نون والقلم ومایسطرون

چنین گفت پیغمبرراستگوی زگهواره تا گوردانش بجوی

مقدمه:

یادم میاید آن روزها وقتی خودم دانش آموز ومدرسه ای بودم کم وبیش از گوشه وکنار خبرهایی رو درباره ی دانش آموزان کشورهای دیگر(ازجمله ژاپن) میشنیدم که به عنوان مثال فلان دانش آموز ژاپنی موفق به ساخت ساعت یا.... شده است.

آن موقع معلمم میگفت:"بچه ها روش تدریس ودرس خوندن اونها باما خیلی فرق داره،اونها بیشترروی کارهای عملی وفناوری وتکنولوژی جدید کار میکنن وعلم وعمل رو با هم انطباق میدن،درحالیکه اکثرماها فقط میخوایم مطالب رو طوطی وار حفظ کنیم بدون اینکه چیزی یاد بگیریم" .

همیشه آرزوم بود و هست که ما هم روزی به جایی برسیم که دانش آموزانمان بتواننددرکلاس طرحها ونوآوریهایشان را ارائه دهند.

ازهمان موقع باخودم عهدکردم که أگر روزی به جایی برسم که بتوانم برای پیشرفت علم وفناوری میهنم درزمینه تعلیم وتعلم کاری انجام دهم ازهیچ تلاشی مضایقه نکنم. به شکرایزدمنان حال که تونسته ام جامه ی سبز معلمی برتن کنم،میخواهم به آن عهدی که روزی با خودم بستم عمل کنم.

مقاله ای را که مشاهده میکنید به معرفی روشهای نوین تدریس وهمچنین فناوریها وتکنولوژیهای جدید آموزشی میپردازد که امیدوارم إن شاء اله موردتوجه شمابازدیدکننده عزیز قرارگیرد.

◊ بازده

◊ تعیین شرایط

◊ تعیین منابع

◊ تعیین و تدوین اهداف آموزشی

اين نوع از طراحى به آموزش بصورت يک نظام يا سيستم نگاه مى‌کند، بنابراين تعامل و يا کنش و واکنش و يا تأثير متقابل عناصر نظام تربيتى نظير فراگير، معلم، برنامه، وسايل و غيره بر يکديگر را مدنظر قرار مى‌دهد. با اين وجود بايستى براى طراحى از الگويى تبعيت نمود تا براساس اين روش تهيه و تنظيم شده باشد.

يکى از الگوهايى که مى‌تواند براى طراحى منظم آموزشى مورد استفاده قرار گيرد توسط جيمز براون و همکاران او ارائه شده است. طرح حاضر ساختار کلي، مراحل و اجزاى مختلف الگو را نشان مى‌دهد:

همانگونه که در طرح الگو ملاحظه مى‌شود، برخلاف روش‌هاى منسوخ، فراگير هستهٔ اصلى توجه و فعاليت معلم را تشکيل مى‌دهد که همان شناخت کامل فراگير يا فراگيران از نقطه‌نظر استعداد، علايق، توانايى‌ها و نظاير آنها است. بعلاوه الگو داراى چهار مرحلهٔ قابل تفکيک و مشخص است که در زير به‌ بررسى جزئيات هريک از آنها مى‌پردازيم. ولى قبل از آن باز يادآور مى‌شويم که کاربرد الگو زمانى مطرح مى‌شود که معلم بخواهد براى تدريس خود طراحى منظم و حساب‌شده دردست داشته باشد. اين معلم بايستى قبل از شروع تدريس خود، براى محتوايى که مى‌خواهد تدريس کند چهار مرحلهٔ الگو را پشت‌سر بگذارد و حاصل طراحى را برروى کاغذ بعنوان طرح درسى براى اجرا در دست داشته باشد.

طراحی آموزشی را می توان بر اساس تعاریف فوق تهیه نقشه های مشخص درمورد چگونگی دستیابی به هدف های آموزشی تعریف کرد؛ به عبارت دیگر هرگاه برای دستیابی به یک سلسله از دانش ها و مهارت ها به عنوان هدف های آموزشی مجموعه ای از فعالیت ها و روش های آموزشی، قبل از تحقق آموزش پیش بینی و تنظیم گردد، در واقع طراحی آموزشی انجام شده است. بنابراین طراحی آموزشی را می توان تجویز یا پیش بینی روش های مطلوب آموزشی برای نیل به تغییرات مورد نظر در دانش ها، مهارت ها و عواطف شاگردان دانست. (لشین و دیگران، 1374: 5)

می توان گفت: طراحی آموزشی، پیش بینی روش ها و انتخاب و ترتیب مواد آموزشی در شرایط خاص به منظور رسیدن به نتایج یادگیری به نحو مؤثر است. (فردانش، ص: 104)

الگوی  E5در نظریه  ساختن گرایی قرار می گیرد. ساختن گرایی از پشتوانه ی تاریخی در فلسفه ، روان شناسی و تعلیم و تربیت برخوردار است. پایه گذاران و طرفداران این نظریه افرادی همچون جان دیوئی، ژان پیاژه ، ویگوتسکی، برونر و آزوبل هستند. از نظر طبقه بندي، روش ساخت گرايي در زمره روش هاي فعال و اكتشافي است كه بر توليد، كنترل و تعميم دانش تأكيد مي كند.
در فرآيند تدريس ساخت گرايي معلم و همه ي امكانات تسهيل كننده هستند. بنابراين، در اين روش، دانش آموز نقش اساسي را ايفا مي كند. هدف آن جستجوي فعالانه فراگيرندگان از طريق فعاليت هاي گوناگون براي كشف راه حل ها، مفاهيم، اصول و قوانين، يكي از اهداف مهم در اين روش است. داشتن روحيه ي كاوشگري براي ايجاد سؤال، طراحي، اجرا، ابداع و به دست آوردن جواب، يكي از ويژگي هاي ساخت گرايي است.

سازنده گرایی در تعلیم وتربیت بدین معنی است که مربیان  یک شیوه کل گرایانه تفکر در خصوص یادگیری اعتقاد پیدا خواهند نمود که امری کاملاً متفاوت با روش تدریس مستقیم است. تأکید بر طبیعت ساختنی فرآیند یادگیری از جمله مهمترین محورهای این دیدگاه است. آن ها معتقدند فرد براساس عمل، به شناخت می رسد. بنابراین فرآیند یادگیری نسبت به موضوع یادگیری، اهمیت بیشتری دارد.

بنابراین می بینیم که مهمترین  پیش فرض  معرفت شناسانه سازنده گرایی، که آن را در زمره دیدگاه های  ایده آلیستی قرار می  دهد، شکل گیری معنا به عنوان تابعی از چگونگی ساختن آن بر اساس تجربه  های فرد است(شیخی فینی، 1381).

در این دیدگاه اعمال فکری پرورش داده می شود و با یک مسأله آغاز می شود. و یادگیری فرآیندی فعال است.

فرد با سواد کسی است که بتواند بخواند و بنویسد. به هر حال، واژه ی سواد برای انواع دیگر شایستگی ها نیز استفاده می شود. شایستگی های از قبیل: سواد عاطفی (توانایی درک احساسات و بیان آنها) و سواد رسانه ای (مهارت یافتن در انواع رسانه های ارتباطی). استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات منجر به ایجاد دامنه ی وسیعی از صفات و ویژگی های سواد در افراد می شود.

Ø     سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات: مهارت یافتن در استفاده از (برنامه ریزی) کامپیوتر.

Ø     سواد شیکه ای: توانایی دسترسی، ایجاد و تفسیر اسناد مبتنی بر شبکه ی وب.

Ø     سواد دیداری- شنیداری: توانایی حرکت آسان و راحت بین متون، گرافیک ها و صدا.

Ø     سواد دیجیتالی: فهم چگونگی استفاده از اطلاعات و داده های دیجیتالی.

Ø     سواد الکترونیکی: فهم چگونگی استفاده از رسانه های الکتریکی برای ایجاد و تفسیر متون.

تفکر و یادگیری از طریق فناوری اطلاعات و ارتباطات (افزایش دستاوردها و موفقیت های کلاس های ابتدایی). 1387. ترجمه ناهید شفیعی. تالیف روپرت وگریف، لین دویس. ناشر دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلام شهر.

اشکالاتِ خواندن :

در دوره ی پیشرفت ( دوّم ابتدایی تا پنجم ابتدایی ) ؛

-       در دوره ي ابتدايي ،  اغلبِ  دانش آموزان باید کلمات مختلف را که معنی آنها را در جمله می دانند یا قبلا" دیده اند و يا شنيده اند به آسانی بخوانند. ولی باز هم ممکن است عقب اُفتادگی هایی در برخي از  کلاس ها دیده شود .  بطور کلی انواع اشکالات خواندن بدین شرح است :

1.     نشناختن حروف و نشانه ها (الفبای فارسی)

2.     خواندن بدون درک معنی

3.     ضعف در قرائت

4.     عدم علاقه به خواندن

·       کاربُرد علایم آیین نگارش در گوش کردن، سخن گفتن، خواندن و نوشتن  :

-       علایم آیین نگارش مصداق علایم راهنمایی و رانندگی است.

-       وقتی علایم راهنمایی و رانندگی را رعایت می کنیم = صحیح رانندگی می کنیم و سالم به مقصد می رسیم آن وقت از رانندگی لذت می بریم و به رانندگی علاقه مند می شویم.

-       وقتی علایم آیین نگارش را رعایت می کنیم = صحیح می خوانیم= درک و معنی اتفاق می افتد = از مطالعه لذت می بریم = علاقمند به مطالعه می شویم.

اسم این علامت « ، » چیه؟

{، کاما در انگلیسی ـ ویرگول در فرانسوی ـ مکث در عربی و بند در فارسی است}.

کاربُرد «،» ویرگول در جمله :

بخشش ، لازم نیست اعدامش کنید .

بخشش لازم نیست، اعدامش کنید .

زبان  آموزی (گوش کردن ـ سخن گفتن ـ خواندن و نوشتن) اهمیت و اعتبار خاصی دارد.

سئوال : چرا معلّم کلاس دوم باید از برنامه درسی کلاس اوّل نیز مطلع باشد ؟

جواب: به این دلیل که کلاس دوم فصل مشترکی بین کلاس اوّل و دوم است به همین خاطر معلّم کلاس دوم باید هم از دوره ی آغاز (ماه دوم کلاس اوّل) و هم از دوره ی پیشرفت (خود کلاس دوّم)آگاهی و اطلاعات کافی آموزشی داشته باشد . #

روش الفبایی alphabetic method

- در این روش ابتدا شناسایی، تشخیص وتلفظ کلمات با استفاده از نام هریک از حروف الفبا حاصل        می شود. یعنی آشنایی با نام حروف الفبا حاصل می شود. یعنی آشنایی با نام حروف به مثابه وسیله ای برای تشخیص و تلفظ کلمات به کار می رود . دراین روش فرض براین است که آشنایی با اشکال و نما حروف به فرد کمک می کند تابتواند کلمات را بشناسد و آنها را تلفظ کند. بنابراین تدریس مهارت خواندن با شناسایی و تلفظ هریک از حروف به ترتیب مذکور الفبا از «الف» تا «ی» و با توجه به شکل هرحرف در ابتدا، وسط وآخر کلمه شروع می شود. سپس ترکیب دو حرف و بتدریج گروههای سه، چهار، پنج حرفی ساخته می شود.

- روش الفبایی یا روش ABC، روش منسوخ شده درآموزش خواندن است که درآن ابتدا نام حروف الفبا و سپس شکل آنها را آموزش می دهند. در این روش تکرار مداوم، حروف برای مثال؛ س،ب،د در واژه «سبد» یا د، ا، س واژه «داس» نه تنها به یادگیری واژه ها کمک می کند، بلکه موجب می شود که کودکان با       دسته هایی از حروف که    واژه های متفاوتی را تشکیل می دهند، آشنا شوند.

بحث در روش تدريس رياضي به زمان ما منحصر نمي شود. از هنگامي كه تدريس رياضي مطرح بوده است، روش تدريس آن نيز مورد بحث و مطالعه بوده است. با مطالعه تاريخ آموزش و پرورش، ملاحظه مي كنيم كه همواره دو نوع آموزش درمقابل هم قرار داشت هاند. دسته اول، روشهاي تدريس سنتي، كه در گذشته هاي دور به كار مي رفته اند و دسته دوم، روشهاي مبتني بر يافته هاي روانشناسي است كه به طور عمده از قرن بيستم به بعد تكوين يافته اند و به روشهاي جديد شهرت دارند. از ميان روشهاي سنتي مي توان از روش سقراطي و روش مكتبخانه اي در ايران و ديگر كشورهاي اسلامي نام برد. از روش هاي جديد در تدريس رياضي مي توان به روش توضيحي، روش سخنراني، روش اكتشافي، روش حل مساله، روش بحث در كلاس، روش پرسش و پاسخ، روش فعال، روش قياسي و استقرايي آموزش مهارتهاي فراشناختي نام برد. در اين فصل انواع روشهاي تدريس رياضي كه به پنج دسته، روش كلامي، روش مكاشفه اي، روش مفهومي، روش فعال و روش الگوريتمي مورد بررسي و نقد قرار مي گيرند. در پايان اين فصل از خوانندگان انتظار مي رود كه بتواند با تكيه بر انواع روشهاي تدريس ذكر شده، در يك يا چند موضوع درسي، تدريسي را طراحي نمايند و در صورت امكان آن را اجرا نمايند تا به نقاط قوت و ضعف خود آشنا شوند و نقاط قوت خود را در تدريس هاي بعدي، پر رنگ تر نموده و برضعف هاي خود چيره شوند.

الگوی كار و بحث گروهی
مقدمه: امروزه در دنیا هیچ كاری در زمینه های علم فناوری، اقتصاد و حتی فكر و اندیشه به صورت فردی انجام نمی شود. كارگروهی یكی از روش های اصلی تدریس در كلاس علوم است و باید دانش آموزان را به كارگروهی واداریم.
هدف: كار و بحث گروهی، در عین این كه یك روش آموزشی است، برای ما هدف نگرشی بسیار مهمی تلقی می شود. كار گروهی فرصت ایجاد نگرش های مثبت نسبت به مدرسه و علم را در ذهن های دانش آموزان به وجود می آورد و تعامل عاطفی را بین آنها تقویت می كند.
انسان موجودی اجتماعی است. كار و بحث گروهی، دانش آموزان را با مشكلاتی كه در بزرگ سالی بر سر راه زندگی اجتماعی آنها وجود دارد، آشنا می كند و راه مقابله و برطرف كردن مشكلات را به آنان می آموزد. در واقع، این تمرینی كوچك برای رسیدن به زندگی اجتماعی بهتر است. در جریان كار گروهی، دانش آموزان علاوه بر تجربه اندوزی در تقسیم كار و مسئولیت، تجربیاتی نیز در زمینه ی مدیریت و سازمان دهی فعالیت ها به دست می آورند.
شركت در كار و بحث گروهی باعث ایجاد یادگیری عمیق تر و ماندگارتر می شود.