلاح يا كنترل نيست. به عنوان مثال، طرحي مبني بر عدم پخش برنامه‌هاي تلويزيوني تا ساعت 5 بعدازظهر و خاتمه برنامه‌ها در ساعت 11 عصر را با مردم آمريكا در ميان بگذاريد، اين ايده‌ها بسيار خنده‌دار و مسخره جلوه مي‌كند. اين طرز تلقي به دليل مخالفت‌ آنها با اين ايده‌ي فرهنگي نيست.
آنها به اين خاطر شما را مسخره مي‌كنند كه پيشنهاد شما را تغيير در يكي از اركان طبيعت تلقي مي‌كنند. چيزي شبيه اين كه پيشنهاد كنيد، خورشيد به جاي طلوع در ساعت 6 صبح، 10 صبح طلوع كند. هر زمان كه به قابليت افسانه‌اي شدن تكنولوژي فكر مي‌كنم، اين سخن پاپ ژان پل دوم در خاطرم جلوه مي‌كند كه مي‌گويد علم قادر است، دين را از خطا و موهـوم‌پرستي پاك كند. دين مي‌تواند علم را از بت‌پرستي و خودكامگي تنزيه نمايد». آن چه من معتقدم، اين است كه اشتياق افراطي ما به تكنولوژي مي‌تواندبه نوعي از بت‌پرستي و اعتقاد ما به خدمت‌رساني آن، مي‌تواند به خودكامگي كاذب بينجامد.
بهترين تلقي از تكنولوژي اين است كه تكنولوژي، مزاحمي عجيب و غريب است و فراموش نكنيم كه محصول گونه‌اي از تدبير الهي نبوده، بلكه ساخت خلاقيت و غرور انسان است و ظرفيت بالقوه خوبي يا بدي آن، كاملاً بستگي به ميزان آگاهي و شناخت انسان‌ از آن چه تكنولوژي با ما و براي ما مي‌كند، دارد.
اينها، مجموع 5 نكته‌اي بود كه در باب تحولات فني به عرض رساندم. اول اينكه، ما هميشه براي دستيابي به تكنولوژي، ملزم به پرداخت هزينه‌ايم و هر چه اين فناوري، عظيم‌تر و پيچيده‌تر باشد، هزينه‌اي كه مي‌پردازيم، بيشتر است. دوم اينكه، در اين بين هميشه گروهي برنده و ديگران بازنده‌اند و برندگان مي‌كوشند تا به مغلوبين القا كنند كه برنده شده‌اند. سوم اينكه، در نهاد هر فناوري مهم، نوعي تبعيض و تعصب معرفت‌شناختي سياسي يا اجتماعي نهفته است. گاهي اين تعصب‌ها نتايج حاصله را تحت‌الشعاع خود قرار مي‌دهد و گاهي هم نه. [اختراع] ماشين چاپ، سنت‌هاي گفتاري ما را به نابودي كشاند. تلگراف، فاصله را بي‌معنا نمود. تلويزيون، واژه را بي‌معنا كرده است و شايد كامپيوتر، در آينده زندگي را بي‌ارزش كند و قس علي هذا. چهارم، فناوري مدرن تقويت‌كننده نيست، بلكه اكـولوژيكي است، بدين معنا كه توازن همه چيز را بر هم مي‌زند.
و در نهايت، پنجمين نكته اين كه، تكنولوژي دوستدار اسطوره‌اي شدن است؛ توضيح اينكه، فناوري امروز مي‌خواهد بخشي از نظم طبيعي جهان شمرده شود و بر همين اساس، زندگي ما را بيش از آنچه براي ما ضرورت دارد، تحت نفوذ و سيطره‌ي خود درآورد. اگر فرصت بيشتري در اختيار داشتم، مسائل قابل توجه ديگري هم در اين باب بود كه به عرض رسانده شود، اما به همين قدر اكتفا مي‌كنم و عرايضم را با ذكر اين مهم به پايان مي‌رسانم: در گذشته، با چشماني بسته با اين گونه تغيير و تحولات در حوزه تكنولوژي برخورد مي‌كرديم؛ شعار ناگفته‌ي ما «به خدمت گرفتن تكنولوژي است» و تا به امروز، بيشتر توان خود را در راه برآورده كردن نيازهاي تكنولوژي به كار بسته‌ايم تا نيازهاي فرهنگ؛ اين كار نوعي حماقت است، به ويژه در عصر تحولات گسترده تكنولوژيك. بايد با چشماني كاملاً باز حركت كنيم تا پيش از آن كه به استخدام تكنولوژي درآييم، آن را به خدمت خود درآوريم

برگرفته از سایت : http://www.gfairan.com/etechdetail.asp?ID=-1471126805

 این اصول عبارت است از:

 عمده ترین تکنیک هایی که در حیطه مهارت های شناختی و رفتاری قرار دارد و بر یاددهی و یادگیری اثر می گذارند عبارتند از :
0رفتار معلم درچگونگی نگاه کردن به دانش آموز
0لحن کلام معلم در برخورد با دانش آموز
0حالات روحی معلم در ایجاد جو مطلوب یادگیری
0مهارت ایجاد انگیزه در یادگیرندگان
0آگاهی از توانایی ها و میزان درک دانش آموز و به عبارت دیگر مخاطب شناسی
0کاهش توقعات نابجا
0انتظارات بی اساس معلم در اجبار دانش آموزان به حفظ مطالب بدون توجه به کار آیی آن ها
0مهارت تقویت خلاقیت در دانش آموزان
0آگاهی از روان شناسی شناختی و فرا شناختی 
دومین شاخه علم تکنولوژی آموزشی بعد ابزاری آن است . در این دیدگاه علم تکنولوژی آموزشی به مجموعه ابزارها و تجهیزاتی می گردد که سبب تسهیل فرآیند یادگیری می شود . برخی از عمده ترین تاثیرات به کارگیر ی مواد و ابزار آموزشی و کمک آموزشی به قرار زیر می باشد :
0کاستن از میزان مصرف انرژی معلم و پیشگیری از خستگی مفرط
0کاستن از سخنرانی و افزودن به تجارب یادگیری دانش آموزان
0خروج کلاس از یکنواختی روش های تدریس سنتی و معلم محوری
0کسب تجربه عینی و واقعیت توسط دانش آموزان و در نتیجه تعمیق یادگیری
0افزایش مهارت های حرکتی و فعالیت های بدنی دانش آموزان و مصرف انرژی روانی آن ها 
0 تقویت یادگیری با دو مغز: زیرا دست انسان مغز دوم آن هاست 
0افزایش بهره وری کلاس در نتیجه استفاده بهینه از زمان کلاسی
0در گیر شدن فراگیران با فرآیند یاددهی
0پیاده کردن روش های مورد علاقه دانش آموزان
0علاقه مندی بیشتر دانش آموزان به کلاس و معلم 
0یادگیری مبانی اولیه رسانه شناسی و نحوه کاربرد آن ها
0درک عمقی پدیده ها و روابطی که به صورت عینی و یا با چشم غیر مسلح قابل دریافت نیستند
0مشاهده بی خطر حوادث و وقایعی که مشاهده واقعی آن ها خطر ناک است 
0ایجاد جذابیت برای نسل جدید که علاقه مندند مطابق پیش رفت های روز به پیش روند 
0ایجاد حس مشارکت در مالکیت بیت المال و احترام به حقوق دیگران در استفاده از رسانه های جمعی و تجهیزات.

تکنولوژی آموزشی اغلب با تکنولوژی ارتباطات اشتباه می شود :

IT زیر مجموعه ای از ET می باشد و بر مفهوم مبتنی است که I زیرگروه e است . فرآیند یکپارچه و پیچیده ای است که به افراد عقاید تدابیر، دستورالعمل ها وسازماندهی برای تحلیل مسائل و ابداع به کارگیری ارزشیابی مدیریت راه حل های آن مسائل می پردازد. البته در موقعیت هایی که در آنها یادگیری یک فرآیند کنترل شده و هدف مند است. در IT راه حل مسائل از شکل عناصر و اجزا سیستم آموزشی اتخاذ میگردد که در طراحی ، انتخاب و کاربرد پیش ساخت شده اند و برای تکمیل سیستم آموزشی تلقیق شده اند. به این عناصر به عنوان پیام ها، افراد، مواد،تدابیر،تکنیکها و زمینه ها شناسایی می شود.
بنابراین کل IT در شاخص های et وجود دارد.در حالیکه کل et در بین شاخص های IT وجود ندارد. اگر IT در کار است پس الزاما et هم هست. ولی عکس این امر صادق نیست. در et توسعه و مدیریت عملکردها حساب شده تر هستند چرا که آنها در منابع یادگیری بیشتر به کار می روند نسبت به وقتیکه فقط عناصر سیستم آموزشی مد نظر هستند. در مورد تکنولوژی آموزشی مد نظر قرار داده است که این مقدمه را چنین تعریف می کند :"به کارگیری دانش علمی ما در مورد یادگیری انسان برای تکالیف علم و فرآیند تدریس و تعلیم."
در سال 1977 انجمن مورد نظر (انجمن تکنولوژی و ارتباطات آموزشی) این تعاریف را برای رشته تکنولوژی آموزشی ارائه نمود : "تکنولوژی آموزشی فرآیندی است پیچیده که به افراد ، خط مشی ها ، آراء تدابیر و سازمان ها برای حل مسائل و ابداع ، به کارگیری ، ارزشیابی و مدیریت راه حل این مسائل د رهمه جنبه های یادگیری انسان می پردازد " .
جدیدترین تعریف این انجمن از تکنولوژی آموزشی در سال 1994 ارائه شده است و بیان می دارد که :"تکنولوژی آموزشی رویکرد طراحی ، تولید ، کاربرد ، مدیریت و ارزشیابی فرآیند ها و منابع یادگیری است ."
(سینروریچی 1994)
در ادامه مطلب نگاهی به تغییرات و یا جنبش های اصلی در رشته تکنولوژی آموزشی ارائه شده است :
قبل از دهه 1920 : ارزیابی و آزمون جنبش
دهه 1920 : نشانه های تکنولوژی در حال پیشرفت . جنبش "آموزش دیداری" .زمانیکه تصاویر و تصاویر متحرک مورد استفاده قرار می گرفت تا واقعیت را به کلاس درس ببرد .
جنبش یادگیری مبتنی بر اهداف و جنبش آموزش انفرادی و ... )
دهه 1930 : جنبش اهداف رفتاری (رالف تایر)
دهه 1950 : آموزش برنامه ای (اسکینر)و تحلیل تلیف (بلوم)
دهه 1960: حرفه ای سازی رشته دیداری و شنیداری(جیمز فین)
دهه 1970: مدل های Maturation ID (رسش) ( اندرووگارسون )
دهه 1980: رشد و توسعه میکرو کامپیوتر ها (آموزش مبتنی بر کامپیوتر و شبکه )
برگرفته از سایت : http://www.gfairan.com/etechdetail.asp?ID=1528476673

 در این مقاله می خوانید:

 كليات روشهاي تدريس 

وقتي رفتار فردي تغيير يافت مي گوييم كه وي چيزي آموخته است اما هيچكس دقيقا ً نمي داند كه انسان ها چگونه مي آموزند ليكن اكثر مردم موافقند كه شرايط معيني به يادگيري كمك مي كند وقتي هر فرد بداند به چه دلايلي بايد بياموزد آسان تر آن رافرا مي گيرد و زماني كه بخواهد چيزي را بداند سريعتر آن را ياد مي گيرد و بالاخره وقتي از ياد گيري هدفي دارد كه برايش مهم است بهتر مي آموزد و نيز موفقيت و يا عدم موفقيت هر فرد آموزنده اي اعم از معلم، دبير مربي و استاد علاوه بر اطلاعات و تخصصي كه بايد در كار خود داشته باشد بستگي به راه و روشي دارد كه دركار خود انتخاب مي كند .

 بطور مثال شخصي كه تمام نكات مربوط به ساخت  و تعمير وسايل برقي را آموخته است اگر در كار آموزش آن به ديگران شيوه منطقي و حساب شده اي بكار نبرد زحماتش يا اصلاً به نيتجه نخواهد  رسيد و يا با مشكلات و موانعي روبرو شده نتايج بسيار  ناچيزي بدست خواهد آورد دو نفر مربي حرفه و فن كه هر دو داراي اطلاعات تخصصي و مهارت كافي فني باشند ممكن است با تفاوتي كه در شيوه آموزش آنان وجود دارد نتايج كاملاً متفاوتي از كار خود بگيرند موفقيت يا شكست بسياري از معلمان، استادان، كار آموزان و مربيان درامور علمي هنري يا حرفه اي فقط از درستي يا نادرستي شيوه و روش در علوم مختلف  خود بصورت علم مستقلي  بنام روش شناسي يا متدولوژيدر آمده است . 
روشهاي تدريس را از نظر ايجاد انگيزه هاي ياد گيري و اثر ناپذيري ياد گيري و تحركي كه در ياد گيرنده ايجاد مي كند به روشهاي غير فعال و روشهاي فعال تقسيم مي كنند .

روشهاي تدريس غير فعال :
--------------- ------
ويژگيهاي روشهاي غير فعال : 
روشهاي غير فعال كه ميتوان آنها را روشهاي تدريس قديمي ياسنتي نيز ناميد داراي چند مشخصه عمده هستند :
الف ) شيوه هاي غير فعال عموماً يادگيري را مبتني بر نيروهاي ذهني انسان ساخته و معتقدند ذهن انسان ميتواند بوسيله نيروي حافظه مطالب را به ذهن بسپارد و در مواقع لازم يادآوري كند . 
ب ) تدريس بطور دسته جمعي و يكسان براي عموم شاگردان انجام ميگيرد و به تفاوتهاي فردي از نظر هوش و استعداد وميزان رشد و قدرت يادگيري آنان توجهي نمي شود . 
ج ) نظم و مقررات كلاس معمولاً بوسيله تهديد، ترساندن و تنبيه و در نتيجه ايجاد روحيه بندگي و اطاعت بر قرار مي گردد . 
د ) دانش آموزان تمايلي به ابتكار و خلاقيت از خود نشان نمي دهند . 
ه ) وسيله تدريس معمولاً منحصر به معلم و كتاب بوده و از وسايل تجربي و سمعي و بصري و عموماً تكنولوژي آموزشي استفاده نمي شود . 
و ) اثرات روشهاي غير فعال پايدار نبوده ؛آموخته هاي شاگردان پس از انجام امتحان غالباً‌بدست فراموشي سپرده ميشود و در زندگي آينده او كاربردي ندارد .

انواع شيوه هاي تدريس غير فعال :
متداولترين شيوه هاي تدريس غير فعال سه نوع مي باشند . 
1 – شيوه مكتبي 
2 – شيوه توضيحي 
3 – شيوه سخنراني 
--------------------------

1 – شيوه مكتبي : 
مكتب ها در قديم اتاق درسي بودند معمولاً با يك اتاق و يك معلم كه تعدادي شاگرد درسنين مختلف و احتمالاً بطور مختلط ( دختر و پسر ) در آن به تحصيل مشغول مي شدند اين شيوه هنوز هم در برخي روستاهاي ما وجود دارد. شاگردان اين مكتب ها معمولاً روي زمين مي نشستند و هر كدام درس جداگانه اي داشتند، از شاگردان مبتدي گرفته تا شاگردي كه چند سال به مكتب آمده بودند همگي در همان اتاق به تحصيل مي پردازد.

 در اين شيوه معلم با هر كدام از شاگردان بطور انفرادي به آموزش مي پرداخت. نظم مكتب و وادار ساختن شاگردان به درس خواندن باايجاد رعب و ترس و استفاده از تنبيهات سخت بدني نظير چوب و فلك برقرار مي شد، شاگردان از نظر مدت تحصيل و اوقاتي از سال كه به تحصيل مي پرداختند ونيز آغاز و پايان تحصيلات كاملاً آزاد بودند در اين شيوه شاگردان مبتدي و كلاسهاي پايين توسط مبصرها كه خليفه ناميده مي شدند و در مكتب كه سابقه بيشتري داشته و درسشان جلوتر بود ، تعليم مي گرفتند و در غياب ملا و مكتب دار ،آنان مكتب را اداره مي كردند. درسهاي مكتب بر اساس مذهب و ادبيات انتخاب مي شد؛ اصلي ترين كتاب درسي قرآن بود كه در جزوه اي بنام عم جزء كه شامل سوره هاي كوچك قرآن است تنظيم و آموخته مي شد. براي ياد گرفتن دروس فارسي و ادبيات و اخلاق از كتابهائي چون گلستان و بوستان سعدي ديوان حافظ، موش و گربه عبيدزاكاني و در مورد دستور زبان عربي و لغات عربي از كتاب نصبات الصبيان و در مراحل بعد متناسب باسليقه و معلومات مكتب از كتابهائي چون معراج السعاده قابوسنامه و غيره استفاده مي شد .

2-شيوه توضيحي : 
--------- ----
اين شيوه را به نامهاي تحرير و تقرير شفاهي معلم مركزي نيز ناميده اند. در اين شيوه معلم مطالب درسي را عنوان كرده بانوشتن عناوين و رئوس مطالب در روي تخته سياه آن را براي شاگردان شرح مي دهد و شاگردان با استفاده از كتاب و بيانات معلم و يادداشت برداري دروس مربوطه رافرا مي گيرند، اين شيوه كه هم اكنون در بيشتر كلاسهاي دبستان ها، دبيرستانها و دانشگاهاي ما رواج دارد، ياد گيري را مبتني بر حافظه شاگرد مي سازد ( جز در مواردي كه معلم بتواند با شيوه هاي شخصي حالت مطبوع تري به درس خود بدهد بزرگترين عيب اين شيوه آن است كه اولاً بيشتر وقت كلاس به سخن گفتن معلم مي گذرد دانش آموزان گوشه گير و بيكار بار مي آيند . ثانياً با توجه به اشتغال مداوم در پاي تخته سياه شاگرادن كه اجبارا محدود وساكت مانده اند شروع به شيطنت مي نمايند و معلم ناگزير است استبداد بيشتري بر قرار نمايد كه نتيجه آن ايجاد حس كينه، توزيع و انتقام و مقابله از سوي شاگردان  و احتمالاً معلم خواهد شد)  براي رفع معايب بالا در چنين شيوه اي بايد سعي شود ساعات تدريس توضحي بيانات معلم زياد طولاني نباشد؛ ثانيا ً شيوه او دل نشين سخن بگويد؛ ثالثاً در ضمن تدريس سعي نمايد باطرح پرسش ها و پاسخ دادن به سوالهاي دانش آموزان آنها را به فكر كردن وادار سازد و بالاخره بهتر است شاگردان را در نوشتن عنوانهاي درس روي تخته سياه  شريك ساخته و تحرك بيشتري در كلاس ايجادنمايد و البته اگر از وسايل سمعي و بصري استفاده بعمل آيد كلاس مطبوع تر و جالب تر خواهد شد .

3-شيوه سخنراني :
-------- ----
اين شيوه معمولاً در كلاسهاي پر جمعيت يا براي طرح يك مسئله عمومي براي تعداد زيادي شنونده و نيز براي استفاده از استادان و سخنرانان برجسته كه فرصت و وقت لازم براي تدريس در كلاسهاي كوچك ندارند بكار ميرود .
دراین روش  سخنراني معلم، استاد و سخنران كم و بيش بدون وقفه صحبت مي كند ،شاگردان به سخنان او گوش مي دهند و يادداشت بر مي دارند سپس در باره سخنان او مي انديشند. ولي معمولاً با او گفتگو نميكنند، بيشتر در جلسات سخنراني استاد يا معلم ترجيح مي دهد سخنانش قطع نشود و تا پايان ادامه يابد اينگونه سخنرانيها را مي توان به مطالب و سخناني كه از طريق راديو تلويزيون بطور يكطرفه ايراد ميشود تشبيه كرد براي استفاده بهتر از روش سخنراني لازم است :
1 ) هدف و موضوع و عنوان سخنراني قبلاً مشخص شده باشد . 
2 ) استاد و سخنران و تا حدي دانشجويان مطالعه كافي در مورد موضوع سخنراني داشته باشند . 
3 ) بهتر است در پايان سخنراني زمان مشخصي براي طرح سوالها از سوي شنونده ها در نظر گرفته شود . 
4 ) سخنران بايستي ميزان اطلاعات، تحصيلات، تجربيات ،سن و ديگر خصوصيات فرهنگي علمي و اجتماعي شنوندگان را در ارائه مطالب ملحوظ دارد . 
5 ) در صورت امكان از وسايل سمعي و بصري نظير فيلم اسلايد پوستر و غيره استفاده شود . 
6 ) سخنران براي جلو گيري از خستگي شنونده ها در صورت امكان از مثالهاي زنده و شوخي مناسب با درس استفاده نمايد . 
7 ) صدا، اشارات و حركات بدن به هنگام سخنراني از عوامل مهم و موثر هستند و در اين ميان نقش صدا از همه مهمتر است. صداي سخنران بايستي واضح و رسا باشد برخي از معلمان بقدري آهسته صحبت مي كنند كه سخنان آنها شنيده نمي شود و همين امر موجب خواب آلودگي و خميازه دانش آموزان ميشود .
برخي ديگر خيلي تند حرف مي زنند بطوريكه شنوندگان نمي توانند گفته هاي آنها را دنبال كنند. عده اي بامكث هاي طولاني سخن مي گويند، پاره اي جويده سخن مي گويند و گفته هايشان مفهوم نيست و يا ممكن است لهجه محلي غليظ داشته باشند . يا از تكيه كلام هاي غير معمول و تكرار كلمات مشخص استفاده كنند . 
از سوي ديگر كساني هم كه همواره با صداي بلند و گوش خراش سخن مي گويند موجبات كسالت و خستگي شنونده ها را فراهم مي آورند زيرا صداي بلند نيز از ميزان دقت شنوندگان مي كاهد . 
8 ) مطالب سخنراني نبايد آن چنان متفرق، وسيع و مفصل باشد كه شنوندگان تمركز فكري خود را از دست بدهند .
9 ) محيط فيزيكي در سخنراني بايستي از نظر سرما و گرما نور محل نشستن و غيره آماده باشد . 
10 ) سخنران نبايد از بي اعتنايي و بي توجهي احتمالي شنونده ها ناراحت و عصباني شود . 
11 ) سخنران بايستي وقت خود را براي قسمتهاي مختلف سخنراني كه شامل ( مقدمه متن اصلي و مياني و بخش پاياني يا جمع بندي و نتيجه گيري و نيز بخش پاسخ دادن  به سوالهاي احتمالي شنونده ها ) به تناسب  تقسيم نمايد .

شيوه ها و روشهاي فعال : 
------------ -------
اين شيوه ها كه ميتوان آنها را شيوه هاي مترقي يا كار آموز مركزي ناميد داراي مشخصات زير هستند . 
1 ) فعال ترين و اصلي ترين عضو موسسه و كلاس كار آموزان است . 
2 ) تمام فعاليتها و عوامل اداري و آموزشي در خدمت شكوفا شدن و فعال تر شدن كار آموز مي باشد . 
3 ) به تفاوتهاي  فردي دانش آموزان و مسائل و مشكلات آموزشي و پرورشي بدني و رواني آنان  توجه شده شناخت هر چه بيشتر آنان مد نظر قرار ميگيرد . 
4 ) معلم و مربي بعنوان فردي متخصص كار آموزده و با تجربه و با اطلاعات كافي از شيوههاي تدريس و وروانشاسي و تعليم و تربيت در كلاس به فعاليت مي پردازند . 
5 ) به رغبت ها و علائق و انگيزه هاي شاگردان توجه شده تدريس هماهن با اين عوامل بكار گرفته مي شود . 
6 ) از تمام امكانات محيطي نظير عوامل اجتماعي جغرافيايي و شخصي موجود براي فهم ودرك هر چه بهتر دروس استفاده ميشود . 
7 ) در روشهاي نوين واحدهاي درسي به يكديگر پيوستگي داشته در ضمن تدريس يك واحد درسي چند هدف آموزشي تربيتي مورد نظر قرار ميگيرد . 
8 ) از مهمترين مشخصات روشهاي فعال استفاده هر چه بيشتر از تكنولوژي آموزشي است . 
9 ) دانش آموزان شوق و علاقه بيشتري نسبت به سازمان كلاس و آموزش نشان مي دهند . 
10 ) دانش آموز و معلم در كلاس احساس خستگي نخواهند داشت . 
11 ) خلاقيت وابتكار خود جوشي و خود كاري بيشتري دردانش آموزان  ديده خواهد شد .

انواع شيوه هاي فعال : 
ا زجمله شيوه هاي فعال مي توانيم از :
1 - شيوه پرسش و پاسخ ( سقراطي ) 
2 - شيوه بحث 
3 - شيوه اكتشافي 
4 - شيوه حل مسائل 
5 - شيوه واحد كار ( طرح و پروژه )

شيوه پرسش و پاسخ(شيوه سقراطي)  : 
--------- ------

اساس اين شيوه بر طرح سوال از سوي معلم و ايراد پاسخ از سوي كار آموزان و طرح سوالهاي ديگري از طرف آنها و دادن پاسخهاي معلم در باره   موضوع معيني استوار است . 
علت معروفيت اين طريقه به شيوه سقراطي آن است كه سقراط فيلسوف معروف يوناني قرن چهارم و پنجم قبل از ميلاد براي راهنمايي و هدايت مردم به ويژه جوانان و آشنا كردن آنان به حقايق از اين شيوه استفاده مي كرد بدين ترتيب كه با طرح سوالهائي با آنان به گفتگو مي نشست وضمن سوال و جواب مطالب مورد نظر را به آنان مي آموخت نكاتي كه بايد در شيوه پرسش و پاسخ رعايت شوند عبارتند از : 
1 ) پرسش بايد  بوسيله 
3 ) پرسش بايد حتي المقدور كوتاه مختصر و مشخص و در عين حال رسا و با مفهوم باشد . 
5 ) پرسشها بايستي با تجربيات اطلاعات تحصيلات سن و سال شاگردان هماهنگي داشته باشد . 
6 ) پرسش ها بايد در ارتباط بامطالب درسي باشد 
7) بيان مربي هنگام پرسش بايستي دوستانه مهربان مودب باشد  وشاگرد احساس نكند مورد سرزنش ياباز جوئي قرار گرفته و مربي  مي خواهد  ناداني يا بيسوادي او را در كلاس به اثبات برساند . 
8 ) مربي مي تواند از پاسخ نادرست دانش آموز در صورت  امكان مطلبي جهت پاسخ درست جستجونمايد و در اين باره بايد توجه شود كه ناداني و غلط شاگرد به رخ او كشيده نشود . 
9 ) معلم بايد از بيراهه رفتن موضوع مورد بحث  جلوگيري نمايد و بكوشد با پرسش هاي مناسب تر از كشانده شدن موضوع به انحراف جلو گيري  كند . 
10 ) اگر مربي احساس نمايد شاگرد موضوع مورد سوال را مي داند ولي نمي تواند پاسخ دهد بايستي بطور مستقيم او را ياري نمايد تا بتواند به اداي پاسخ درست توفيق يابد . 
11 ) پاسخ هايي كه قسمتي از حقيقت را در بردارند نبايد ناديده گرفته شده كلاً رد شوند بلكه بايد قسمت درست پاسخ مورد تاييد قرار گرفته و از شاگرد خواسته شود باز هم در آن باره فكر كند . 
12 ) هر سوال بايد براي تمام كلاس مطرح شود نه براي يك نفر ولي اداي پاسخ را ميتوان بعهده يكي از داوطلبان محول كرد . 
13 ) از شاگرداني كه هيچگاه مايل نيستند در پاسخ دادن داوطلب شوند نبايد غافل بود اينگونه شاگردان بايد مستقيما ً از سوي مربي و معلم مورد سوال قرار گرفته به آ‌نان كمك شود تا خود آنها در آينده داوطلب پاسخگوئي شوند بديهي است در اين مورد بايستي بامطالعه و مشاوره نسبت به روشن شدن علل انزواي كار اموز ورقع آن اقدام شود .
14 ) بعضي از سوالها ممكن است در اثر پديد آمدن موقعيت ياحادثه پيش بيني نشده اي مطرح گردد در اين صورت بايستي در صورت امكان بين اين سوالها و هدفهاي درسي معلم ارتباط مسقتيم و منطقي بوجود آيد . 
15 ) رفتار معلم و مربي بايد بگونه اي باشد كه شاگردان از طرح سوالهائي كه به ذهنشان ميرسد بجا يانابجا  خودداري ننموده يا پشيمان نشوند عكس العمل معلم هنگام طرح سوال از سوي شاگردان نبايد حالتي از خستگي يا نارضايتي وبي حوصلگي او باشد و جز در موقع استثنائي و موجه در بقيه اوقات معلم بايستي در مقابل سوالهاي دانش آموزان با چهره باز و حوصله لازم روبرو شود . 
16 ) در مورد سوالهاي نامربوط و خارج از درس بهتر است معلم باملاميت و خوشرويي عدم ارتباط سوال را با موضوع درسي ياد آوري  نمايد . 
17 ) در مورد سوالهائي كه معلم پاسخ آنها را نمي داند نظرات مختلف ابراز شده بعضي معتقدند معلم بايد به نوعي پاسخ دهد گر چه درست وقانع كننده نيز نباشد برخي معتقدند سوال را بين دانش آموزان ديگر مطرح نمايد و آنها را وادار سازد در آن مورد تحقيق و بررسي نمايند و پاسخ مربوطه را در جلسات بعد عنوان كنند بعضي نيز بنوعي به پاسخ موقت اعتقاد دارند اما آنچه مسلم است اينكه در اينگونه مواقع معلم بايستي از ارائه پاسخ نادرست اكيداً پرهيز نموده در صورت لزوم ضمن اعلام صريح عدم اطلاع خود در اولين فرصت پس از مطالعه لازم در خارج از كلاٍ نسبت به توضيح پاسخ اقدام نمايد . 
18 ) در موقعي كه شاگردي سوال مي كند معلم بايستي توجه ديگر شاگردان را به شنيدن آن معطوف سازد و در صورت ارزشمند بودن سوال دروحله اول از ديگر شاگردان بخواهد تا در باره آن سوال بينديشند و اگر پاسخي دارند اعلام نمايند .

 شيوه بحث 
----------
طرح موضوع جالبي از سوي مربي يا يكي از كار آموزان ميتواند در كلاس مورد بحث قرار گيرد براي مثال موضوعاتي در ارتباط بامسائل و موضوعات درسي مي تواند نقش موثري در فعالتر شدن اذهان در رابطه رسيدن به هدف مربي داشته باشد چرا كه از طريق روش مباحثه   را به چند طريق مي توان اجرا كرد :

الف ) روش بحث كنترل شده توسط معلم .
ب ) روش بحث آزاد 
ج ) روش بحث گروهي

اهداف بحث 
---------- -
الف – مهمترين هدف بحث بكار افتادن فكر و انديشه شاگردان است 
ب – بكار انداختن زبان گفتگو و بيان مطلب و تبادل و توسعه اطلاعات وبر خورد افكار و عقايد وانديشه ها هدف بعدي است كه هنگام بحث تقويت مي شود . 
ج ) هدف ديگر بحث ابراز شخصيت دانش اموز است وقتي لازم  مي آيد دانش آموز در باره موضوعي بطور جدي بحث و گفتگو و استدلال و نتيجه گيري كند درخود احساس شخصيت و غرور نموده بخود اعتماد پيدا مي كند . 
د ) آموزش روابط عمومي و بر قراري ارتباط با ديگران و مورد پذيرش واقعي و اعتماد قرار گرفتن از هدف هاي ديگر بحث است . 
ه ) در بحث شاگردان ياد مي گيرند به ديگران احترام بگذارند و رعايت نوبت ديگران را بكنند . 
و ) شاگردان در بحث مي آموزند ه عقايد مخالف خود را تحمل كنند آزاد فكر آزاد انديش شجاع و انتقاد پدير بار آيند . 
ز ) شاگردان ضمن شيوه بحث مي توانند هر كدام موقعيت اجتماعي مناسب خود را بدست آورند.
آنكه سخن مي گويد و قدرت بيان و استدلال خودرا نشان ميدهد و آنكه بعنوان دبير يا منشي بحث سخنان ديگران را خلاصه و يادداشت مي كند و آنكه رياست و نظارت جلسه را عهده دارد بوده و رهبري بحث و گروه هر كدام مي خواهند شايستگي خود رانشان دهند . 
ح ) در بحث معلم و شاگردان فرصت بيشتري مي يابند كه با هم و با عقايد و طرز تفكر يكديگر آشنا شوند . 
ط ) بحث و گفتگو به از بين بردن برخي مشكلات رواني و عاطفي نظير لكنت زبان – كمروئي ترس ميتواند كمك نمايد .

نكات مهم در اجراي شيوه بحث : 
الف ) موضوع بحث با توجه به دروس وبرنامه هاي درسي و هدف هاي آموزشي تربيتي موسسه و كلاٍ بايستي انتخاب شود . 
ب ) پس از انتخاب موضوع بايستي به شاگردان   فرصت داده شود تا در باره آن مطالعه نمايند در اين باره لازم است معلم و مربي فهرستي از كتابهاي مورد لزوم را در دسترس معرفي نمايد تا كار آموزان از طريق كتابخانه كلاس مدرسه يا كتابخانه هاي عمومي پدر و مادر و اطرافيان و ديگر منابع در باره آن تحقيق و بررسي كنند . 
ج ) پس از مطالعه كافي توسط معلم و شاگردان جلسه بحث و گفتگو در تاريخي كه قبلاً تعيين شده برگزار مي گردد براي جلسات بحث وجود يك سر پرست يارئيس جلسه و نيز منشي ضروري است كه بهتر است با راي كلاس انتخاب شود معلم ميتواند يكي دو جلسه اول را شخصاً رهبري و هدايت نمايد وشيوه و اداره جلسه را به كار آموزان بياموزد  و درجلسات بعيد ضمن حضور در جلسه مراقب انجام صحيح شيوه بحث باشد . 
د ) در مورد بعضي مباحث كه گروه مخالف و موافق وجود دارد بايستي به نوبت براي هر كدام  فرصت ووقت مسايو منظور نمايد بديهي است  همانطور كه قبلاً هم خاطر نشان ساختيم دانش آموزاني كه به هيچوجه در بحث شركت نمي كنند  نبايستي از نظر معلم دور بمانند .
ه ) مذاكرات جلسه بحث بايد توسط منشي جلسه مشروحا ً يادداشت و در صورت لزوم مورد استفاده قرار گيرد . 
و ) در طول جلسه بحث رئيس جلسه بايستي مراقب باشد كه بحث كنندگان از موضوع  اصلي بحث خارج نشده سخنان نام مربوط و احتمالاً توهين آميزنند و خشن بكار نبرند در اينگونه مواقع معلم مي تواند بموقع دخالت و ارائه طريق نموده جلسه را بسوي هدف و موضوع اصلي هدايت نمايد . 
ز ) بعضي از شاگردان ممكن است از موقعيت آزاد جلسه بحث سوء استفاده نموده جلسه را به شوخي و تفريح بكشانند و  يا خود در بحث و گفتگو شركت نكنند در اين صورت رئيس جلسه و نيز معلم وظيفه دارند با وضع موجود بر خورد مناسبي داشته باشند و موجبات شركت فعالانه آنها را در بحث فراهم آورند . 
ح ) از شاگردان خواسته مي شود در پايان بحث هر كدام گزارشي از موضوع بحث و نتايج آن  بايد انتقادي تهيه كنند و بعنوان انشاء در كلاس بخوانند درصورت امكان ميتوان جريان و نتايج بحث را بصورت پلي كپي در اختيار عموم دانش آموزان قرار داد . 
ط ) در جريان بحث بايستي حتي المقدور از تجارب شخصي كار آموزان براي روشن شدن مسائل استفاده كرد در تشريح مسائل مورد بحث هر چقدر نظرات و تجربيات كار آموزان بيشتر مطرح شود اثرات و نتايج  كار بهتر و بيشتر خواهد بود .

شيوه طرح يا واحد كار :
------------ ------
شيوه طرح يا واحد كار كه بصورت چند نفري گروهي و يا تمام كار آموزان يك كلاس يا يك مدرسه انجام ميگيرد در صورتيكه بخوبي اجراء گردد و با رهبري آگاهانه اي همراه باشد پربار ترين و بهترين شيوه تدريس ميتواند باشد . 
موضوع شيوه واحد كار يا طرح ميتواند شامل موارد زير باشد :
الف ) واحد كار علمي و فني نظير شناخت دستگاهها و وسايل برق مكانيكي و كارگاهي ماشين ابزار و تراش و غيره . 
د ) واحد كار اجتماعي نظير شناخت قوانين و حقوق موسسه قانون كار تعاون  . 
ه ) واحد كار مذهبي مانند خدا شناسي شناخت مذاهب شناخت پيشوايان ديني اصول و فروع دين و …

هدف هاي اصلي در شيوه طرح باواحد كار : 
------- ----------------- -------
علاوه بر هدفهايي كه بر هر نوع آموزشي مور نظر است از جمله ياد گيري و آموزش مسائل عليم اجتماعي هنري ادبي بكار گيري انديشه و تفكر و نظاير آن شيوه طرح و پروژه  هدفهاي خاصي را در بردارد و بر آنها تاكيد بيشتري دارد مهمترين اين هدف ها پرورش حس مسئوليت   و همكاري گروهي است كار آموز در گروه مي آموزد  چگونه در يك جمع عهده دار مستوليت باشد و با افراد گروه در جهت انجام هر چه بهتر مسئوليت مشترك همكاري و همفكري نمايد . 
هدف مهم ديگر پديد آمدن حس ابتكار و نو آوري است . 
بديهي است هدف هاي ديگري چون پديد آمدن اعتماد بنفس احترام متقابل آزادي فكر و انديشه نيز در همين راستا قابل توجه است . 
همينطور ياد گيري مسائل مختلف از طريق مشاهده عيني و مطالعه و تجربه شخصي دانش آموز نيز بهره هايي است كه از شيوه طرح و واحد كار ميتواند بدست آيد .

شيوه با روش اكتشافي 
------------ -----
در اين روش شاگرد خود مسئله رامشخص كرده و براي آن راه حل هايي در نظر مي گيرد و آنها را آزمايش    مي كند و راه حل مناسب را پيدا مي كند و در ياين روش مربي نقش راهنما رادشاته كه چند مرحله دارد :

 1 – مربي هم اصول و هم راه حل مسائل را بيان مي دارد

 2 – مربي فقط اصول را بيان مي كند ور اه حل را نمي گويد

 3 – مربي اصول را نمي گويد و راه حل را مي گويد

 4 – مربي اصول و راه حل را نمي گويد

محاسن روش اكتشافي از ديدگاه Broner
----------------------- -------
1 – تقويت توانايي ذهني شاگرد 
2 – ايجاد انگيزه هاي دروني و اشتياق شاگرد 
3 – پرورش قدرت خلاقه ابتكار و نو آوري و كاوشگري شاگرد . 
4 – باقي ماندن بيشتر آموخته ها و دوام آنها در ذهن و فكر شاگرد

روش حل مسائل :
--------- ----
اين روش يك جريان منطقي فكري است كه انسان در مراحل مختلف رشد از آن بر خوردار ميشود و از طريق اين جريان فكري روابط تازه اي بين پديده ها بدست مي آورد عامل مهم در اين روش كار برد و استفاده از تجربه هاي قبلي فرد است و مهارت و تجربه پيش نياز محسوب ميشود و داراي انواع مختلف است . 
الف ) حل مسئله از طريق آزمايش وخطا 
ب ) حل مسئله از طريق بينش و شناخت و شناخت اصول و منابع 
ج ) حل مسئله از طريق تحليلي

                          
                                         فهرست منابع و ماخذ 
                                       ------------ ------
1 – مهارت هاي آموزشي ( روشهاي و فنون تدريس ) حسن شعباني    دانشگاه تهران – 1371
2 – كليات و روشهاي فنون تدريس ( دروه كارداني مراكز تربيت معلم ) –   امام الله صفوي – 1377
3 – رابرت اف مي گر تدارك هدفهاي  آموزشي ترجمه بهرام زنگنه و محمد حسين شمشيري دانشگاه آزاد ايران – 1355
4 – ميلر جرالدر ارتباط كلامي ( تحليل معاني بيان ) ترجمه علي ذكاوتي قراگوزلوانتشارات سروش تهران – 1368
5 – هيلگارد ارنست و آروباور نظريه هاي ياد گيري ترجمه محمد تقي براهني   مركز نشر دانشگاهي تهران -1367

برگرفته از سایت : http://www.gfairan.com/etechdetail.asp?ID=1504130759

 وقتي ‌فناوري ‌به ‌كمك آموزش مي آيد

 سه روش آموزش مبتی بر " یادگیری مغز محور " عبارتند از :

1- غوطه ور سازی همخوان :در این روش محیط یادگیری به گونه ای طراحی می شود که یادگیرندگان در تجارب آموزشی تدارک دیده شده، غوطه بخورند. چنین شرایطی را شرایط غنی یادگیری هم می نامند.

2- آرامیدگی هشیار : روش حاضر ترس یادگیرنده را از بین می برد و او را ترغیب می کند ، اطلاعات دریافتی را درونی سازی کند.

3-  پردازش فعال :در این روش آموزشی، به یادگیرنده فرصت می دهند اطلاعات دریافتی اش را تثبیت کند و به درون سازی آن ها بپردازد.

حیطه اثر گذاری یادگیری مبتنی بر مغز در آموزش و پرورش

یادگیری مبتنی بر مغز، اساساً سه بخش عمده آموزش و پرورش را تحت تأثیر قرار می دهد. این سه بخش عبارت اند از: برنامه درسی، آموزش و  ارزشیابی.

نتایج کاربردی:

1- برنامه درسی :معلمان باید فرایند یادگیری دانش آموزان را بر اساس علایق آنان طراحی کنند و محتوای برنامه درسی را با زندگی فردی و اجتماعی آنان پیوند دهند.

2- آموزش :معلمان باید به دانش آموزان فرصت دهند، به صورت گروهی و از طریق همیاری به یادگیری بپردازند و از یادگیری های پیرامونی خود نیز استفاده کنند.معلم آگاه به اصول یادگیری مبتنی بر مغز، می داند که یادگیری فقط در کلاس درس اتفاق نمی افتد. از این رو، می کوشد دانش آموزان را به فراگیری از محیط بیرون از کلاس نیز تشویق کند. با توجه به این اصل، دانش آموزان مسئولیت یادگیری خویش را به عهده می گیرند و سطح فرایند های یادگیری خود را ارتقا می دهند.

3- ارزشیابی :ارزیابی و سنجشی که از دانش آموز به عمل می آید ، باید به او فرصت دهد، سبک های یادگیری و ترجیحات خود را شناسایی کند و از این رهگذر به اصلاح یا تقویت سبک های یادگیرش بپردازد

برگرفته از سایت :http://tamarkoz88.blogfa.com/post-79.